“Μπράλος-Άμφισσα: Ευκαιρίες Τοπικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης”

Εισήγηση της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας κα Προέδρου στο Τμήμα Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης της Άμφισσας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μαρίνας-Σελήνης Κατσαίτη, στην Ημερίδα με θέμα:

“Τα οφέλη και τις ευκαιρίες για την περιοχή της Φωκίδας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, από την έναρξη των εργασιών κατασκευής και μετά την αποπεράτωση του τμήματος «Μπράλος – Άμφισσα», του διαγώνιου οδικού άξονα «Λαμία – Ιτέα – Αντίρριο»”, την οποία συνδιοργάνωσαν την Κυριακή 3 Μαρτίουστην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Άμφισσας το Επιμελητήριο Φωκίδας σε συνεργασία με το Βουλευτή Φωκίδας και Υφυπουργό Δικαιοσύνης, Γιάννη Μπούγα.

Οι δημόσιες πολιτικές έχουν εν γένει ως στόχο την εθνική, περιφερειακή και τοπική οικονομική ανάπτυξη. Κύριο μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ βασικό εργαλείο αποτελούν οι υποδομές μεταφορών.

Οι υποδομές μεταφορών χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες α) στις αερομεταφορές, β) στις μεταφορές δια θαλάσσης και γ) στις χερσαίες, δηλαδή στις σιδηροδρομικές και τις οδικές μεταφορές. Στην Ε.Ε. το 75% των χερσαίων μεταφορών καλύπτεται από τις οδικές μεταφορές. 

Τα βασικά πλεονεκτήματα των οδικών μεταφορών είναι η ευελιξία, οι υπηρεσίες πόρτα-πόρτα, η υψηλή συχνότητα των δρομολογίων, η ευκολία της χρήσης, το χαμηλό κόστος, η ταχύτητα και η δυνατότητα μεταφοράς σε μικρές αποστάσεις.

Το έργο Μπράλος – Άμφισσα, συνεπάγεται πολλαπλά οφέλη για την Φωκίδα και την ευρύτερη περιοχή πριν και μετά την αποπεράτωσή σου. Τα οφέλη αυτά αποτελούν ευκαιρίες για την ανάπτυξη του τόπου και για περαιτέρω ωφέλεια μέσω συγκοινωνούντων δοχείων. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής του έργου τα άμεσα οφέλη είναι:

1. Αύξηση της απασχόλησης και του εισοδήματος, με πολλαπλασιαστικές συνέπειες μέσω της κατανάλωσης
2. Μεταφορά τεχνογνωσίας αναφορικά με τον κατασκευαστικό κλάδο
3. Αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων σε αυτόν
4. Αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού
5. Αύξηση της ζήτησης και της οικονομικής δραστηριότητας σε όλους τους κλάδους που σχετίζονται με το έργο (από τα υλικά μέχρι τις υπηρεσίες εστίασης)
6. Βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του συνόλου του πληθυσμού που επηρεάζεται άμεσα και έμμεσα από την κατασκευή του έργου

Μετά την αποπεράτωση του έργου τα οφέλη είναι πολυάριθμα και πολυδιάστατα. Πιο συγκεκριμένα, τα οφέλη χωρίζονται σε τέσσερις ευρείες κατηγορίες (Polyzos & Tsiotas, 2020):

1. Χαρακτηριστικά Υποδομών  
   • Μέση ταχύτητα: Αύξηση της μέσης ταχύτητας των μεταφορών με την συνεπαγόμενη μείωση του χρόνου μεταφοράς
   • Μεταφορικό κόστος: μείωση του μεταφορικού κόστους (π.χ. καύσιμα, φθορά ελαστικών, φθορές οχημάτων)
   • Τοποθεσία Υποδομών: Συνδεσιμότητα με Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα
   • Γεωμετρικά Χαρακτηριστικά: Λόγω της υψηλής πολυπλοκότητας του έργου και της αναμενόμενης υψηλής ανακούφισης του οδικού δικτύου από κυκλοφοριακή συμφόρηση, αναμένεται επίδραση στη χρήση γης αλλά και στη δραστηριότητα μικρών επιχειρήσεων
   • Επιδράσεις Διαδρόμων: διασύνδεση της Δυτικής και Βορείου Ελλάδας, του οδικού άξονα βορειότερα της Ελλάδας και του λιμανιού του Βόλου με τη νότια και τη νοτιοδυτική χώρα και κυρίως με το λιμάνι της Πάτρας.
2. Φυσικά και Γεωγραφικά Χαρακτηριστικά
   • Τουριστικοί Πόροι: Αύξηση της χρήσης των τουριστικών πόρων (Δελφοί, Αράχωβα, Γαλαξίδι), βελτίωση της προσβασιμότητας, αύξηση των τουριστικών ροών, της τουριστικής επιχειρηματικότητας και των συναφών υπηρεσιών
   • Φυσικοί Πόροι: Βελτίωση του συγκριτικού πλεονεκτήματος αναφορικά με το εμπόριο φυσικών πόρων (π.χ. βωξίτης) μέσω της μείωσης του κόστους μεταφοράς.
   • Γεωγραφικά χαρακτηριστικά: (μορφολογία, κλιματικές συνθήκες, ακτογραμμές, ύπαρξη λιμένων) μπορούν να επηρεάσουν το σύνολο των αλλαγών που θα συμβούν χάρη στην ανάπτυξη των υποδομών μεταφορών (π.χ. συνδυασμός της μαρίνας Ιτέας με το Μπράλος-‘Αμφισσα)
   • Ανταγωνιστικότητα: Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μέσω της συμπληρωματικότητας
     • Συμπληρωματικότητα όσον αφορά τις χερσαίες και τις θαλάσσιες υποδομές μεταφορών
     • Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής βιομηχανίας μέσω των υποδομών
3. Εξωτερικές Επιδράσεις Πολιτικών
   • Αναπτυξιακή και Φορολογική Πολιτική: Η περιφερειακή πολιτική μπορεί να επηρεάσει τη χωρική ανταγωνιστικότητα καθώς και να δημιουργήσει συγκριτικό πλεονέκτημα σε συγκεκριμένους τομείς. Εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να είναι οι επιδοτήσεις ή οι φορολογικές ελαφρύνσεις.
4. Κοινωνικοοικονομικά Χαρακτηριστικά
   • Εξειδίκευση: μέσω της τόνωσης του όγκου του εμπορίου που επιτρέπουν αυτού του είδους οι υποδομές, χάρη στην επέκταση των αγορών (μεγέθυνση των υφιστάμενων επιχειρήσεων και προσέλκυση νέων) αυξάνουν την εξειδίκευση των εργαζομένων
   • Παραγωγικότητα: άμεσο αποτέλεσμα της αυξημένης εξειδίκευσης είναι η αύξηση της παραγωγικότητας
   • Συμπληρωματικότητα και Ανταγωνιστικότητα: στην περίπτωση περιφερειών που παράγουν συμπληρωματικά στην παραγωγή αγαθά (π.χ. βωξίτης-αλουμίνιο) και οι δυο περιοχές μπορούν να ωφεληθούν από τις υποδομές.
   • Κινητικότητα των Παραγωγικών Πόρων: οι υποδομές επιτρέπουν την αυξημένη κινητικότητα του κεφαλαίου, για την ίδρυση νέων επιχειρήσεων καθώς και την αύξηση στην κινητικότητα της εργασίας, προς και από την Φωκίδα
   • Ενδογένεια: σε περίπτωση αγορών που ήδη ακμάζουν (π.χ. βωξίτης, ιχθυοκαλλιέργειες) το αποτέλεσμα των έργων υποδομών θα είναι πολλαπλάσιο.
   • Κοινωνικό Κεφάλαιο: Η διεύρυνση των υποδομών βελτιώνει το κοινωνικό κεφάλαιο εν γένει, μέσω της βελτίωσης του εκπαιδευτικού επιπέδου που επιφέρει η κινητικότητα της εργασίας, της επιπλέον εξειδίκευσης, της διεύρυνσης των ειδικοτήτων εργασίας που προσφέρονται στον τόπο και της βελτίωσης του επιπέδου εκπαίδευσης των εργαζομένων χάρη στις εξωτερικές επιδράσεις
   • Έμμεσες επιπτώσεις της μείωσης του μεταφορικού κόστους: Η μείωση του κόστους μεταφοράς έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των τιμών των προϊόντων. Άμεσο αποτέλεσμα αυτού είναι η αύξηση των προσφερόμενων υποκατάστατων αγαθών, η αύξηση του πλεονάσματος του καταναλωτή και η αύξηση του πραγματικού εισοδήματος του πληθυσμού. Τελικό αποτέλεσμα η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού.