Προτάσεις για Γαλαξίδι και Δ. Δελφών ενόψει εκλογών

Του Νίκου Θεοχάρη*

Η έννοια της βιωσιμότητας για έναν προορισμό βρίσκεται πάντοτε στο προσκήνιο, επισημαίνοντας μια νέα αναπτυξιακή κατεύθυνση, αυτή της αειφόρου ανάπτυξης. Ουσιαστικά, η χρήση του όρου της βιωσιμότητας  χαρακτηρίζει μια κοινωνία που θα μπορούσε να διατηρηθεί επ’ αόριστον και ικανή να ικανοποιήσει τις βασικές υλικές ανάγκες όλων των ανθρώπων σε μια συγκεκριμένη περιοχή. 

Αναμφισβήτητα, οι δυνατότητες ανάπτυξης ενός παράκτιου προορισμού όπως είναι το Γαλαξείδι, επιβάλλουν την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισής του με την προοπτική μιας στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, με σεβασμό στην προσπάθεια όσων ατόμων συμμετέχουν στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές 2023, καταθέτω συνοπτικά πενήντα (50) προσωπικές μου απόψεις-προτάσεις για χρήση στο προγραμματικό διάλογο των επόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών για την κοινότητα Γαλαξειδίου και τον Δήμο Δελφών. Οι συγκεκριμένες απόψεις αποτελούν ένα περιορισμένο αριθμό προτάσεων που θα μπορούσαν να συζητηθούν και να  υιοθετηθούν από την εκάστοτε τοπική, δημοτική ή και περιφερειακή διοίκηση για την επόμενη πενταετία (2023-2028). Το σύνολο των προτάσεων μπορούν να υλοποιηθούν εντός ενός ρεαλιστικού πλαισίου σχεδιασμού, προγραμματισμού και διοίκησης από την εκάστοτε δημοτική αρχή, ενώ συνάδουν απόλυτα με τις σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης και ανάπτυξης ενός προορισμού όπως είναι το Γαλαξείδι.

Η δομή των προτάσεων αφορούν σε: α) κατασκευαστικά έργα, β) ανάπλαση χώρων – αναπαλαίωση και συντήρηση, γ) απαιτούμενα μέτρα και ενέργειες και δ) ευρύτερες προτάσεις για τον Δήμο Δελφών. 

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑ

1. Συντήρηση και αποκατάσταση βλαβών στο βιολογικό καθαρισμό της πόλης. 
2. Επέκταση-συντήρηση δικτύου υδροδότησης της πόλης.  
3. Διαπλάτυνση-συντήρηση δρόμων των νέων οικιστικών περιοχών στην ευρύτερη περιοχή του Γαλαξειδίου αλλά και εντός σχεδίου πόλεως. Να δοθεί έμφαση πλησίον σε μονάδες φιλοξενίας, εγκαταστάσεις εστίασης και ψυχαγωγίας, καθώς και σε ιστορικούς-πολιτιστικούς και θρησκευτικούς χώρους.
4. Κατασκευή κόμβου στον αυτοκινητόδρομο Ιτέας – Ναυπάκτου στη διασταύρωση «Γαλαξείδι-Πεντεόρια-Βουνιχώρα».
5. Κατασκευή δρόμου για διέλευση οχημάτων ή πεζόδρομου με την ανάλογη ανάπλαση χώρου από την θέση «Βυστρίθρα» έως την πλαζ «Καλαφάτη».
6. Δημιουργία δημόσιου χώρου στάθμευσης οχημάτων πλησίον της παραλιακής οδού (νότια είσοδος της πόλης (Ι.Χ. & λεωφορεία) / Περιοχή «Λάκκος» (πλησίον δημοτικού σχολείου) (Ι.Χ. & λεωφορεία). Άμεση συσχέτιση με τη πρόταση 16.
7. Τοποθέτηση ποδηλάτων προς χρήση από τους οδηγούς και τους επιβάτες των οχημάτων στους δημόσιους χώρους στάθμευσης.  
8. Τοποθέτηση φωτεινού σηματοδότη στην νότια είσοδο της πόλης (ειδική μελέτη από συγκοινωνιολόγο) για την ομαλότερη και ασφαλέστερη διέλευση των οχημάτων.
9. Δημιουργία ανοικτού τύπου αμφιθεάτρου 300 θέσεων στην περιοχή «Γιάννακη» (Μύλος – φυλάκιο / παρατηρητήριο Γαλαξειδίου) για πολιτιστικές δράσεις κατά τη θερινή περίοδο. Στη συγκεκριμένη τοποθεσία υπάρχει ήδη διαμορφωμένη κατασκευή που αφορά τη σκηνή του θεάτρου. Εναλλακτική πρόταση η θέση που βρίσκεται δίπλα στο υφιστάμενο κτίριο στη περιοχή «Κεντρί».
10. Κατασκευή κλειστού αθλητικού κέντρου (μπάσκετ, βόλεϊ, γυμναστήριο) εντός οικιστικής περιοχής.
11. Ολοκλήρωση της ανακατασκευής του ποδοσφαιρικού γηπέδου Γαλαξειδίου.
12. Υπογειοποίηση του δικτύου ηλεκτροδότησης της ΔΕΗ (αυξημένο κόστος).

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ – ΑΝΑΠΑΛΑΙΩΣΗ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ

13. Δενδροφύτευση και καλλωπισμός χώρου στις τρεις (3) πύλες εισόδου της πόλης.
14. Κατασκευή πεζοδρομίου (και στις δυο πλευρές του δρόμου) στη νότια πύλη εισόδου της πόλης. Άμεση συσχέτιση με τη πρόταση 13.
15. Καλωσόρισμα των επισκεπτών του Γαλαξειδίου με ανάρτηση πινακίδων στις τρεις (3) πύλες εισόδου της πόλης, στην ελληνική και την επίσημη διεθνή γλώσσα (Αγγλική γλώσσα). 
16. Ανάπλαση παραλιακής οδού (προσβάσιμη σε Άτομα με Αναπηρία καθώς και εμποδιζόμενα άτομα π.χ. ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, κ.λπ.) και περιοδική πεζοδρόμηση κατά την χρονική περίοδο 1/6 έως 15/9 και αργίες από 19.00 έως 05.00. Εναλλακτική πρόταση η επέκταση του ωραρίου, καθώς και η περίπτωση της «καθολικής πεζοδρόμησης» της παραλιακής οδού (να διέρχεται μόνο ένα όχημα με 3-4 σημεία επιβίβασης-αποβίβασης ατόμων, ή προσωρινής στάθμευσης οχημάτων για ανεφοδιασμό των καταστημάτων εστίασης έως 11.00). Εποπτεία από αρμόδια αρχή για την τήρηση των μέτρων. Άμεση συσχέτιση με τη πρόταση 6. 
17. Ανάπλαση της πλατείας «Μάμα» και χαρακτηρισμός της ως «πράσινη» πλατεία με τοποθέτηση γκαζόν καθώς και όργανα γυμναστικής για την άθληση των πολιτών αλλά και των επισκεπτών της πόλης. Η πλατεία θα είναι προσβάσιμη σε Άτομα με Αναπηρία καθώς και σε εμποδιζόμενα άτομα π.χ. ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, κ.λπ. 
18. Καλλωπισμός και συντήρηση των υπόλοιπων πλατειών της πόλης (να εξεταστεί η περίπτωση δημιουργίας νέας παιδικής χαράς).  
19. Ανάπλαση και αξιοποίηση της Σπηλιάς ως αξιόλογο πολιτιστικό πόλο έλξης της πόλης (αξιοποίηση υφιστάμενων μελετών, π.χ. ήχος και φως, κ.λπ.).
20. Ανάπλαση χώρου και ανάδειξη του «τάφου του Λοκρού» ως πολιτιστικό πόλο έλξης της πόλης, καθώς επίσης και των υφιστάμενων-προσβάσιμων λαξευτών τάφων στην ευρύτερη περιοχή του Γαλαξειδίου π.χ. η περίπτωση των λαξευτών τάφων στην περιοχή «Καλαφάτης» κ.λπ. 
21. Περιμετρική περίφραξη του χώρου κάτω από την γέφυρα με φυτά για αποφυγή της παράνομης στάθμευσης οχημάτων, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου π.χ. συντήρηση και ανάδειξη της αλωνιστικής μηχανής ως ιστορικό έκθεμα στον περιβάλλοντα χώρο (εναλλακτική πρόταση για διαμόρφωση χώρου στάθμευσης Ι.Χ. οχημάτων ή λεωφορείων). 
22. Αποκατάσταση του κτιρίου που στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο Γαλαξειδίου και  προσδιορισμός του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του. 
23. Ανάπλαση-συντήρηση του υφιστάμενου γηπέδου βόλεϊ πλησίον Λαογραφικού Μουσείου Γαλαξειδίου. Εναλλακτική πρόταση η κατασκευή δυο ανοικτών γηπέδων στην πλατεία «Χηρόλακα» (μέρος της πλατείας θα συνεχίσει να υφίσταται) με την ανάλογη ανάπλαση χώρου και τοποθέτηση οργάνων γυμναστικής για την άθληση των πολιτών αλλά και των επισκεπτών της πόλης. Η πλατεία θα είναι προσβάσιμη σε Άτομα με Αναπηρία καθώς και σε εμποδιζόμενα άτομα π.χ. ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, κ.λπ. 
24. Αναπαλαίωση του Καποδιστριακού Δημοτικού Σχολείου και αξιοποίησή του ως πολιτιστικού πόλου έλξης της πόλης. Άμεση συσχέτιση με τη πρόταση 40.
25. Ψηφιοποίηση του Ναυτικού & Ιστορικού Μουσείου Γαλαξιδίου / Αγορά μεταφραστικού λογισμικού προγράμματος. 
26. Ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και άμεση χρήση του κτιρίου του Παρθεναγωγείου για πολιτιστικές και εκπαιδευτικές-ακαδημαϊκές δράσεις (θεατρικές παραστάσεις, χειμερινό κινηματογράφο, συνέδρια, workshops, κ.λπ.).
27. Συντήρηση του κτιρίου του πρώην Ναυτικού Ομίλου Γαλαξειδίου και του κτιρίου στη θέση «Κεντρί», και αξιοποίησή τους από το Λιμενικό Ταμείο και τον Δήμο Δελφών.
28. Συντήρηση του Μύλου (φυλάκιο / παρατηρητήριο Γαλαξειδίου) και αποκατάσταση φθορών. Αξιοποίησή του ως πολιτιστικό πόλο έλξης της πόλης.
29. Βελτίωση του φωτισμού στην παραλιακή ζώνη της πόλης αλλά και εντός της οικιστικής περιοχής του Γαλαξειδίου. Ειδικά η εικόνα σε ότι αφορά το φωτισμό της παραλιακής ζώνης κατά τις βραδινές ώρες είναι ιδιαίτερα υποτονική και αφενός δεν διευκολύνεται η διέλευση των πεζών, αφετέρου  δεν τονίζεται αποτελεσματικά η ιδιαίτερη ομορφιά της παραδοσιακής απεικόνισης του Γαλαξειδίου. 
30. Δημιουργία πλαζ από την υφιστάμενη πλαζ «Καλαφάτη» έως την περιοχή του Προφήτη Ηλία (προσβάσιμη σε Άτομα με Αναπηρία καθώς και εμποδιζόμενα άτομα π.χ. ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, κ.λπ.).  
31. Ανεύρεση νέου χώρου με μεγαλύτερη χωρητικότητα για την άμεση εγκατάσταση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Γαλαξειδίου.
32. Ανεύρεση χώρου για την άμεση επαναλειτουργία του ΚΑΠΗ Γαλαξειδίου.
33. Άμεση επαναλειτουργία του Δημοτικού Γυμναστηρίου Γαλαξειδίου στην περιοχή των παλαιών Σφαγίων. Αποκατάσταση φθορών και συντήρηση των εγκαταστάσεων.

ΜΕΤΡΑ – ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

34. Συνεργείο καθαριότητας για την παραλιακή ζώνη έως τις 24.00 για τις αργίες και την καλοκαιρινή περίοδο, καθώς και πρόβλεψη για την απόθεση των απορριμμάτων των καταστημάτων εστίασης στην παραλιακή ζώνη.
35. Οριοθέτηση τοποθέτησης κάδων απορριμμάτων (ορθολογική κατανομή) στον ευρύτερο χώρο του Γαλαξειδίου και ενημέρωση των πολιτών για τους χώρους απόθεσης των βαρέων αντικειμένων προς αποκομιδή.
36. Κλείσιμο παράνομων χωματερών στην ευρύτερη περιοχή του Γαλαξειδίου και ανεύρεση κατάλληλης λύσης από τον Δήμο Δελφών για την απόθεση των απορριμμάτων.
37. Μέτρα πυρανίχνευσης και πυροπροστασίας του δάσους (αγορά λογισμικού συστήματος) – Αποψίλωση κοινόχρηστων-δημοτικών χώρων – Δημιουργία ομάδας πυρασφάλειας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
38. Κλάδεμα ή κοπή δένδρων λόγω επικινδυνότητας στην παιδική χαρά της πλατείας Μάμα (πρόσφατο περιστατικό ατυχήματος τον Αύγουστο 2023).
39. Ανάπλαση χώρου και ανάδειξη μέσω της αφήγησης ιστοριών (Storytelling) (ανάρτηση σε ταμπέλες) των πέντε ιστορικών πηγαδιών του Γαλαξειδίου. Το Storytelling αποτελεί μία μορφή τέχνης τόσο παλιά όσο και ο χρόνος και έχει θέση σε κάθε πολιτισμό και κοινωνία. 
40. Ανάδειξη, μέσω της συντήρησης, των πολιτιστικών πόρων του Γαλαξειδίου και δημιουργία δικτύου επισκεψιμότητας των τουριστών αλλά και των μόνιμων κατοίκων της ευρύτερης περιοχής (δημιουργία πολιτιστικής θεματικής περιήγησης με σκηνοθετημένη αυθεντικότητα). Άμεση συσχέτιση με τις προτάσεις 24 & 39. 
41. Εφαρμογή προγράμματος «Αδελφοποίηση Πόλεων» για αποτελεσματική προβολή και διαφήμιση του Γαλαξειδίου. Τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος είναι πολλαπλά και δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα προαναφερθέντα στοιχεία.
42. Τοποθέτηση Information Kiosk πλησίον της πλατείας Μάμα για την πληροφόρηση των επισκεπτών της πόλης.
43. Ενίσχυση της υποστήριξης της τοπικής αυτοδιοίκησης για την αναβάθμιση των σπουδών του Ι.Ε.Κ. Τουρισμού Στερεάς Ελλάδας μέσα από στοχευόμενες δράσεις και αιτήματα (νέες ειδικότητες, λειτουργία σπουδαστικής εστίας, στελέχωση διοικητικού και εκπαιδευτικού προσωπικού, αξιοποίηση εγκαταστάσεων, συνεργασίες με Τουριστικές Σχολές της Ελλάδας και του εξωτερικού, εκπαιδευτικοί διαγωνισμοί κ.λπ.).
44. Οριοθέτηση ελλιμενισμού των σκαφών αναψυχής και των βαρκών στο λιμάνι της πόλης. 
45. Έργα στήριξης και συντήρησης του λιμανιού καθώς και εργασίες καθαρισμού και εμβάθυνσης.
46. Εφαρμογή προγράμματος φροντίδας των αδέσποτων ζώων στην ευρύτερη οικιστική περιοχή.

ΔΗΜΟΣ ΔΕΛΦΩΝ

47. Μείωση τιμολογίου ΔΕΥΑ του Δήμου Δελφών σε επαγγελματίες και ιδιώτες του Γαλαξειδίου.
48. Περαιτέρω ενίσχυση σε προσωπικό της δομής «Βοήθεια στο Σπίτι». 
49. Οικονομική ενίσχυση καθώς και προβολή και διαφήμιση σε δρώμενα που αφορούν το πολιτισμό (αλευρομουτζούρωμα, μουσική, τέχνες, κ.λπ.) καθώς και τον αθλητισμό (ατομικό ή ομαδικό) του Γαλαξειδίου.
50. Ενίσχυση εσόδων του Δήμου Δελφών μέσα από την αύξηση (%) ανταποδοτικών των μεγάλων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), καθώς και συμμετοχή του Δήμου Δελφών σε έργα παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας.

Συνοψίζοντας, το Γαλαξείδι αποτελεί ένα σημαντικό προορισμό με μεγάλη ιστορία και πολιτιστικό πλούτο και η «αναβάθμισή του» αποτελεί μονόδρομο για την βιώσιμη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Ως προσωπική μου εκτίμηση, μετά από γόνιμες συζητήσεις τα τελευταία χρόνια με πληθώρα επιφανών Γαλαξειδιωτών, ανθρώπους του πολιτισμού, των τεχνών και της εκπαίδευσης, αλλά και ανώνυμων φίλων του Γαλαξειδίου, λάτρεις της ιστορίας και του πολιτισμού, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ένας μεγάλος αριθμός αυτών των ανθρώπων, θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προβολή και στην διαφήμιση του προορισμού εφόσον υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις (βλέπε καθολική ή μερική υλοποίηση των ανωτέρω προτάσεων). Δύο είναι τα κύρια ερωτήματα που θέτω ως προβληματισμό: α) αναρωτήθηκε ποτέ κανείς για το ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι να επισκεφθεί κανείς το Γαλαξείδι; β) ποια η προστιθέμενη αξία στις εμπειρίες του ταξιδιώτη από την επίσκεψή του στο Γαλαξείδι; Δυο καίρια ερωτήματα που πρέπει να απασχολήσουν την επόμενη δημοτική αρχή αλλά και τους συμπολίτες μου. Αναμφίβολα, το Γαλαξείδι δεν χρειάζεται περαιτέρω ασκήσεις επί χάρτου, χρειάζεται ρεαλιστικές προτάσεις και ανθρώπους με γνώση, ενσυναίσθηση και αισθητική για την υλοποίησή τους. Γιατί η ανάπτυξη ενός προορισμού όπως είναι το Γαλαξείδι, δεν είναι μια λέξη αφηρημένη ή μια λέξη υποκειμενική. Πηγάζει μέσα από τις πράξεις των ανθρώπων αυτού του τόπου. Τα λόγια και οι υποσχέσεις δεν έχουν καμιά αξία αν δεν συνοδεύονται από έργα ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας σε ένα τόπο. Άλλωστε, το να ζούμε σε ένα ασφαλές και βιώσιμο περιβάλλον είναι ανθρώπινο δικαίωμα του καθενός μας και θα πρέπει να το διεκδικούμε καθημερινά, πέρα από προσωπικά συμφέροντα κ.λπ. 

Επιπρόσθετα, θεωρώ αυτονόητη την ενημέρωση των πολιτών από την εκάστοτε δημοτική αρχή (σε τακτά χρονικά διαστήματα, όποτε αυτή κρίνεται απαραίτητη), επί σημαντικών θεμάτων που αφορούν στη διαχείριση-διοίκηση του προορισμού.

Εν κατακλείδι, με δεδομένο ότι το Γαλαξείδι βρίσκεται σε μικρή χιλιομετρική απόσταση από τον παγκόσμιο πολιτιστικό προορισμό, τους Δελφούς, το μεγάλο χιονοδρομικό κέντρο του Παρνασσού και μόλις δυο ώρες απόσταση από την πρωτεύουσα της χώρας και μια ώρα από την Πάτρα, η τουριστική ανάπτυξη μέσω της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου σε 12 μήνες, η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών αλλά και η αύξηση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην επισκεψιμότητα των τουριστών αλλά και των επενδυτών στην ευρύτερη περιοχή. 

Παραμένω στη διάθεση κάθε αρμόδιου σε θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης για περαιτέρω συζήτηση επί των συγκεκριμένων προτάσεων και εύχομαι καλή επιτυχία στις υποψήφιες και στους υποψήφιους που  συμμετέχουν στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές 2023. 

Με τιμή,

Δρ. Νικόλαος Ε. Θεοχάρης

Διδάκτωρ Διοίκησης Τουρισμού Πανεπιστημίου Αιγαίου

Καθηγητής Τουριστικής Εκπαίδευσης / Ι.Ε.Κ. Τουρισμού Στερεάς Ελλάδας

Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών