Στην παρουσίαση των στοιχείων που περιλαμβάνει ο φάκελος του δήμου, για την περιβόητη υπόθεση των αντισταθμιστικών, προχώρησε το μελετητικό γραφείου που έχει αναλάβει το θέμα το απόγευμα της προηγούμενης Παρασκευής 10 Μαρτίου. Σε μία ειδική συνεδρίαση που τράβηξε το ενδιαφέρον δεκάδων παρευρισκόμενων, κατατέθηκαν όλα εκείνα τα όπλα που ο δήμος έχει στη διάθεσή του αυτή τη στιγμή προκειμένου να κυνηγήσει το θέμα, τόσο στην πολιτική του διάσταση, όσο και βάσει των όσων προβλέπει η νομοθεσία. «Δεν αποκλείουμε κανένα δρόμο», το δια ταύτα της συνεδρίασης, με το δήμο Δωρίδος να διαχωρίζει εμφανώς τη θέση του από την επιχειρηματολογία άλλων δήμων, χωρίς όμως ταυτόχρονα να έχει διάθεση να αντιπαρατεθεί μαζί τους.
«Δεν τιμολογούμε το νερό, αλλά τις συνέπειες του έργου»
Την πρώτη εισαγωγική τοποθέτηση έκανε ο δήμαρχος Γιώργος Καπεντζώνης δίνοντας τον τόνο της ειδικής συνεδρίασης, η οποία όπως σημείωσε «δεν έχει το χαρακτήρα φιέστας, αλλά ενημέρωσης προκειμένου να πληροφορηθεί ο κόσμος για όλα τα δεδομένα της υπόθεσης». Μίλησε για τον ένα χρόνο από τη στιγμή που άνοιξε το θέμα ο τότε υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Κουρουμπλής, χωρίς βέβαια αυτό να αφήνει πίσω όλες τις προσπάθειες που έγιναν κατά το παρελθόν. «Θα πρέπει να δούμε τι διεκδικούμε, αλλά και ποιες είναι οι πιθανότητες να το πετύχουμε», τόνισε, θέτοντας ως κύριο συστατικό όλης της διαδικασίας την εξεύρεση των καλύτερων δυνατών εργαλείων. Κλείνοντας την πρώτη τοποθέτησή του στάθηκε στο χαρακτήρα όλης της προσπάθειας η οποία δεν αποβλέπει στην τιμολόγηση του νερού που φεύγει από την περιοχή, και που υδρεύει το 65% των κατοίκων της χώρας, αλλά στις συνέπειες που έχουν προκληθεί στον τόπο όλα αυτά τα χρόνια.
«Από το συναίσθημα της αδικίας στα ρεαλιστικά εργαλεία»
Περνώντας στο «κυρίως μενού της ημέρας» ο λόγος πέρασε στην Έλενα Μουρελάτου, η οποία και εκπροσώπησε στη συνεδρίαση το γραφείο European Profiles που έχει αναλάβει τη σύνταξη όλης της μελέτης, μίας μελέτης η οποία έχει τεχνικά αλλά και νομικά χαρακτηριστικά. Η κ. Μουρελάτου στάθηκε αρχικά στο μέγεθος του έργου που έχει ξεκινήσει από το Μόρνο και φτάνει έως την Αθήνα, λέγοντας ότι πρόκειται για το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ευρώπη, και το οποίο όμως εδώ και 35 χρόνια έχει επηρεάσει τα μέγιστα την καθημερινότητα της περιοχής. «Θα πρέπει να φύγουμε από την ψυχολογική προσέγγιση του θέματος, και το αίσθημα της αδικίας, και θα πρέπει να εστιάσουμε στα εργαλεία που μας δίνονται για τις διεκδικήσεις μας», τόνισε η μελετήτρια, θέτοντας τους άξονες αυτών:
1) Στο ερώτημα εάν υπάρχει τρόπος διεκδίκησης η απάντηση είναι «ναι» και ο δρόμος έρχεται μέσα από την ευρωπαϊκή νομοθεσία
2) Η κοστολόγηση των συνεπειών επίσης μπορεί να υπολογιστεί μιας και γι’ αυτό η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει προβλέψεις
Στη συνέχεια η κ. Μουρελάτου εξήγησε πως στην Ευρώπη τέτοιου είδους ζητήματα είναι λυμένα, αναφέροντα τα βασικότερα χαρακτηριστικά των προβλέψεων που ισχύουν. Μίλησε για την ανάγκη το αίτημα της εκάστοτε περιοχής να έγκειται σε μόνιμη περιβαλλοντική ζημιά, καθώς και η τελευταία να είναι διαρκής, επηρεάζοντας προφανώς και τον άνθρωπο.
Αναλύοντας το τι έχει συμβεί στην περιοχή του φράγματος σημείωσε πως το νερό μέσω του ταμιευτήρα έχει καλύψει μιάμιση φορά παραπάνω έκταση από το πλάνο του πρώτου σχεδιασμού, απαγορεύοντας μάλιστα σε έκταση 1,5 χιλιομέτρου γύρω από αυτή την έκταση την κάθε δραστηριότητα. «Αυτό έχει συνέπεια στον τομέα της κτηνοτροφίας, η οποία ήταν το ισχυρό όπλο της περιοχής», παρατήρησε, για να κάνει αναφορά ακολούθως και στο κομμάτι των αποστάσεων, οι οποίες άλλαξαν άρδην με την κατασκευή του φράγματος, ωθώντας περιοχές προς την ερήμωση.
Η κ. Μουρελάτου αναφέρθηκε στη συνέχεια στα ζητήματα που καλείται ο δήμος να διαχειριστεί, και τα οποία φυσικά είναι πάνω από τις δυνάμεις του. Μίλησε για το βιολογικό του Λιδορικίου, το οποίο ο δήμος, εάν δε λειτουργήσει, θα πρέπει να επωμιστεί ως κόστος με τη μορφή του προστίμου. Ακόμα μίλησε για την μη πρόβλεψη ώστε το ποτάμι να έχει συνέχεια στο ρου του, παρ’ ότι αυτό προβλέπεται ρητά και από την ευρωπαϊκή αλλά και από την ελληνική νομοθεσία.
Αναλύοντας το από πότε ο δήμος μπορεί να αξιώσει αποζημιώσεις είπε πως αυτό μπορεί να γίνει με βάση τις προβλέψεις μετά το 2000, καθώς από τότε υπάρχει νομοθεσία, χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται και την εγκατάλειψη των διεκδικήσεων για τα προηγούμενα χρόνια. Χωρίζοντας λοιπόν τις αξιώσεις σε δύο μέρη έκανε λόγο συνολικά για το ποσό των 62 εκατ. ευρώ έως το 2016, τονίζοντας στη συνέχεια πως για κάθε έτος από το 2017 και μετά ο δήμος θα αξιώνει περίπου 3,5 εκατ. ευρώ. Σχετικά με το πώς τώρα αυτά τα χρήματα θα διεκδικηθούν σημείωσε πως τούτο μπορεί να γίνει αυστηρά εντός του πλαισίου που ορίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, κάνοντας λόγο για εξωδικαστικό αγώνα, με προσφυγή σε τρία όργανα, διαφορετικά στις δικαιοδοσίες τους.
«Δουλειά χρόνων»
Για συνέχεια σε μία δουλειά πολλών χρόνων, μίλησε ο πρώην δήμαρχος Λιδορικίου Γιώργος Κουλούλας, ο οποίος παρατήρησε πως ο δήμος δεν θα πρέπει να εμπλακεί σε έναν αγώνα μόνο για τον εντυπωσιασμό. «Η πολιτεία αποδείχθηκε πως δεν είναι φιλική μαζί μας», σημείωσε επίσης με νόημα.
«Υπάρχει θέμα πλέον»
Στην ανάγκη ο δήμος να καθορίσει επακριβώς τα μέσα με τα οποία θα δώσει τον αγώνα του, στάθηκε ο Γιώργος Αρτινόπουλος, υποστηρίζοντας παράλληλα πως το σημαντικό στην παρούσα φάση είναι το ότι το θέμα άνοιξε, μόνο που τώρα θα πρέπει στο τέλος του δρόμου και κάπου να καταλήξει. Εστίασε και αυτός στην περιβαλλοντική ζημιά που έχει υποστεί η περιοχή, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως εκτός των παραπάνω ο δήμος δεν θα πρέπει να εγκαταλείψει και την προσπάθεια της πολιτικής λύσης. Μάλιστα επανάφερε και μια παλαιότερη αναφορά του η οποία προβλέπει τη σύνταξη ενός συνολικού χωροταξικού σχεδίου το οποίο θα έχει σαφείς αναφορές για το τι μπορεί και τι όχι γύρω από τη λίμνη.
«Γιατί η πολιτεία κλείνει μάτια»
Για πολύ καλή τεκμηρίωση μίλησε ο Ιωάννης Λάιος, καταθέτοντας ταυτόχρονα και μία σειρά ερωτημάτων προς τη μελετήτρια. Συγκεκριμένα ρώτησε για το γιατί η πολιτεία δεν κάνει δεκτά τόσα χρόνια όλα τα παραπάνω, καθώς και για το πόσα χρόνια υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει η συγκεκριμένη διαδικασία μέσω των ευρωπαϊκών οργάνων. Τέλος ο κ. Λάιος ρώτησε για το εάν υπάρχει δεδικασμένο ανάλογων υποθέσεων το οποία θα μπορούσε να αποτελέσει μπούσουλα για την πορεία της υπόθεσης. Στην απάντησή της επί αυτών η κ. Μουρελάτου τόνισε πως το γιατί η πολιτεία κλείνει τα μάτια τόσα χρόνια στα παραπάνω είναι κάτι που μόνο η ίδια μπορεί να απαντήσει, ενώ όσον αφορά το δεδικασμένο είπε πως υπάρχει ανάλογη περίπτωση στη χώρα Πολωνίας.
«Η άρνηση σήμερα της πολιτείας»
«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό θέμα, το οποίο μετά και την παρουσίαση έχει πλέον νέα στοιχεία», είπε η πρώην βουλευτής Ασπασία Μανδρέκα, η οποία σημείωσε πως για πολλά χρόνια οι αιρετοί, αυτοδιοίκησης και κοινοβουλίου, έχουν εργαστεί για την εξεύρεση λύσης, σε μία προσπάθεια η οποία σήμερα λειτουργεί αθροιστικά. «Ενδεχομένως τα προηγούμενα χρόνια να μην ήμαστε έτοιμοι», είπε, αφήνοντας αιχμές για τη σημερινή πολιτική ηγεσία του τόπου, καθώς τόνισε ότι είναι η πρώτη φορά όπου εμφανίζεται αρνητική. Δίνοντας συνέχεια στην κριτική της προς την κυβέρνηση υποστήριξε πως η απάντησή της μόνο ως ειρωνική θα πρέπει να εκληφθεί, καθώς λέει ούτε λίγο ούτε πολύ πως η περιοχή με το έργο του φράγματος θα πρέπει να αισθάνεται ικανοποιημένη αφού μπήκε στον τουριστικό χάρτη της χώρας. «Η δικαστική οδός θα πρέπει να είναι η έσχατη λύση. Πρώτη μας επιδίωξη θα πρέπει να είναι η πολιτική», είπε η κ. Μανδρέα καταλήγοντας.
Για στρατηγική η οποία έως σήμερα δεν είχε αποτέλεσμα, έκανε λόγο ο πρώην δήμαρχος Ευπαλίου Αναστάσιος Παγώνης, λέγοντας όμως παράλληλα ότι πλέον ως τέτοιο θα πρέπει να εκληφθεί το ότι έχει ανοίξει και επίσημα η συζήτηση. Μίλησε για βαρύ φορτίο το οποίο καλείται να σηκώσει η περιοχή όλα αυτά τα χρόνια, και για αδικία η οποία παραμένει σε πολύ μεγάλο βαθμό. «Πρέπει να καταλήξουμε στην πλέον ενδεδειγμένη στρατηγική», παρατήρησε ο πρώην δήμαρχος, ευχόμενος να επιλεγεί εν τέλει ο καλύτερος δρόμος.
Η συνέπειες στην πεδιάδα του Μόρνου
Για μία διάσταση που δυστυχώς δεν έχει φωτιστεί από τη μελετήτρια, και η οποία είναι πολύ σημαντική, έκανε λόγο από την πλευρά του ΤΟΕΒ Μόρνου ο Κώστας Κουτσόπουλος. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στις συνέπειες που έχει υποστεί η πεδιάδα του Μόρνου λόγω του έργου, κάνοντας λόγο για μεγάλη διάβρωση των ακτών, η οποία σε μελλοντικό χρόνο και αφού δεν παρθούν μέτρα θα συνεπάγεται τη πλημμύρισή του. Στη συνέχεια ο κ. Κουτσόπουλος έθεσε το θέμα της διαχείρισης των χρημάτων, στην περίπτωση που αυτά αποδοθούν, υποστηρίζοντας πως ο δήμος θα πρέπει να έχει εκ των προτέρων αποφασίσει για το που τα προορίζει. Κατά τον ίδιο αυτά θα πρέπει να αποδοθούν για την κατασκευή υποδομών που θα άρουν τις αρνητικές συνέπειες στις περιοχές, με λεπτομερή μάλιστα αναφορά για το καθένα, κάτι που θα λειτουργήσει θετικά στην όλη προσπάθεια, μιας και θα αναδείξει τη συνολική δουλειά που έχει γίνει.
«Και οι δύο λύσεις διεκδικούμενες»
«Η συζήτηση γίνεται για να προσθέσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα επιχειρήματα μπορούμε», σημείωσε ο Γιώργος Καπεντζώνης, ζητώντας ταυτόχρονα από όλους να εστιάσουν στο τι προβλέπει η νομοθεσία, η οποία κατά τον ίδιο θα είναι και ο καλύτερος σύμμαχος «Μακριά από εμένα η στοχοποίηση εκείνων που έκαναν τις προσπάθειές τους κατά το παρελθόν, έστω και εάν αυτές δεν κατέληξαν πουθενά», είπε ο δήμαρχος, προσθέτοντας προς στις προθέσεις του δήμου δεν είναι να αντιπαρατεθεί με κανένα που αξιώνει αποζημίωση για τα νερά της χώρας. «Η πολιτική λύση θα συνεχίσει να επιδιώκεται παράλληλα. Δεν θα την εγκαταλείψουμε», συμπλήρωσε ο Γ. Καπεντζώνης, αρνούμενος να μπει τώρα στη διαδικασία της μοιρασιάς των χρημάτων, όταν και εάν αυτά αποδοθούν στο δήμο.
Και πολιτικές αντιπαραθέσεις
Κατά τη διάρκεια των δεύτερων τοποθετήσεων, σε μία συζήτηση η οποία συνολικά προσέγγισε της πέντε ώρες, προέκυψαν και αντιπαραθέσεις με πολιτικές χροιές. Ο Παναγιώτης Παπαγεωργίου σήκωσε το γάντι που πέταξε η Ασπασία Μανδρέκα, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση είναι η πρώτη που άνοιξε το θέμα, κάτι που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Το γαϊτανάκι των δηλώσεων εκατέρωθεν για το ποιος κομματικός φορέας ενδιαφέρθηκε και ποιος όχι δεν άργησε να πλεχτεί, ενώ ταυτόχρονα αναδείχθηκε ως μείζον και το ποιος δρόμος τελικά είναι ο καλύτερος να ακολουθηθεί. Σύμφωνα με το κλίμα που επικρατεί από την πλευρά του δήμου όλα όσα ειπώθηκαν στη συνεδρίαση θα αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης από την πλευρά του γραφείου που έχει αναλάβει την υπόθεση, και όσα από αυτά έχουν στέρεη βάση θα συμπεριληφθούν στη φαρέτρα των επιχειρημάτων.
Τέλος αξίζει να αναφέρουμε πως στη συνεδρίαση παρευρέθηκαν πέραν της Ασπασίας Μανδρέκα, ο πολιτευτής Φωκίδας Κωνσταντίνος Χαλιορής, ο πρόεδρος της Δωρικής Αδελφότητας Ιωάννης Μπαλατσούρας, ο οποίος πήρε το λόγο εστιάζοντας στις απαγορεύσεις που έχουν επιβληθεί για δραστηριότητες γύρω από τη λίμνη, πρόεδροι Τοπικών Κοινοτήτων, καθώς και δεκάδες πολίτες.