Ψυχολογώντας: Αποκριάτικες σηματοδοτήσεις…

Η θεματική στήλη “ΨυχοΛογώντας” δημιουργήθηκε και υποστηρίζεται από επαγγελματίες ψυχικής υγείας της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε θέματα ψυχικής υγείας. Σκοπός μας είναι να ανοίξουμε έναν διάλογο με την κοινότητα απαντώντας σε προβληματισμούς που μας αφορούν όλους.

Αποκριάτικες σηματοδοτήσεις…

Η Αποκριά/Καρναβάλι αποτελεί μια διαβατήρια περίοδο που σηματοδοτεί το τέλος του Χειμώνα και τον ερχομό της Άνοιξης.

Με ρίζες από τις αρχαίες διονυσιακές και άλλες παγανιστικές γιορτές, υιοθετήθηκε στις μετέπειτα εποχές και από τους χριστιανούς.

Ο «λαϊκός άνθρωπος» πίστευε ότι με τα δρώμενα στα οποία συμμετείχε μπορεί να επηρεάσει την προσδοκώμενη και ερχόμενη ανοιξιάτικη βλάστηση – ανθοφορία και την καλοκαιρινή καρποφορία, για την επιβίωση τη δική του, της οικογένειάς του και της κοινότητας.

Το Καρναβάλι γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα, αλλά και σε όλο τον Κόσμο. Γενικά χαρακτηριστικά το γλέντι, το ξεφάντωμα, η σάτιρα, η μεταμφίεση, η συναισθηματική εκτόνωση, η προετοιμασία για τη νηστεία. Αλλά και η σύνδεση με τις έννοιες του θανάτου και της αναγέννησης, της αλλαγής, της ανανέωσης.

Η μεταμφίεση -μάσκα ή στολή- μας επιτρέπει…

– να φέρουμε στην επιφάνεια όψεις της «λανθάνουσας» ψυχολογικής μας ταυτότητας, 

– να αποδράσουμε από κοινωνικούς ρόλους,

– να εξερευνήσουμε τον εαυτό μας και να ανακαλύψουμε με ασφάλεια μια διαφορετική πλευρά μας,

– να δοκιμάσουμε ρόλους  που δεν έχουμε την ευκαιρία να ζήσουμε στην καθημερινή ζωή μας,

– να επιτρέψουμε στο παιδί που υπάρχει μέσα μας να παίξει και να εκφραστεί,

– ν’ αφήσουμε τον «καθώς πρέπει» εαυτό μας με τις άμυνές του για λίγο στην άκρη,

– ν’ αφήσουμε το σώμα ελεύθερο να χορέψει και να κινηθεί,

– να συνδεθούμε με τους άλλους με ένα διαφορετικό τρόπο.

Το Καρναβάλι δεν είναι μόνο ένα θέαμα που παρακολουθούμε, αλλά και ένα γεγονός που συμμετέχουν άνθρωποι κάθε ηλικίας ισότιμα. Η σάτιρα προσφέρει την αίσθηση της ανατροπής και της αντίστασης στις κυρίαρχες σχέσεις εξουσίας και την ικανοποίηση του αισθήματος για απόδοση δικαιοσύνης.

Λειτουργεί σαν μηχανισμός εκτόνωσης. 

Σπάει τα όρια μεταξύ πραγματικού και φανταστικού, αληθινού και ψεύτικου, λογικού και παράλογου.

Όσον αφορά τα παιδιά, το Καρναβάλι είναι μια απελευθερωτική γιορτή, η μεταμφίεση μοιάζει με το παιχνίδι ρόλων και αφήνεται ελεύθερη η φαντασία τους να παίρνει πρωτόγνωρες πρωτοβουλίες.

Απολαύστε, λοιπόν, την περίοδο της Αποκριάς!

Επιτρέψτε στον εαυτό σας να δοκιμάσει και να καλλιεργήσει τη φαντασία, τον αυθορμητισμό και την άμεση επικοινωνία με τους άλλους.

Δέσποινα Παπαϊωάννου

Ψυχολόγος, Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής  Π. Σακελλαρόπουλος, ν. Φωκίδας