Ερώτηση για ΤΟΕΒ Μόρνου στην Περιφέρεια

Ερώτηση του περιφερειακού συμβούλου της παράταξης “Πατρίδα μας η Στερεά”, Δημήτρη Κατσούλη, προς τον Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας, Φάνη Σπανό και τον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Φωκίδας, Γιώργο Δελμούζο 

ΘΕΜΑ: Εξέλιξη, συμπλήρωση και ολοκλήρωση των εγγειοβελτιωτικών έργων στην περιοχή του ΤΟΕΒ Πεδιάδας Μόρνου καθώς και καταβολή αποζημιώσεων ηρτημένης εσοδείας λόγω απώλειας εισοδήματος στους ζημιωθέντες ιδιοκτήτες

Είναι γνωστό ότι το έργο «Δίκτυο ανοικτών διωρύγων πεδιάδας Μόρνου», το οποίο ξεκίνησε το 2006-2007 από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως αντισταθμιστικό έργο για τη μείωση της παροχής νερού στις εκβολές, αλλά αντιμετώπισε χρόνιες καθυστερήσεις, νομικές εμπλοκές και κατασκευαστικές αστοχίες. Εξαιτίας των προβλημάτων αυτών, η αρχική σύμβαση διαλύθηκε. Συνεπώς δεν ολοκληρώθηκε ποτέ  στο σύνολό του και  δεν έχει αποδόθηκε με  απρόσκοπτη λειτουργία του προς όφελος των αγροτών της πεδιάδας του Μόρνου.

Λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος για την θεραπεία και ολοκλήρωση του έργου, ο  ΤΟΕΒ ζήτησε από την Περιφέρεια  Στερεάς  Ελλάδας  να αναλάβει την ολοκλήρωση του έργου. Η Περιφέρεια αποδέχθηκε το αίτημα και ετοίμασε Τεχνική Πρόταση για την ολοκλήρωση του ΣΥΝΟΛΟΥ  του έργου προϋπολογισμού 5.000.000 ευρώ  την οποία υπέβαλε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ). Το ΥπΑΑΤ συμφώνησε με την πρόταση και την εξεύρεση της σχετικής χρηματοδότησης. 

Στη συνέχεια η Περιφέρεια εκπόνησε μελέτη μόνο για το αρδευτικό σκέλος της παραπάνω πρότασης ύψους 6,5 εκατ.  Μετά από παλινωδίες και καθυστερήσεις συμβασιοποιήθηκε στις 9.11.2022  το έργο «Συμπληρωματικές παρεμβάσεις και εργασίες ολοκλήρωσης των έργων άρδευσης πεδιάδας Μόρνου»  με αρχικό προϋπολογισμό 6.500.000 ευρώ και προϋπολογισμό σύμβασης 4.415.227,30 ευρώ. Αποτελεί ένα καίριο εγγειοβελτιωτικό έργο για τη Δωρίδα που στοχεύει στην αποκατάσταση των κακοτεχνιών του ημιτελούς έργου «Δίκτυο ανοικτών διωρύγων πεδιάδας Μόρνου» και την συμπλήρωση του μέρους που παρέμεινε ανολοκλήρωτο. 

Όπως αναφέρετε στην από 30.12.2022 Ανακοίνωσή σας, «αντικείμενο του έργου, που αποτελεί διαχρονική ανάγκη και απαίτηση των τοπικών παραγωγών, είναι η ολοκλήρωση του αρδευτικού δικτύου της πεδιάδας του Μόρνου. Η  αρδευόμενη περιοχή θα αποτελείται από οκτώ τομείς, με καθέναν να έχει δική του υδροληψία, δεξαμενή, αντλιοστάσιο και αρδευτικό δίκτυο.Τα προβλεπόμενα έργα, προκειμένου να καταστεί δυνατή η άρτια λειτουργία του αρδευτικού έργου της πεδιάδας Μόρνου είναι:

• Η εγκατάσταση του συνολικού δικτύου άρδευσης.

• Η κατασκευή οκτώ αντλιοστασίων και -αντίστοιχα- οκτώ δεξαμενών, ώστε να λειτουργούν ανεξάρτητα τα αρδευτικά δίκτυα στους οκτώ τομείς.

• Η βελτίωση-αποκατάσταση της κλίσης των κεντρικών αρδευτικών διωρύγων.

• Η κατασκευή μονίμου υπογείου αποστραγγιστικού δικτύου σε συγκεκριμένο τμήμα και η κατασκευή φίλτρου αποστράγγισης σε άλλα τμήματα του παλαιού αποστραγγιστικού δικτύου.»

Μάλιστα ο τότε και τώρα Αντιπεριφερειάρχης κ. Δελμούζος δήλωνε «Είναι σε όλους γνωστό το ιστορικό αυτού του σπουδαίου έργου. Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε ξανά. Οφείλουμε, όμως, να επισημάνουμε ότι εμείς -σε 3 μόλις χρόνια- και τη χρηματοδότηση εξασφαλίσαμε και τη δημοπράτηση ολοκληρώσαμε και οι εργασίες θα ξεκινήσουν άμεσα. Τηρήσαμε, ότι είχαμε υποσχεθεί και συνεχίζουμε τη δουλειά μας για το καλό του τόπου μας». Έκτοτε έχουν παρέλθει άλλα τρία τουλάχιστον χρόνια. Παρότι ο χρόνος ολοκλήρωσης του ως άνω έργου ήταν ο Νοέμβριος του 2024 η διάρκεια της σύμβασης έχει παραταθεί έως 8.5.2026 και ακόμη δεν έχει παραδοθεί.

Παράλληλα δημοπρατήθηκε το 2023 και συμβασιοποιήθηκε στο τέλος του 2024 το έργο «Αγωγός εκσυγχρονισμού κεντρικού δικτύου τροφοδοσίας αντλιοστασίων άρδευσης πεδιάδας Μόρνου». Συγκεκριμένα, πρόκειται για την κατασκευή διπλού φρεατίου, από το οποίο θα διέρχονται οι δύο αγωγοί τροφοδότησης των αντλιοστασίων άρδευσης, για το δυτικό και για το ανατολικό τμήμα της πεδιάδας Μόρνου. Η συνολική προθεσμία εκτέλεσης του έργου ορίστηκε σε 400 ημέρες. Παρότι ο συμβατικός χρόνος παρατάθηκε το έργο δεν φαίνεται να έχει ολοκληρωθεί. 

Ο ΤΟΕΒ επισήμαινε από χρόνια ότι αν δεν γίνουν και τα υπολειπόμενα -συνοδά έργα (ισοπεδώσεις κλπ), το έργο δεν θα μπορεί να λειτουργήσει. Γιαυτό ζητούσε από την Περιφέρεια να προβεί σε σχετικό αίτημα χρηματοδότησης προς το ΥπΑΑΤ το οποίο δυστυχώς δεν έχει γίνει.

Παρά την εξέλιξη των ανωτέρω έργων με την πεπατημένη των μεγάλων καθυστερήσεων και των συνεχών παρατάσεων, έχοντας πλέον διανύσει το μισό της δεύτερης τρέχουσας θητείας σας το μείζον πρόβλημα της μη λειτουργίας αποτελεσματικού και ολοκληρωμένου συστήματος άρδευσης στην πεδιάδα του Μόρνου  παρατείνεται, σχεδόν δύο δεκαετίες από την έναρξη των έργων. 

Και ενώ υπάρχει αυτή η τραγική καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου, από το 2011 δεν καταβάλλονται αποζημιώσεις ηρτημένης εσοδείας λόγω απώλειας εισοδήματος από τον τεμαχισμό και τη μη άρδευση των κτημάτων, παρά και τη σχετική γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας  Στερεάς  Ελλάδας (έγγραφο με α.π. Τ.Τ. 87375/865/01.07.2015 της Νομικής Υπηρεσίας) σύμφωνα με την οποία πρέπει να καταβάλλονται αποζημιώσεις μέχρι την οριστική παραλαβή των κτημάτων από τους ιδιοκτήτες.

Δικαίως το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΟΕΒ Πεδιάδας Μόρνου απευθυνόμενο στην Κυβέρνησης, στον επιχώριο Βουλευτή και μέλος της αλλά και σε εσάς που έχετε αναλάβει το κύριο βάρος προώθησης ή και εκτέλεσης των έργων και για μία ακόμη φορά επισημαίνει ότι ακόμη και εάν παραδοθεί το αντικείμενο των δυο αναφερομένων ανωτέρω έργων που είναι σε εξέλιξη υπολείπονται κρίσιμες  παρεμβάσεις χωρίς τις οποίες τα ανωτέρω έργα θα παραμείνουν μη λειτουργική συνεχίζοντας το από εικοσαετίας «γαϊτανάκι» των ανολοκλήρωτων και μη λειτουργικών έργων. 

Συγκεκριμένα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΟΕΒ Πεδιάδας Μόρνου ζητά την επίμονη και προφανώς επιτυχή παρέμβασή σας για την εξασφάλιση χρηματοδότησης τουλάχιστον ύψους 1.500.000 ευρώ για την εκτέλεση των έργων των ισοπεδώσεων και της εφαρμογή του αναδασμού στο πεδίο. Άλλως χωρίς αυτά τα έργα ότι έχει κατασκευαστεί έως τώρα δεν θα λειτουργήσει και τα προβλήματα των αγροτών θα διαιωνίζονται, ιδίως δε σε μία περίοδο που το γενικότερο πλαίσιο διαχείρισης των υδάτων στην περιοχή γίνεται διαρκώς πιο ασαφές και λιγότερο ευνοϊκό για τις ανάγκες του πρωτογενή τομέα. 

Επί δεκατρία χρόνια το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΟΕΒ προσπαθεί να κινητοποιήσει Κυβέρνηση και Περιφέρεια για να την προώθηση των έργων που έχουν καταντήσει «γεφύρι της Άρτας». Η υπομονή τους έχει εξαντληθεί και δικαίως διαμαρτύρονται δηλώνοντας ως ύστατη προσπάθεια διεκδίκησης ότι εάν δεν προχωρήσει το αίτημα για συμπληρωματική χρηματοδότηση και πλήρη ολοκλήρωση των έργων σκοπεύουν να παραιτηθούν. Η πρόκληση διοικητικής κρίσης θα είναι ακόμη πιο καταστροφική. Αλλά η υπομονή τους εξαντλείται.

Κατόπιν αυτών  Ερωτάσθε:

1. Πότε ολοκληρώνεται και παραλαμβάνεται το έργο «Συμπληρωματικές παρεμβάσεις και εργασίες ολοκλήρωσης των έργων άρδευσης πεδιάδας Μόρνου» ; Ενημερώστε με για το στάδιο προόδου, το χρονοδιάγραμμα και την έως σήμερα διάθεση των πόρων.
2. Πότε ολοκληρώνεται και παραλαμβάνεται το έργο «Αγωγός εκσυγχρονισμού κεντρικού δικτύου τροφοδοσίας αντλιοστασίων άρδευσης πεδιάδας Μόρνου»; Ενημερώστε με για το στάδιο προόδου, το χρονοδιάγραμμα και την έως σήμερα διάθεση των πόρων.
3. Σε ποιες ενέργειες έχετε προβεί για την εξασφάλιση της συμπληρωματικής χρηματοδότησης για την εκτέλεση των εργασιών ισοπέδωσης και εφαρμογής του αναδασμού στο πεδίο;
4. Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεστε να λάβετε για την πλήρη ολοκλήρωση των έργων έτσι ώστε να παραδοθεί το σύστημα άρδευσης ολοκληρωμένο στους αγρότες της πεδιάδας του Μόρνου;
5. Προτίθεσθε να φέρετε το θέμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο έτσι ώστε με Απόφασή του να ενισχυθεί η διεκδίκηση χρηματοδότησης; 
6. Προτίθεστε να ξεκινήσετε τη διαδικασία καταβολής αποζημιώσεων ηρτημένης εσοδείας, σύμφωνα με τη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας  Στερεάς Ελλάδας;
7. Με ποια μέτρα προτίθεσθε να ενισχύσετε τον αγώνα του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΟΕΒ Πεδιάδας Μόρνου;