Η ΛΑΣΥ Δελφών για το ν/σ για το νερό

Τοποθέτηση του εκπροσώπου της “Λαϊκής Συσπείρωσης” Δελφών, Στάθη Λεοντίου, στη χθεσινή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου

Σαν τον κλέφτη, στα μουλωχτά μέσα στο κατακαλόκαιρο, η κυβέρνηση της ΝΔ φέρνει το σχέδιο νόμου για την υποχρεωτική απορρόφηση όλων των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης, άρδευσης και των ΔΕΥΑ των Δήμων Αττικής, Εύβοιας, Βοιωτίας, Φωκίδας, Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής από τις ανώνυμες εταιρίες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Με μια πρόφαση διαβούλευσης δέκα ημερών στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΥΠΕΝ και αφού πρώτα παζάρεψε τα αντισταθμιστικά με τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές –προκειμένου να έχει τις λιγότερες δυνατές αντιδράσεις– σκοπεύει να πάει το σχέδιο νόμου στη Βουλή και να το ψηφίσει πριν βγει ο Ιούλης. 

Όπως και με την συνταγματική αναθεώρηση, η κυβέρνηση της ΝΔ φροντίζει να περάσει βιαστικά όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που έχει στην ατζέντα της πριν πάει σε εκλογές, ώστε να έχει η επόμενη αντιλαϊκή κυβέρνηση το έδαφος στρωμένο. Συνεχίζει κι αυτή σταθερά την πολιτική όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων και των επιταγών της ΕΕ στην διαχείριση του νερού, που το μετατρέπουν από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα. 

Οι σχεδιασμοί αυτοί δεν είναι καινούργιοι και οι εξελίξεις δεν αποτελούν κεραυνό αν αιθρία. Χρόνια συζητιόντουσαν και προετοιμάζονταν ταυτόχρονα, οι εταιρίες και η ρυθμιστική αρχή (ΡΑΕ που μετεξελίχθηκε σε ΡΑΑΕΥ) για το «γιγάντωμα» και την εμπλοκή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στο αρδευτικό νερό, στα πρότυπα του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας που έχει προηγηθεί με αφορμή τις πλημμύρες του 2023. Η Λαϊκή Συσπείρωση, ήδη από τον Δεκέμβρη του 2023 είχε ζητήσει το θέμα να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Δελφών. 

Με το σχέδιο νόμου, εκτός απ’ τις ΔΕΥΑ, τις δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης – αποχέτευσης, τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων, περνάει στην ΕΥΔΑΠ ο πρώην Οργανισμός Κωπαΐδας, ενώ επιτρέπεται η εκτροπή πόσιμου νερού από τους Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη προς την Αττική κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης. Οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αναλαμβάνουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού αυτών που απορροφούν, ενώ το κράτος καλύπτει τουλάχιστον το 75% των χρεών των ΔΕΥΑ προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Το μόνο που αφήνουν στους δήμους, είναι ο καθαρισμός των φρεατίων όμβριων υδάτων… 

Ενδιαφέρον τέλος έχει η πρόβλεψη, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας να ορίζει ένα μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ. Μια επιλογή καθόλου τυχαία, αλλά στα πλαίσια της ενσωμάτωσης και της συναίνεσης που δείξαν ουσιαστικά οι δημοτικές αρχές της Στερεάς Ελλάδας στην εξέλιξη αυτή. Μια επιλογή που θα αποτελεί την πρόφαση συναίνεσης των τοπικών κοινωνιών στις μελλοντικές αποφάσεις της εταιρίας.

Οι απορροφήσεις των ΔΕΥΑ, των φορέων και υπηρεσιών ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ που φέρνει η κυβέρνηση, στοχεύουν στο να δημιουργηθεί ένα μεγαλύτερο οικονομικό αντικείμενο για τις μετοχικές αυτές εταιρίες, στις οποίες μεγάλοι ιδιωτικοί όμιλοι θα μπορούν να επενδύσουν και να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, εξασφαλίζοντας ακόμα μεγαλύτερα κέρδη. Οι εξελίξεις αυτές είναι απολύτως εναρμονισμένες στην κατεύθυνση της παραπέρα εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης του νερού που θα οδηγήσουν σε εκτόξευση της τιμής του και των άλλων υπηρεσιών, σε χαμηλότερης ποιότητας νερό, υπηρεσίες και έργα, καθώς και σε υποβάθμιση των εργασιακών σχέσεων.

Σχεδιασμένα, χρόνια τώρα όλες οι αστικές κυβερνήσεις που πέρασαν, απαξίωναν τις ΔΕΥΑ και τις δημοτικές υπηρεσίες αφού βάζαν εμπόδια στις απαραίτητες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και στη λειτουργία τους. Τα ολέθρια αποτελέσματα της απαξίωσης και στη συνέχεια της εκχώρησης στους ιδιώτες τα έχουμε βιώσει με τον πιο οδυνηρό τρόπο σε μια σειρά από τομείς, όπως για παράδειγμα στους σιδηρόδρομους ή στο ηλεκτρικό ρεύμα. 

Κανένα μέτρο δεν έχει ληφθεί μέχρι σήμερα από την κυβέρνηση για την στήριξη των ΔΕΥΑ και των δήμων λόγω της τεράστιας αύξησης του ενεργειακού κόστους, που τους οδηγεί σε οικονομική ασφυξία, πληρώνοντας για ρεύμα υπέρογκα ποσά και δημιουργώντας τεράστια χρέη. Ενώ τα αποτελέσματα της νέας τιμολογιακής πολιτικής στο νερό που επιβάλει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και οι Ευρωπαϊκές οδηγίες, τα βλέπουμε στις τσέπες μας. 

Όλα αυτά, δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση που ήδη έχει αλλάξει προς το χειρότερο την κατάσταση στην ύδρευση και την αποχέτευση. Αποτέλεσμα όλων αυτών των σχεδιασμών θα είναι η εκτόξευση της τιμής του νερού αλλά και των υπηρεσιών αποχέτευσης τα οποία η λαϊκή οικογένεια θα κληθεί να πληρώνει. Και όχι βέβαια ο εξορθολογισμός της τιμής και της κατανάλωσης που προπαγανδίζει η κυβέρνηση. Ήδη ετοιμάζονται αυξήσεις 3,5 έως 4 ευρώ το μήνα στους λογαριασμούς σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για να καλύψουν το κόστος των απορροφήσεων. Ανυπολόγιστες θα είναι οι συνέπειες στην αγροτική παραγωγή και δυσβάσταχτο το κόστος για την μικρομεσαία αγροτιά με την τιμολόγηση του αρδευτικού νερού στη λογική κόστους – οφέλους της εταιρίας και των κερδών των μετόχων της, μετά την πρώτη τριετία που ισχυρίζονται ότι η τιμή θα παραμείνει ίδια. 

Ακόμα χειρότερη κατάσταση θα διαμορφωθεί για τους εργαζόμενους των ΔΕΥΑ που θα περάσουν υποχρεωτικά σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, καθώς θα αυξηθεί η εντατικοποίηση της εργασίας και οι σχετικοί κίνδυνοι που απορρέουν, θα χτυπηθούν οι εργασιακές σχέσεις. Ήδη, λόγω της μεγάλης έλλειψης προσωπικού, μια σειρά από λειτουργίες και εργασίες περνούν αντικειμενικά στους ιδιώτες εργολάβους και σε διάφορες εταιρείες και αυτό θα ενταθεί. Δεν είναι καν διασφαλισμένο ότι μετά την πενταετία θα συνεχίσουν να εργάζονται στον τόπο κατοικίας τους και δεν θα μετατεθούν όπου έχει ανάγκη η εταιρία. 

Για άλλη μια φορά οι ανάγκες των πολλών για νερό ποιοτικό, σε επάρκεια και σε χαμηλή τιμή θυσιάζονται μπροστά στους διάφορους ομίλους που θέλουν να κερδοσκοπήσουν. Οι σχεδιασμοί αυτοί που θα έχουν πολύ αρνητικά αποτελέσματα για τις λαϊκές ανάγκες αλλά και για τα δικαιώματα των εργαζόμενων, δεν πρέπει να περάσουν. Η λειψυδρία που επικαλείται η κυβέρνηση είναι το πρόσχημα για να περάσει τους σχεδιασμούς της με λιγότερες αντιδράσεις. Ας έκανε τα προηγούμενα χρόνια τα έργα αποταμίευσης που απαιτούνταν, ας μάζευε η ΕΥΔΑΠ τις διαρροές των δικτύων της και μετά ας μας πει για λειψυδρία. Είναι άλλο πράγμα ένας κρατικός φορέας διαχείρισης των υδάτων με γνώμονα τις λαϊκές ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης για φτηνό, ποιοτικό νερό, και είναι άλλο η συγκέντρωσή τους σε λίγα εταιρικά σχήματα που λειτουργούν με όρους κόστους – οφέλους, με όρους αγοράς.  

Οι ευθύνες των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, που όπως φαίνεται έχουν αποδεχτεί σιωπηρά αυτή την εξέλιξη, αν δεν έχουν συναινέσει κιόλας κάποιες απ’ αυτές, είναι μεγάλες. Δεν πρέπει να περάσουν οι σχεδιασμοί της κυβέρνησης και δεν πρέπει να τους κάνουν “πλάτες” οι δημοτικές και περιφερειακές αρχές με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Γι’ αυτό απαιτούμε:

• Χωρίς μισόλογα, να μην κατατεθεί και να μην ψηφιστεί το σχέδιο νόμου. Να ενισχυθούν οι Δήμοι, ΔΕΥΑ, κ.λπ. με μόνιμο προσωπικό και χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό για φθηνό, ελεγμένο, ποιοτικό νερό.
• Την κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου εφαρμογής των Οδηγιών της Ε.Ε. για το νερό και της σχετικής επιχειρηματικής δραστηριότητας που το μετατρέπουν σε εμπόρευμα. Για την συνταγματική κατοχύρωση του νερού ως δημόσιο αγαθό, ναι μεν τυπικά υπάρχει, αλλά στην πράξη όλοι ξέρουμε τι ισχύει.  
• Να δοθεί έκτακτη οικονομική ενίσχυση η οποία θα καλύπτει την οικονομική επιβάρυνση ΔΕΥΑ και Δήμων από τη αύξηση του ενεργειακού κόστους. Να καταργηθεί η ρήτρα αναπροσαρμογής και να ενταχθούν στους δικαιούχους μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ. Να καταργηθεί ο ΦΠΑ στην τιμή του νερού. 
• Τη χρηματοδότηση από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους για την κατασκευή έργων ύδρευσης, αποχέτευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας και προστασίας του περιβάλλοντος.

Έτσι τοποθετηθήκαμε στην συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Δελφών που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 15 Ιούλη στα πλαίσια της διαβούλευσης του ΥΠΕΝ, εκφράζοντας και καταθέτοντας την θέση μας για το σοβαρό αυτό ζήτημα, δίχως να πάρουμε μέρος στην σύνθεση των “μεσοβέζικων” και παρόμοιων ψηφισμάτων της δημοτικής αρχής και της μείζονος αντιπολίτευσης, που ούτε την πολιτική εμπορευματοποίησης – ιδιωτικοποίησης του νερού, ούτε την πηγή που εκπορεύονται αυτά, δηλαδή το αντιδραστικό πλαίσιο των οδηγιών και κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κάνουν νόμους οι ελληνικές κυβερνήσεις, ακουμπούν.