Όταν το σώμα μιλάει για την ψυχή

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ακούσει να λένε πως το τάδε ή δείνα σύμπτωμα δεν έχει κάποιο οργανικό αίτιο αλλά είναι «ψυχοσωματικό» ή αλλιώς «ψυχολογικό». Ως ένα βαθμό αυτό μοιάζει αρκετά κατανοητό ωστόσο καλό θα ήταν να δούμε από πιο κοντά κάποιες παραμέτρους  ως προς αυτό.

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι ένας τρόπος να εκφραστούν καταπιεσμένα δυσάρεστα συναισθήματα και ψυχολογικές συγκρούσεις. Μοιάζουν με τα συμπτώματα που προκαλεί μια βιολογική ασθένεια αλλά δεν έχουν κάποια παθολογική ή οργανική αιτία. Ωστόσο η δυσφορία που μπορεί να προκαλούν δεν είναι αμελητέα. Για παράδειγμα, οι ημικρανίες που αποτελούν ψυχοσωματικό σύμπτωμα δεν παύουν να είναι ημικρανίες, να μας ενοχλούν το ίδιο, να αποτελούν τροχοπέδη στην καθημερινότητα μας.

Ωστόσο, όλοι οι άνθρωποι δεν εμφανίζουν τα ίδια συμπτώματα. Συγκεκριμένα συμπτώματα τείνουν να εμφανίζονται σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος ανάλογα με την ευαλωτότητα του καθενός και τη κληρονομικότητα πχ. ο πατέρας και ο γιος μπορεί να εμφανίζουν και οι δύο δερματικά προβλήματα.

Κάπως έτσι προκύπτει το ερώτημα: ποια μέρη του σώματος επηρεάζονται πιο συχνά; Τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν σε διάφορα συστήματα του οργανισμού, ενδοκρινολογικό, νευρικό, πεπτικό, καρδιαγγειακό εφόσον έχουν αποκλειστεί καθαρά παθολογικά αίτια.

Μπορούμε να κάνουμε κάτι για αυτό;

Βοηθητικό θα ήταν να παρατηρήσουμε την καθημερινότητα μας. Το χρόνο εμφάνισης των συμπτωμάτων.  Πότε νοιώθουμε ταχυκαρδία ή δύσπνοια; Σχετίζεται με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα της ημέρας; Επίσης, σημαντική είναι η διερεύνηση των αιτιών που πυροδοτούν το ψυχοσωματικό σύμπτωμα.

Επιπλέον, ο τρόπος που ερμηνεύουμε το κάθε γεγονός φαίνεται να επηρεάζει τα συναισθήματα μας. Το συμβάν από μόνο του ενδέχεται να μην είναι απειλητικό για εμάς αλλά να το «μεταφράζουμε» εμείς ως κάτι «κακό». Το παραπάνω έχει ως αποτέλεσμα συναισθήματα όπως αυτά του άγχους, του θυμού ή του φόβου. Οπότε τα συναισθήματα αυτά σχετίζονται με τον τρόπο που εκλαμβάνουμε την πραγματικότητα και η ένταση τους επηρεάζεται από αυτή την αντίληψη. Κάπως έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένα φαύλος κύκλος. Δίνοντας λοιπόν στο συμβάν τη πραγματική του διάσταση η ένταση των συναισθημάτων μας μπορεί να μειωθεί.

Η καλύτερη επαφή με τον εαυτό μας και η ένταξη δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ψυχική, σωματική και πνευματική μας υγεία, μπορούν να μας προσφέρουν μια διέξοδο από την καθημερινότητα και να μας αποσυμφορήσουν, βελτιώνοντας  την υπάρχουσα κατάσταση.

Τέλος, καλό είναι να αναγνωρίσουμε τη δυσκολία μας και εφόσον αυτή εμμένει να μην φοβηθούμε να ζητήσουμε βοήθεια.

Ας φροντίσουμε λοιπόν τους εαυτούς μας δίνοντας το χώρο και χρόνο που χρειάζεται για να διαχειριστούμε τις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής. Ας ακούσουμε το σώμα μας… κάτι έχει να μας πει!

Ελένη Χατζοπούλου, Ψυχολόγος MSc

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας, ν. Φωκίδας

Θέσε κι εσύ το ερώτημά σου είτε τηλεφωνικά στο 2265023222 είτε στο email [email protected].

Όλα τα ερωτήματα απαντώνται σεβόμενοι την ανωνυμία σας. Σχετικά με την πολιτική απορρήτου της Ε.Κ.Ψ.&Ψ.Υ. μπορείτε να ενημερωθείτε από την ιστοσελίδα μας ekpse.gr.