O απολογισμός του εγκλεισμού και «ο Άγιος Σαλώνων Ησαΐας»

του Βαγγέλη Μυταρά

Εν Δελφοίς, Έντυπη Έκδοση, 22 Μαίου

Φέτος η Άνοιξη σε όλον τον πλανήτη ήταν εντελώς διαφορετική από όλες τις προηγούμενες φορές. Η πανδημία του αόρατου αυτού εχθρού άλλαξε τα πάντα, άλλαξε όλες τις καθιερωμένες παραδοσιακές συνήθειές μας, περιόρισε, για να μην πω ότι εκμηδένισε, τις μετακινήσεις μας σε χωριά και εξοχικά. Ειδικά το τελευταίο στοίχισε πολύ τόσο στην οικονομία όσο και στην διάθεση όλων μας.

Ο πρωτόγνωρος τρόπος εορτασμού της 25ης Μαρτίου, στην συνέχεια ο σιωπηρός εορτασμός της γιορτής της πόλης μας, τό Πάσχα που μέχρι και πέρυσι σήμαινε εκκλησίες γεμάτες με κόσμο, πλατείες γεμάτες με χαρά και παιδιά. Το «Μένουμε Σπίτι» κυριάρχησε στη ζωή μας, η μάχη συνεχίζεται και θα συνεχιστεί για ένα διάστημα ακόμα, έστω και μετά την σταδιακή χαλάρωση των μέτρων. Θεωρώ ότι όλοι μας πρέπει να παραμείνουμε για ένα μεγάλο διάστημα ακόμα ενσυνείδητα υπεύθυνοι και πάρα πολύ προσεκτικοί. Ο εφησυχασμός και η χαλαρότητα μπορεί να αποβεί μοιραία για την ζωή μας και τη ζωή των γύρω μας.

Ο Covid – 19 κυριαρχεί παντού σε όλα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Καθημερινά και για πολλές ώρες η τηλεόραση, το ραδιόφωνο τα έντυπα και ηλεκτρονικά μεσα μεταφέρουν τις τελευταίες εξελίξεις.  Ο βομβαρδισμός αυτός έχει έχει συνέπειες  σε όλους μας, τα πάντα περιστρέφονται γύρω από την πανδημία, την εύρεση του εμβολίου, τις ανθρώπινες απώλειες και το πώς η παγκόσμια οικονομία έχει επηρεαστεί. Εδώ έρχεται η δική μας κριτική σκέψη να φιλτράρουμε τα όσα ακούμε και να απορρίπτουμε τις επικίνδυνες θεωρίες, διότι διχάζουν και δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από ό,τι επιλύουν.

Στο διάστημα αυτό του εγκλεισμού, εγώ προσωπικά, αφού η επιχείρησή μας περιλαμβανόταν στις πληττόμενες επιχειρήσεις και είχαμε κάνει αναστολή εργασιών,  αξιοποίησα τον χρόνο μου δημιουργικά, ασχολούμενος με τον κήπο στο σπίτι μου και με το διάβασμα διαφόρων βιβλίων από την βιβλιοθήκη μας στο σπίτι, εφαρμόζοντας τις οδηγιών του Πρωθυπουργού μας.

Ένα από τα βιβλία, που με μεγάλη επιθυμία ήθελα να βρω τον χρόνο να το μελετήσω με ησυχία και λεπτομερώς ήταν το προσφάτως εκδοθέν, από την δική μας εταιρεία «ΑΡΧΕ-ΤΥΠΟ», με τίτλο «Ο ΑΓΙΟΣ  ΣΑΛΩΝΩΝ ΗΣΑΪΑΣ», συγγραφέας του οποίου είναι ο έγκριτος δημοσιογράφος – ερευνητής, αλλά και αξιαγάπητος συμπατριώτης μας Θεόδωρος Γκούμας.

Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας παρουσιάζει με κάθε λεπτομέρεια την ζωή και την θυσία του για την πατρίδα, του καταγόμενου από την Δεσφίνα, Επισκόπου Σαλώνων Ησαΐα κατά κόσμον Ηλία Παπαστάθη. Είναι ένα προϊόν ενδελεχούς έρευνας, στην οποία για δεκαετίες ο συγγραφέας – ερευνητής Θεόδωρος Γκούμας αφιέρωσε την ζωή του και διεξήγε με επιστημονικό τρόπο, αλλά και με την δημοσιογραφική του διερεύνηση φέρνοντας στο φως λεπτομέρειες από την ζωή του εθνομάρτυρα και ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης Ησαΐα.

Με την παράθεση των αποτελεσμάτων της πολυετούς εργασίας του έχουμε εμείς σήμερα μια ξεκάθαρη εικόνα, ότι ο Δεσπότης Ησαίας ίσως είναι ο «μεγάλος αδικημένος» από την Ιστορία της χώρας μας. Διαβάζοντάς το ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι έχει μπροστά του ένα έργο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας για την εθνική, αλλά και την τοπική μας Ιστορία. Εκθέτοντας τα αποτελέσματα της ερευνάς του με την χρονολογική σειρά που εξελίχθηκαν, γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή του Ησαΐα και μέσα από τα 28 κεφάλαια και τις 250 περίπου σελίδες, ο συγγραφέας περιγράφει πώς το δεσφινιωτόπουλο, το παιδί της Παρνασσίδας, ακολουθεί την μοναχική ζωή, γίνεται Ιεροδιάκονος, Ιερέας, Επίσκοπος Σαλώνων και ως Επίσκοπος Σαλώνων προετοιμάζει τον λαό του για την μεγάλη μέρα της εθνεγερσίας, πρωτοστατεί σε αυτή, ορκίζει τον Πανουργιά (το άλλο μεγάλο κεφάλαιο της Ιστορίας μας), ευλογεί τον Διάκο (επίσης άλλο μεγάλο κεφάλαιο της Ιστορίας μας), γίνεται η απελευθέρωση της Λιβαδειάς, η κατάληψη του κάστρου των Σαλώνων, η επανάσταση επεκτείνεται, ακολουθεί η μάχη της Αλαμάνας, χώνεται στην φωτιά σαν απλός στρατιώτης στην Χαλκωμάτα, σκοτώνεται, οι τούρκοι τον αποκεφαλίζουν και από εκεί περνά στην αιωνιότητα ως νέος Λεωνίδας.

Εκατόν ενενήντα εννέα χρόνια πριν, ημέρα Σάββατο 23 Απριλίου 1821, ανήμερα της γιορτής του Αγίου Γεωργίου, μέχρι σήμερα ο Ησαΐας περιμένει καρτερικά ευρισκόμενος  στον προθάλαμο της Αγιοποίησής του, από την Ελλαδική Εκκλησία μαζί με τον αδελφό του παπα – Γιάννη και τον Αθανάσιο Διάκο να αναγνωριστεί η Αγιότητά τους και παράλληλα η προσφορά του κλήρου στον αγώνα για την Ελευθερία.

Η περιγραφή της σύντομης ζωής του Ησαΐα από τον Θοδωρή Γκούμα κρατάει τον αναγνώστη σε αγωνία και κάθε λέξη και κάθε στίχος και κάθε παράγραφος κρύβουν ένα μυστήριο και μια νέα πληροφορία, που ποτέ δεν διδαχτήκαμε στο σχολείο μας. Για τον λόγο αυτό με βρίσκει σύμφωνο η απαίτηση του συγγραφέα να επικοινωνηθεί το βιβλίο στον τόπο μας, στην εκπαιδευτική κοινότητα, στα σχολεία, στην Περιφέρειά μας, αλλά και σε ολόκληρη την χώρα. Δυστυχώς ο κορωνοιός ανέκοψε την διαδικασία αυτή και ο Ησαΐας παραμένει στα κιβώτια στα υπόγεια του δημοτικού μεγάρου. Σύντομα όμως πιστεύω μιας και τώρα αρχίζουμε να κυκλοφορούμε ασφαλείς, θα δρομολογηθεί η διανομή του και η διάθεσή του από τον Δήμο σύμφωνα με τις επιθυμίες του συγγραφέα, που κρίνω ότι είναι επωφελείς.

Αξίζουν συγχαρητήρια τόσο στην προηγούμενη δημοτική αρχή, που έλαβε την απόφαση δια του Δημάρχου της για την έκδοση αυτού του μνημειώδους πολιτιστικού έργου για τον Ησαΐα, αλλά και στο ενδιαφέρον και την αποφασιστικότητα της σημερινής δημοτικής αρχής και του Δημάρχου της για την ολοκλήρωση και διάθεση του έργου.

Τέλος πρέπει να επισημάνω, αλλά και να ενημερώσω, ότι ο Δήμος μας στην σύμβαση που σύναψε με το τυπογραφείο, συμπεριέλαβε και την δαπάνη για την παραγωγή αριθμού αντιτύπων ιδιαίτερης κατασκευής, θέλοντας να προβάλει και την τοπική παραδοσιακή βιοτεχνεία της βυρσοδεψίας. Παράχθηκε και βιβλιοδετήθηκε μικρός αριθμός με καλλιτεχνική παραδοσιακή βιβλιοδεσία, παραγωγή ένα – ένα στο χέρι, γι’ αυτό το κάθε ένα βιβλίο είναι και ξεχωριστό. Το υλικό της βιβλιοδέτησης που χρησιμοποιήθηκε είναι δέρμα από τα Ταμπακαριά της Άμφισσας για ειδικές επίσημες περιστάσεις και για δώρα εθιμοτυπίας. Στο σημείο αυτό πρέπει να ευχαριστήσω τον Σπύρο Μερινόπουλο, που αγόγγυστα και με πολλή προσοχή, υπομονή και όρεξη φρόντισε την επιλογή των δερμάτων γι’ αυτή την τόσο ξεχωριστή έκδοση.

Το παραπάνω έργο του συγγραφέα – ερευνητή Θεόδωρου Γκούμα είναι προσφορά στον αγαπημένο του τόπο και δεν πρέπει να λείπει από την βιβλιοθήκη κανενός Φωκέα.