Φεστιβάλ εν κινήσει! Ο Δ. Μαραμής για το φετινό “Λάλον”

“Το “Λάλον Ύδωρ” θα τολμήσει μεγαλύτερα βήματα, αλλά όχι αυτό το καλοκαίρι!”. Την μετεξέλιξη του εδραιωμένου πια στις συνειδήσεις όλων Φεστιβάλ Δελφών την επόμενη χρονιά, μέσα από την επαναφορά στην ιδιαίτερη ταυτότητα της Φωκίδας προαναγγέλλει μέσω αποκλειστικής συνέντευξης που παραχωρεί στην Εν Δελφοίς ο Δημήτρης Μαραμής.

Στη συνέντευξή του ο δημιουργός και Διευθυντής του Φεστιβάλ Δελφών μιλά για το πλαίσιο και το περιεχόμενο του φετινού φεστιβάλ, δίνοντας έμφαση στα σπουδαία ονόματα που θα εμφανιστούν επί φωκικής σκηνής το καλοκαίρι, όπως η Σαββίνα Γιαννάτου, η Ελένη Βιτάλη και η  Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών.

“Δεν μπορεί να μην κυριαρχεί το τραγούδι σε ένα μουσικό φεστιβάλ που πραγματοποιείται στην ελληνική περιφέρεια”, επισημαίνει ο Δ. Μαραμής, αναφερόμενος στο πρόγραμμα του φετινού φεστιβάλ, ενώ για την γενικότερη ταυτότητα του “Λάλον Ύδωρ” υπογραμμίζει: “Με εμπνέουν οι εναλλαγές του Φωκικού τοπίου με τα βουνά και τις θάλασσες και κάπως έτσι ταξιδεύει και η μουσική του φεστιβάλ στους ανάλογους χώρους. Αυτό ήταν και θα είναι στοιχείο της ταυτότητας και της μοναδικότητας του φεστιβάλ, εφόσον συνεχίσει να απλώνεται στη Φωκίδα”.

Πρώτη δημοσίευση: Εν Δελφοίς, φύλλο 1.100, 21 Ιουνίου 2024

Συνέντευξη στον Ηλία Τσίγκα

Το “Λάλον Ύδωρ” εισέρχεται αισίως αυτό το καλοκαίρι στην 6η του διοργάνωση. Θα θέλαμε δυο λόγια για το περιεχόμενο των εκδηλώσεων και το σκεπτικό πίσω από το στήσιμό του…

Το “Λάλον Ύδωρ” θα αλλάξει, αλλά όχι φέτος! Δεν ήταν ώριμη η στιγμή να γίνει με επιτυχία φέτος η αλλαγή. Όσον αφορά το σκεπτικό της 6ης διοργάνωσης του φεστιβάλ είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια της 5ης με τρία βήματα που ξεχωρίζουν και που αυτά είναι:

1) Γίνεται η προσπάθεια να εδραιωθεί η φιλοξενία μίας σημαντικής συναυλίας κλασικής μουσικής μέσα στο δελφικό τοπίο των Δελφών. Θεωρώ πως στους Δελφούς επιβάλλεται να γίνονται πιο εναλλακτικά και πιο διεθνή δρώμενα. Έτσι λοιπόν θα φιλοξενήσουμε τη Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών στο θέατρο Φρύνιχος, με ένα εξαιρετικά δημοφιλές αλλά και αριστουργηματικό πρόγραμμα τριών μεγάλων συνθετών: Mozart, Tchaikovski και Σκαλκώτα σε μουσική διεύθυνση Νίκου Μαλιάρα. Πιστεύω πως η εμπειρία αυτής της μουσικής με το ενεργειακό πεδίο των Δελφών στο υπέροχο περιβάλλον του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου θα είναι μοναδική. 

2) Η συμμετοχή του Μουσικού Σχολείου Άμφισσας, συζητιόταν εδώ και τέσσερα χρόνια και η συγκεκριμένη συμμετοχή ετοιμάζεται εδώ και δύο χρόνια. Έφτασε λοιπόν η ώριμη στιγμή που θα συμμετέχουν οι ταλαντούχοι μαθητές και οι εξαιρετικοί καθηγητές τους σε μία επαγγελματική συναυλία που έχει ετοιμαστεί με πολύ κόπο, ταλέντο κι ενθουσιασμό! Αυτό είναι ένα βήμα ουσιαστικό που αγκαλιάζει τους νέους, την τοπική κοινωνία και δίνει βήμα σε μία μοναδική ευκαιρία. Πάντα όμως το φεστιβάλ έκανε προσπάθειες να έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα κάποιες φορές με μεγάλη συμμετοχή κι επιτυχία όπως το 2019 με τα εργαστήρια του Animasyros, κάποιες φορές με αδιαφορία και σχετική αποτυχία όπως το 2021 με τα εργαστήρια “Ήμουν παιδί το 21”. Όμως αυτό δεν είναι παράλογο να συμβαίνει σε ένα ζωντανό φεστιβάλ, σε μία εξελισσόμενη κοινωνία μέσα στο χρόνο. 

3) Έρχεται επιτέλους μία ιέρεια της φωνητικής τέχνης και ιδιαίτερη καλλιτέχνις, η Σαβίνα Γιαννάτου στο Γαλαξίδι. Το θεωρώ μία πολύ σημαντική στιγμή του Φεστιβάλ, καθώς πλέον πολύ σπάνια θα έχεις την ευκαιρία να ακούσεις και να ταξιδέψεις με αυτή την τόσο μοναδική μορφή καλλιτέχνη όπως η Γιαννάτου. 

Πριν από ένα χρόνο, και με αφορμή το “Λάλον” του 2023, μας είχατε πει ότι “στο φετινό φεστιβάλ κυριαρχεί το καλό ελληνικό τραγούδι”. Με βάση τα ονόματα των καλλιτεχνών που συμμετέχουν θα μπορούσε κανείς να πει ότι ακολουθείται η ίδια, πετυχημένη κρίνοντας και εκ του αποτελέσματος, συνταγή. Συμφωνείτε;

Συμφωνώ! Το “Λάλον Ύδωρ” θα τολμήσει μεγαλύτερα βήματα, αλλά όχι αυτό το καλοκαίρι! Το επαναλαμβάνω και όχι τυχαία! Δεν μπορεί να μην κυριαρχεί το τραγούδι σε ένα μουσικό φεστιβάλ που πραγματοποιείται στην ελληνική περιφέρεια. Το τραγούδι κυριαρχεί γενικά στην ελληνική μουσική. Είτε είναι έντεχνη, είτε παραδοσιακή, είτε λαϊκή, είτε μουσικοθεατρική. Κι ας μην ξεχνάμε πως οι στίχοι του ελληνικού τραγουδιού είναι ίσως υψηλότερου ποιητικού επιπέδου από κάθε άλλη χώρα γενικά.

Μετά από 6 χρόνια, μπορούμε να πούμε ότι η ποικιλία διαφορετικών μουσικών ειδών και σχημάτων με την ταυτόχρονη αρμονική ενσωμάτωσή τους στο φυσικό χώρο και την κοινωνία που πραγματοποιούνται αποτελεί πια εδραίο και διακριτό τμήμα της ταυτότητας του Φεστιβάλ;

Αυτό ισχύει. Από την αρχή είχα επίγνωση των χώρων και της ιστορίας τους. Μελετώ κι ερευνώ τη Φωκίδα και γενικότερα την ελληνική ιστορία καθώς όσοι με παρακολουθούν, γνωρίζουν μέσα από το συνθετικό μου έργο πόσο έχω συνδέσει την ελληνική ιστορία και γραμματεία με την τέχνη της μουσικής μου: Παλιγγενεσία, Καπετάν Μιχάλης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Δειλινό και Άγιο Φως, κ.ά.. Με εμπνέουν οι εναλλαγές του Φωκικού τοπίου με τα βουνά και τις θάλασσες και κάπως έτσι ταξιδεύει και η μουσική του φεστιβάλ στους ανάλογους χώρους. Αυτό ήταν και θα είναι στοιχείο της ταυτότητας και της μοναδικότητας του φεστιβάλ, εφόσον συνεχίσει να απλώνεται στη Φωκίδα. Είναι μοναδικό σε όλη τη χώρα αυτό το φεστιβάλ ενός ολόκληρου νομού με άπλωμα σε τόσες πόλεις. Είναι μία υπέρβαση…

Επιμένετε και φέτος στην οργανική ένταξη στο Σώμα του Φεστιβάλ εκπροσώπων από τον εκπαιδευτικό χώρο, μέσα από την συναυλία του Μουσικού Σχολείου στη Χάρμαινα, που αποτελεί και τη εναρκτήρια εκδήλωση του “Λάλον 2024”. Μιλήστε μας λίγο για αυτό…

Επειδή μίλησα στην αρχή για τη συμμετοχή του Μουσικού Σχολείου, θα ήθελα να σημειώσω εδώ ένα ένα τα ονόματα των σημαντικών ανθρώπων – καθηγητών και μουσικών – που θα συμμετέχουν σε αυτό με τους μαθητές τους, ξεκινώντας φυσικά από τη δραστήρια κι επικοινωνιακή διευθύντρια του μουσικού σχολείου Εύα Γεωργούλα.  Στην Ορχήστρα συμπράττουν οι καθηγητές: Παναγιώτης Καραγκούνης (τραγούδι), Αθανασίου Γιάννης (Ηλ. Μπάσσο), Γιαβρής Σταύρος (Λαούτο), Κασσάρας Μιλτιάδης (Τσέλο), Ντόνα Μαρία (Παραδοσιακό Βιολί), Πάλλας Θωμάς (κλ. Κιθάρα), Σαμαρά Ειρήνη (Τρομπέτα), Σισσαμπέρης Γιάννης (Μπουζούκι), Στεργιάνης Δημοσθένης  (Κλαρίνο), Τσάνος Κωνσταντίνος (Α Βιολί), Τσικέλης Γιάννης (Ακορντεόν), Αλίκη Λάτσιου (κρουστά), Διδασκαλία Χορωδίας: Κράλης Απόστολος, Μαυροπούλη Ειρήνη, Διδασκαλία ορχήστρας – Ενορχηστρώσεις- Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Διεύθυνση: Αναγνωστόπουλος Γιάννης.

Κι επίσης να συγχαρώ και τους ίδιους τους γονείς αυτών των παιδιών που τα ενθάρρυναν να μαθητεύσουν στο Μουσικό Σχολείο Άμφισσας.

Μια σημαντική στιγμή του φετινού Φεστιβάλ είναι η συναυλία της Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών. Τι θα δει και τι θα ακούσει το κοινό σε αυτή;

H ATHENS PHILARMONIA ORCHESTRA αποτελείται από κορυφαίους μουσικούς και χαρακτηρίζεται για τις μοναδικές εκτελέσεις της. Θα παρουσιάσει τρία έργα από τα πιο δημοφιλή κι αγαπημένα του κλασικού ρεπερτορίου τριών μεγάλων συνθετών: W. A. Mozart, P. I. Tchaikovsky και Ν. Σκαλκώτα. Το ρεπερτόριο θα περιλαμβάνει την πασίγνωστη Μικρή Νυκτερινή μουσική, σε Σολ μείζονα, KV 525 του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, τη λυρική Σερενάτα για έγχορδα σε Ντο μείζονα, op. 48 του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, πέντε από τους πιο δημοφιλείς Ελληνικούς Χορούς του Νίκου Σκαλκώτα, ενώ θα ερμηνεύσει ακόμα ένα έργο Έλληνα συνθέτη, την όμορφη Σερενάτα του Δημήτρη Λιάλιου, υλοποιώντας έτσι το όραμα της ορχήστρας για την ανάδειξη της ελληνικής κλασικής μουσικής. Το σμίξιμο των ακουσμάτων αυτών, των αριστουργηματικών κομματιών ορχηστρικής μουσικής υπό τη διεύθυνση του Νίκου Μαλιάρα, με την ενέργεια και την ομορφιά του δελφικού τοπίου, θα αποτελέσει μία μοναδική εμπειρία στο αμφιθέατρο Φρύνιχος στους Δελφούς.

Ελένη Βιτάλη στο Λιδωρίκι: Ακούγεται σαν κάτι παραπάνω από μια τυπική συναυλία για την περιοχή. Θα συμφωνούσατε; Είναι μια ένδειξη μιας κάποιας ελάχιστης μορφής υπεραξία που μπορεί να προσδώσει το ¨Λάλον¨ στη “βαθιά¨ επαρχία” μας;

Το αξίζουν! Οφείλω να ομολογήσω πως ο κόσμος στο Λιδωρίκι, αγκάλιασε θερμά όποια επιλογή κι αν του πήγα με το “Λάλον Ύδωρ”. Από τους Mode Plagal το 2019, το αφιέρωμα στο Θάνο Μικρούτσικο με τη Ρίτα Αντωνοπούλου το 2021, τη Γλυκερία το 2022 και πέρυσι το εκπληκτικό αφιέρωμα στο Μανό Λοΐζο. Όπως επίσης έγινε πέρυσι και με το κοινό της Αγίας Ευθυμίας που υποδέχτηκε θερμότατα μία σύγχρονη παράσταση με το αιρετικό “Θείο Τραγί” του Γ. Σκαρίμπα και που με λυπεί που δεν θα κάνω φέτος εκδήλωση εκεί, αλλά ελπίζω του χρόνου πάλι. Δε σας κρύβω πως το ακροατήριο της κάθε πόλης με ενθαρρύνει κιόλας στις επιλογές μου. Όταν ξέρεις πως έχεις ένα ακροατήριο που ανταποκρίνεται κάθε χρόνο στις επιλογές σου, όπως στο Λιδωρίκι, τολμάς με χαρά να φέρεις ιδιαίτερα πράγματα. Όταν έχεις ένα κοινό μιας πόλης που σε σαμποτάρει, όσο γενναιόδωρος και να είσαι, σε απογοητεύει!

Μετά από την σωρευμένη εμπειρία 6 ετών, ποιες οι σκέψεις σας για το “Λάλον Ύδωρ” στο προβλεπτό επόμενο διάστημα, για τα επόμενα χρόνια, δηλαδή;

Αυτό που είπα στην αρχή: το “Λάλον Ύδωρ” θα αλλάξει. Φυσικά κι έπρεπε να γίνει πιο εξωστρεφές, να ανοίξει στον κόσμο, να έλξει περισσότερους επισκέπτες, να φέρει μεγάλα ονόματα, να δοκιμαστεί και σε άλλους χώρους πιο μεγάλους, να ακουστεί ακόμα περισσότερο, αλλά… πρέπει να επαναφέρουμε το όραμα της σύνδεσης των παραγωγών του Φεστιβάλ με την ταυτότητα της Φωκίδας. Με τη μυθολογία της, την ιστορία της, τα προϊόντα της, τους ανθρώπους της. Αν μπείτε στη σελίδα του φεστιβάλ και κάνετε μία αναδρομή στο αρχείο της, θα δείτε πως έχουμε δοκιμάσει πολλά και διαφορετικά πράγματα. Δεν νέκρωσε ποτέ το φεστιβάλ, το αντίθετο, ήταν και είναι ένας ολοζώντανος οργανισμός. Μου στερούν βέβαια κάποιους χώρους που θα ήθελα, όπως το Κάστρο της Άμφισσας για παράδειγμα. Κάποιοι υπέροχοι χώροι είναι απαγορευτικοί για κάποιου μεγέθους παραγωγές ή μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου. Θέλω να πω, δεν αρκεί το όραμα, αλλά και ο πρακτικός ρεαλισμός. 

Επίσης δεν είναι όλες οι περιοχές – κοινωνίες το ίδιο ώριμες να δεχτούν τα πάντα. Ωστόσο δεν μπορεί να πει κανείς πως δεν αφουγκράζομαι κάθε χρόνο τους πάντες, χωρίς να σημαίνει πως θα ακολουθήσω τους πάντες. Αυτό θα ήταν καταστροφή. Ακούω, προβληματίζομαι κι ενεργώ. Έχουν ακουστεί και απόψεις που πραγματικά δε στέκουν και είναι τελείως παράλογες κι οπισθοδρομικές. Όμως δεν πετάω τίποτα. Φέτος έστω και αργά δημιουργήθηκε ένα νέο team συνεργατών, ένα νέο διοικητικό Δικτύου Δελφών, νέα πρόεδρος, νέα διευθύντρια, νέα μέλη, που με γεμίζουν με αισιοδοξία πως μπορούμε να κάνουμε βήματα παραπέρα. Και μην ξεχνάμε ποτέ… πως χωρίς χρήματα, δεν μπορούμε να κάνουμε βήματα παραπέρα. Τέχνη χωρίς χρήμα, δεν παράγεται. Δείτε σε ποιες περιόδους και χώρες αναπτύχθηκε η τέχνη στην ιστορία της και θα βγάλετε εύκολα τα συμπεράσματά σας! Ας ευχηθούμε ένα καλό και γόνιμο καλοκαίρι και να μας βοηθήσει και ο καιρός! 

Σας ευχαριστώ πολύ!

Σας ευχαριστώ για ακόμα μία φορά για τη θετική σας φιλοξενία!