Σχολείο Καστελλίων: Κλασικό έργο της χρεοκοπημένης Ελλάδας;

Για τα όσα έχουν συμβεί στο δημοτικό σχολείο Καστελλίων, και το έργο που από το 2010 ξεκίνησε, αλλά ποτέ δεν τελείωσε, συζήτησε το δημοτικό συμβούλιο του δήμου Δελφών το απόγευμα της προηγούμενης Παρασκευής. Το θέμα εισήχθη στην ημερήσια διάταξη μετά από συλλογή υπογραφών πολιτών, ενώ ερώτημα κατά το παρελθόν είχε θέσει και η παράταξη «Πολίτες στο Προσκήνιο». Πρόκειται για μία υπόθεση ιδιαιτέρως σημαντική, όπως φαίνεται, η οποία βρίσκεται πλέον στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Άμφισσας. Τα θολά σημεία είναι πάρα πολλά, ενώ κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να προβλέψει το τι θα συμβεί, αλλά και το ποια είναι η ενδεδειγμένη οδός που θα πρέπει να ακολουθηθεί για την προάσπιση των συμφερόντων του δήμου. Το μόνο σίγουρα είναι πως δόθηκαν πολύ περισσότερα χρήματα απ’ ότι έπρεπε, για ένα έργο που όμως δεν αποδόθηκε ποτέ στους ανθρώπους του χωριού.

«Χαρακτηριστικά εξαιρετικά κακής διαχείρισης έργου»
Κατά την αρχή της συζήτησης του θέματος ο δήμαρχος θέλοντας να είναι προσεκτικός στα όσα λέει, ανέγνωσε το ενημερωτικό σημείωμα που λίγο πριν είχε δώσει στη δημοσιότητα, περιγράφοντας τα βασικότερα σημεία της υπόθεσης. Αναλυτικά ο δήμαρχος είπε τα εξής:
«Μολονότι η υπόθεση του έργου των Καστελλίων, από την στιγμή που η παρούσα δημοτική αρχή αντιλήφθηκε τις διαστάσεις του ζητήματος, έχει σταλεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Άμφισσας, οφείλουμε (λόγω του εύλογου ενδιαφέροντος των συμπολιτών μας) να εκθέσουμε με ευκρίνεια την άποψή μας, τουλάχιστον στα ζητήματα που έχουμε σχηματίσει σαφή εικόνα. Εν προκειμένω:
Α. Η συγκεκριμένη υπόθεση του έργου στο πρώην Δημοτικό Σχολείο Καστελλίων αποτελεί μια υπόθεση που φέρει χαρακτηριστικά εξαιρετικά κακής διαχείρισης έργου, που χρήζουν διερεύνησης από τη Δικαιοσύνη, στην οποία έχουμε ήδη καταφύγει. Τα κύρια στοιχεία του έργου, που έχουμε μέχρι σήμερα συλλέξει (έχοντας ενημερώσει τις ελεγκτικές Αρχές) και που τεκμηριώνουν την «διερευνητέα» όψη του όλου ζητήματος, είναι τα εξής (παρατίθενται τα νούμερα κατά προσέγγιση, ώστε να γίνονται πιο κατανοητά):
Κατά την υπογραφή της σύμβασης του έργου (Μάρτιος του 2010) φέρεται να έχει κατατεθεί εγγυητική επιστολή ύψους 27.000 ευρώ περίπου, όταν η ισχύουσα τότε νομοθεσία οδηγούσε στην υποχρέωση να προσκομιστεί εγγυητική επιστολή πολλαπλάσια (περίπου 220.000 ευρώ).
Ακόμη και αυτή η φερόμενη εγγυητική επιστολή (η κατά πολύ μικρότερη από την κατά νόμο προβλεπόμενη) δεν ανευρίσκεται πουθενά μέσα στο φάκελο του έργου, ενώ και η εκδούσα Τράπεζα μας δηλώνει εγγράφως ότι δεν την ανευρίσκει στο μηχανογραφικό της σύστημα. Επομένως πρέπει να διερευνηθούν όλες οι πιθανότητες σχετικά με την εγγυητική αυτή, ήτοι: α) Να μην υπήρξε ποτέ ή β) Να προσκομίστηκε, αλλά στη συνέχεια με κάποιο τρόπο να αποσύρθηκε.
Ο ανάδοχος εκτέλεσε έργο ύψους περίπου 90.000 ευρώ (μέσα στο έτος 2010). Ωστόσο ήδη από τα τέλη του 2010 του εγκρίθηκαν λογαριασμοί ύψους περίπου 320.000 ευρώ!! Δηλαδή επιμετρήθηκε τότε σχεδόν τετραπλάσιο έργο από αυτό που πραγματικά έγινε και δόθηκε το «πράσινο φως» για την πλήρη εξόφλησή του.
Μέχρι σήμερα έχουν πληρωθεί περίπου 230.000 ευρώ στον ανάδοχο (μολονότι το 2014 απετράπη η καταβολή και άλλων 120.000 ευρώ περίπου, που αρχικά είχαν εγκριθεί). Δηλαδή ήδη έχει πληρωθεί έργο διπλάσιο από αυτό που πραγματικά εκτελέστηκε (το οποίο ανέρχεται περίπου σε 110.000 ευρώ συνολικά). Τη διαφορά (της τάξης των 120.000 ευρώ) την αναζητά σήμερα ο Δήμος από τον ανάδοχο για να του επιστραφεί.
Τα ανωτέρω στοιχεία, που μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο Δήμος μας έχει ήδη υποστεί σημαντική ζημία, δεν μπορούν να αιτιολογηθούν εύκολα με κάποιον τρόπο κατά την κοινή εμπειρία και λογική. Σε κάθε περίπτωση αυτά είναι αντικείμενα που οφείλει να ερευνήσει σε βάθος η Δικαιοσύνη.
Β. Όσον αφορά στην θητεία της παρούσας δημοτικής αρχής, οφείλω να δηλώσω ότι η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών χειρίζεται το ζήτημα με μεγάλη υπευθυνότητα, έχοντας δύο σαφείς και βασικούς στόχους, που τους έχουμε θέσει από την πρώτη στιγμή που ενημερωθήκαμε ουσιαστικά για το ζήτημα:
Την πλήρη διαφάνεια και την αποκάλυψη όλης της αλήθειας για την υπόθεση. Για το λόγο αυτόν, αμέσως μόλις αντιληφθήκαμε την φύση του ζητήματος, διαβιβάσαμε το φάκελο στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Άμφισσας και αυτός ανέθεσε τη διενέργεια του ελέγχου στο Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων, με το οποίο η Υπηρεσία διατηρεί ανοιχτή γραμμή και του χορηγεί κάθε αιτούμενο στοιχείο.
Τη διάσωση του μέρους της χρηματοδότησης που αντιστοιχεί στο έργο που εκτελέστηκε, σε συνεργασία με το χρηματοδοτικό μας φορέα (πρώην Ο.Σ.Κ. νυν Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.), ενώ ταυτόχρονα το έργο εκκαθαρίζεται.
Τα υπόλοιπα καταγγελλόμενα από τον κ. Μπάκα (και ιδίως αυτά που αφορούν στο χρονικό διάστημα μετά την αποκάλυψη των προς έρευνα διαστάσεων του ζητήματος) είναι δευτερεύουσας ή και μηδενικής αξίας, σε μεγάλο βαθμό αβάσιμα ή ανύπαρκτα και αποτελούν κατάφωρα άδικες αιχμές κατά του Προϊσταμένου της Τεχνικής Υπηρεσίας (και με χαρακτηρισμούς ανεπίτρεπτούς και αήθεις).
Τα δευτερεύοντα ζητήματα που θέτει λοιπόν ο κ. Μπάκας αφορούν σε τακτικές κινήσεις του Δήμου μας απέναντι στον ανάδοχο, οι οποίοι έχουν αποκλειστικό σκοπό, στην κακή φάση που περιήλθε δυστυχώς το συγκεκριμένο έργο, να υπάρξει στο εξής υπεύθυνος νομικός χειρισμός, ώστε ο Δήμος να μη στερηθεί περαιτέρω των δικαιωμάτων του, να μην υποστεί νομικές ήττες και να μην υπονομευθούν οι δύο βασικοί στόχοι που αναφέρθηκαν ανωτέρω.
Στο πλαίσιο αυτό και με δεδομένο ότι αφενός μεν εξελίσσεται η εισαγγελική έρευνα, αφετέρου δε ότι αναμένουμε το πόρισμα των Επιθεωρητών (που πιθανότατα θα μας δώσει και συγκεκριμένες κατευθύνσεις ενεργειών), επισημαίνουμε ότι: α) το επιχείρημα περί ανύπαρκτης κοινοπραξίας απορρίπτεται από τη νομικό μας παραστάτη (πρόκειται για Κοινοπραξία με ισχύον και σήμερα ακόμη Α.Φ.Μ., εγγεγραμμένη στο Γ.Ε.ΜΗ. κ.λπ.) και σε κάθε περίπτωση τίποτα δεν προσθέτει στην επιχειρηματολογία μας ο ισχυρισμός αυτός (περί ανυπαρξίας της Κοινοπραξίας), τώρα που εμείς ζητούμε από τον ανάδοχο επιστροφή χρημάτων (παλιότερα, όταν πληρώναμε, ίσως να είχε κάποια αξία), β) η πρόταση περί έκπτωσης του αναδόχου απορρίπτεται από την Υπηρεσία και τη νομική μας παραστάτη ως νομικά επισφαλής και αστήρικτη, αφού η έκπτωση αναδόχου απαιτεί μια συγκεκριμένη προδικασία (ειδική εντολή – ειδική πρόσκληση – έκπτωση), τα οποία έπρεπε να έχουν γίνει το αργότερο τους πρώτους μήνες του 2011, άλλως η έκπτωση δεν έχει νομικό έρεισμα και κινδυνεύει σοβαρά να καταρριφθεί στα διοικητικά Δικαστήρια, με κακές περαιτέρω συνέπειες για το Δήμο.
Γ. Το απολύτως βέβαιο είναι ότι η Δημοτική μας Αρχή είναι προσηλωμένη στον σκοπό να χυθεί άπλετο φως στην υπόθεση και γι’ αυτό ανταποκρίνεται άμεσα σε όλα τα αιτήματα ενημέρωσης, τόσο των δημοτών μας, όσο και των Αρχών που ερευνούν το θέμα. Ζητούμε την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης από τις αρμόδιες Δικαστικές Αρχές, επιφυλασσόμενοι παντός δικαιώματος του Δήμου Δελφών.
Όσον δε αφορά στους περαιτέρω χειρισμούς μας, οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, όπως πράττουμε μέχρι τώρα, αλλά και να αναμένουμε τις προτάσεις του πορίσματος των Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων, πριν συνεχίσουμε με τις ενδεδειγμένες διαδικασίες».

Αυτά ανέγνωσε ο Αθ. Παναγιωτόπουλος, σημειώνοντας επίσης πως το έργο ναυάγησε το 2010, ενώ τώρα ο δήμος προσπαθεί να σώσει την υπόθεση, η οποία φαίνεται αρκετά σοβαρή. Από τα ερωτήματα που ακολούθησαν το σίγουρο είναι πως πρόκειται για μία αρκετά μπερδεμένη υπόθεση, η οποία δύσκολα θα μπορούσε να αναλυθεί, αλλά και να γίνει πλήρως κατανοητή, σε μία μικράς χρονικής διάρκειας συζήτηση, ενώ όπως φάνηκε, και η δικηγόρος που ορίστηκε από το δήμο, δίνοντας μάλιστα το παρών, δεν ήταν σε θέση να αναπτύξει την πλήρη επιχειρηματολογία που θα έπρεπε, καθώς παρέλαβε το φάκελο μόλις δύο ημέρες πριν. Ένα ερώτημα, για παράδειγμα, που έμεινε στον αέρα, είναι πως ενώ το έργο σταμάτησε στην ουσία του 2011, έχοντας εξαντλήσει και την παράταση που πήρε, μέρος πληρώθηκε χρόνια αργότερα.

Ν. Μολιώτης: «Να αποδοθούν ευθύνες εκεί που πρέπει»
Εξιστορώντας τη δική του επαφή με το ζήτημα, ο πρώην αντιδήμαρχος Νικόλαος Μολιώτης σημείωσε αρχικά πως έγινε γνώστης της υπόθεσης μετά από ενημέρωση του Τοπικού Συμβουλίου. Επισκέφθηκε όπως είπε το χώρο του σχολείου, ενώ ενημέρωσε και το δήμαρχο, ζητώντας παράλληλα και το φάκελο του έργου από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου. Κατά τα λεγόμενά του η ενημέρωση που έλαβε εστίαζε στο ότι το έργο είναι σχεδόν τελειωμένο, με μόνη εκκρεμότητα την περίφραξη. «Θεώρησα πως η περίφραξη θα πρέπει να γίνει», είπε ο πρώην αντιδήμαρχος, αναφέροντας σε εκείνο το σημείο την επιστολή που έλαβε με τις καταγγελίες του κ. Μπάκα για τα όσα έχουν συμβεί. «Εγώ ως όφειλα πήρα την επιστολή και την έφερα στο δημοτικό συμβούλιο, σημειώνοντας πως πρόκειται για σοβαρό θέμα», παρατήρησε ο κ. Μολιώτης, προσθέτοντας στη συνέχεια πως ο φάκελος του θέματος, με όλα τα στοιχεία, εστάλη στην Εισαγγελία. «Ο δήμος θα πρέπει να πράξει με βάση τα όσα θα του πει η εντολή των Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων», τόνισε, ρίχνοντας το μπαλάκι στον Αθ. Μανανά, για το εάν ο δήμος παρακολουθούσε το έργο, μιας και επί δικών του ημερών δρομολογήθηκε στον καποδιστριακό ακόμα δήμο. Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό, όμως, πως ενώ τον αναζήτησαν αρκετοί κατά τη συζήτηση του θέματος, ο κ. Μανανάς φρόντισε λίγο πριν να αποχωρήσει από την αίθουσα. «Εγώ δεν νιώθω μαφιόζος», είπε καταλήγοντας ο κ. Μιλιώτης, απαντώντας σε αναφορά του κ. Μπάκα κατά την παράθεση των καταγγελιών, ενώ τάχθηκε υπέρ του καταλογισμού των ευθυνών όπου υπάρχουν.

«Οι πολίτες ανέδειξαν το θέμα. Χωρίς αυτούς….»
Ο λόγος στην συνέχεια πέρασε στον κ. Μπάκα, τον άνθρωπο που στην ουσία ανέδειξε την υπόθεση, και που όπως ο ίδιος είπε στην εισαγωγή της τοποθέτησής του, αν δεν υπήρχαν οι πολίτες να αντιδράσουν, τότε κανείς δεν θα γνώριζε τίποτα, ενώ δεν θα είχε γίνει και τίποτα. «Το ότι ο δήμος διεκδικεί χρήματα δείχνει ότι οι λόγοι που επικαλούμαστε είναι πραγματικοί», σημείωσε, για να περάσει στη συνέχεια σε κάποια σημαντικά κατά τον ίδιο σημεία του ζητήματος. Ως πρώτο ανέφερε το ότι το πόρισμα της επιτροπής που συστάθηκε δεν έγινε γνωστό στο δημοτικό συμβούλιο, αλλά ούτε και στον ίδιο που το ζήτησε, ενώ βγήκε από τον Οκτώβριο του 2016. «Τι θέλουν να κρύψουν;», ρώτησε με αφορμή αυτό ο κ. Μπάκας.
Περνώντας εν συνεχεία σε επιμέρους ζητήματα που προέκυψαν είπε αρχικά για το θέμα της κοινοπραξίας πως αυτό που ο ίδιος υποστηρίζει είναι πως δεν υφίστατο, συγκεκριμένα, τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης, άρα ως εκ τούτου δεν μπορεί να υπάρχει και νόμιμος εκπρόσωπός της. Για την υπογραφή της σύμβασης, μάλιστα, πρόσθεσε πως υπάρχει και η υπογραφή του τότε δημάρχου, κάτι όμως που δεν εξάγεται ως δικαίωμα από πουθενά. Για το θέμα της έκπτωσης του αναδόχου, και το εάν είναι εφικτή επιλογή, είπε αρχικά πως για το θέμα αυτό ισχύει ο νόμος του 2008, ο νόμος δηλαδή που ίσχυε κατά την υπογραφή του έργου και όχι ο μεταγενέστερος που μνημονεύεται από τη δικηγόρο. Εξηγώντας το τι όριζε αυτός στάθηκε στο πως γίνεται αναφορά για υποχρεωτική έκπτωση υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, λέγοντας μάλιστα πως κάποιες εξ αυτών υπάρχουν στο θέμα (πχ καθυστέρηση, άλλες εργασίες από τις προβλεπόμενες), με συνέπεια να υπάρχει ευθύνη ακόμα και για τη μη έκπτωση του αναδόχου. Ως έναν ακόμα λόγο είπε και το ότι ο εργολάβος που πήρε το έργο υποκαθίστατο από άλλον στην πραγματοποίησή του, κάτι που δεν επιτρέπεται. Ξετυλίγοντας το κουβάρι, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, ο κ. Μπάκας τόνισε πως η υπηρεσία του δήμου θα πρέπει να είναι αυτή που θα κινήσει τις διαδικασίες δείχνοντας το δρόμο στο δημοτικό συμβούλιο, κάτι όμως που στην παρούσα φάση, αλλά και σε καμία του παρελθόντος δεν έγινε.

Εν αναμονή
«Εμείς θα εφαρμόσουμε αυτό που θα πει η δικαιοσύνη», είπε ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Χαρ. Παναγιωτόπουλος, κάτι με το οποίο συμφώνησε και η κ. Σιγδίτσα, σύμβουλος από την παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης, λέγοντας επίσης πως ο δήμος οφείλει να περιμένει και το πόρισμα των Επιθεωρητών. «Υπάρχει μεγάλη πρόκληση. Φαγώθηκαν λεφτά, υπάρχει ρεμούλα», είπε χαρακτηριστικά ο Γ. Ιωσηφίδης, εκφράζοντας όμως τον προβληματισμό του σχετικά με το πόσα έργα με ανάλογα ζητήματα δεν έγιναν ποτέ γνωστά. Ο πρόεδρος της κοινότητας, κάνοντας εκτός των άλλων και το πολιτικό του σχόλιο για το θέμα, είπε για την ουσία της υπόθεσης πω; έχουν διαπιστωθεί κακοτεχνίες, ενώ δεν έγιναν και εργασίες που έπρεπε. «Ο δήμαρχος θα κριθεί και για το χειρισμό στο θέμα αυτό», είπε επίσης μεταξύ άλλων.

«Για να βγάλουμε άκρη θα πρέπει πρώτα να λύσουμε το πρόβλημα», είπε ο Π. Μέγκος, λέγοντας ακόμα πως έχουν δοθεί χρήματα που δεν ανταποκρίνονται στο έργο που έχει γίνει. «Το πιο ωραία όμως είναι ότι καλείται να το πληρώσει ένας τρίτος, δηλαδή ο δήμος», πρόσθεσε, δείχνοντας προς αυτή τη διάσταση και το πολιτικό σκέλος του θέματος. «Έτσι όπως το πάτε, είτε τώρα είτε αργότερα, ο δήμος Δελφών θα κληθεί να πληρώσει», προέβλεψε, για να ακολουθήσει ο Γ. Δρακάκης, ο οποίος άναψε για μία ακόμα φορά «φωτιές». Ενώ αρχικά πρότεινε να κηρυχθεί έκπτωτος ο εργολάβος, στη συνέχεια ζήτησε να γίνει διαχειριστικός έλεγχος στο δήμο προκειμένου να διαπιστωθούν αν όλα τα έργα γίνονται όπως πρέπει. «Βοά ο τόπος», είπε με νόημα, για να σηκώσει το γάντι ο δήμαρχος, περνώντας στην επίθεση. «Εδώ όλοι είναι διεφθαρμένοι εκτός από τον κ. Δρακάκη», είπε, υπερασπιζόμενος στη συνέχεια τον προϊστάμενο της ΤΥ για τον οποίο τόνισε πως είναι έντιμος υπάλληλος. «Και εμάς μας απασχολεί το ποιος θα πληρώσει. Και εμείς θέλουμε να λάμψει η αλήθεια», πρόσθεσε ο κ. Παναγιωτόπουλος, επιμένοντας στη στάση αναμονής, την οποία όπως είπε θα τηρήσει στην παρούσα φάση, έως ότου δοθούν κατευθύνσεις από τις αρμόδιες αρχές.