Απάντηση στην κρίση δεν είναι ούτε κυβερνητική αφωνία διαπραγμάτευσης, ούτε κατάλογοι μέτρων της αντιπολίτευσης

Γράφει η Αφροδίτη Παπαθανάση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώσε τον σχεδιασμό για πόρους από το νέο αναπτυξιακό ταμείο και για την αύξηση του προϋπολογισμού της Κοινότητας. Ανακοίνωσε επίσης το πρώτο βήμα για ευρωομόλογα, με αμοιβαιοποίηση χρέους χωρών.

Υπάρχουν χώρες που αντιδρούν στις παραπάνω ανακοινώσεις, όπως η Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και στις επόμενες εβδομάδες περιμένουμε διαπραγματεύσεις και θετικό ή λιγότερο θετικό συμβιβασμό. 

Η αντιμετώπιση αυτή, της οικονομικής κρίσης λόγω πανδημίας, είναι σημαντική βοήθεια για τις Χώρες μέλη, έρχεται με καθυστέρηση και διαφοροποίηση από τις αρχικές κινήσεις, κυρίως της Γερμανίας και με πόρους μικρότερους από τα απαραίτητα που έθεσε στο τραπέζι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η Κυβέρνηση, θα τύχει ευεργετημάτων από την  έκδοση ευρωομολόγων, κάτι που με δηλώσεις των  στελεχών της καταδίκαζε ως αναγκαία και απαραίτητη κίνηση για την αντιμετώπιση της κρίσης και λιτότητας το 2010.

Η Κυβέρνηση επίσης δεν μας έχει πει ποια η θέση της στο Ευρωπαϊκό Συντηρητικό Κόμμα, στις διαπραγματεύσεις των Υπουργών της και του Πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Κορυφής, για όλη την συζήτηση που διεξάγεται κύρια μεταξύ Ε.Κ.Τ., Γερμανίας και Γαλλίας από την μια πλευρά και Ολλανδίας, Αυστρίας και Δανίας από την άλλη.

Τι τελικά προτείνει ως σχέδιο βοήθειας, ως σχέδιο αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, ως σχεδιασμούς για την αντιμετώπιση της κρίσης στις μικρομεσαίες και την ανεργία; 

Πως προσανατολίζει κάθε ευρώ που φτάνει στην οικονομία και τι δείκτες αποτελεσματικότητας έχει θέσει; Τι εικόνα έχει, τρεις περίπου μήνες μετά το lockdown 1^ον για τις επιπτώσεις και 2^ον για το πόσα ακριβώς χρήματα, από αυτά που κάθε πρωί Υπουργοί μοιράζουν στα κανάλια, έχουν φτάσει στα ταμεία των μικρομεσαίων μέσω δανεισμού τραπεζών;  

Σε όλα αυτά η Κυβέρνηση της ΝΔ δεν αισθάνεται την ανάγκη να απαντήσει, όπως δεν απαντά και στη Βουλή για το ποια μέσα ενημέρωσης και με ποια κριτήρια πήραν τα 20 εκατομμύρια ευρώ επιχορήγηση. Δεν απαντά και ας είναι θέμα Δημοκρατίας.

Στα χρήματα τώρα που ο σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλει να κατοχυρώσει για την αντιμετώπιση της κρίσης:

Είναι αυτό πανάκεια για την Ελληνική πραγματικότητα ή και τις οικονομίες του Νότου;

Η στρέβλωση που δεκαετίες καλά κρατεί, θέλει οι πόροι του Νότου να γίνονται πλεονάσματα στις χώρες του Βορρά. Θα συνεχίσουμε έτσι ; θα υποστεί η Ευρώπη με αφορμή την πανδημία δημοκρατικές εκτροπές όπως στην Ουγγαρία; 

Άρα, ναι η Ευρώπη πρέπει να διαθέσει περισσότερα χρήματα – και χρήματα όχι με μορφή δανείων – για την αντιμετώπιση της κρίσης. 

Πρέπει όμως και να αλλάξει. Να εμβαθύνει δημοκρατικές διαδικασίες, συμμετοχή, να προστατέψει την ελευθεροτυπία.

Για την Ελλάδα είναι αναγκαίες προϋποθέσεις, η εκπαιδευτική, τεχνολογική μεταρρύθμιση. Η αλλαγή του παραγωγικού προτύπου και των στρεβλώσεων στην εσωτερική μας αγορά, δηλαδή ολιγοπώλια, ακριβές τιμές και υπηρεσίες για τον καταναλωτή από συγχρονισμένες πρακτικές μεγάλων εταιρειών, φτωχές εταιρίες με πλούσιους ιδιόκτητες, μη ορθό ελεγκτικό πλαίσιο, περιπτώσεις Μαρινόπουλου και Folli Follie.

Τα παραπάνω είναι βασικές συνθήκες για ισορροπία αν όχι ανατροπής στης σχέσης μεταβίβασης πόρων σε προϊόντα του Βορρά, κύρια Γερμανικά. 

Η ισορροπία στη σχέση αυτή, ανάπτυξης Βορρά Νότου, οφείλει να γίνει κυρίαρχο ποιοτικό στοιχείο διεκδίκησης των προοδευτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Στις κρίσεις την πλήρωνε ο πλέον αδύναμος. Αυτό αντιλαμβάνονται οι Πολίτες. 

Πως αυτήν τη φορά, μπορούμε, γιατί πρέπει, να απαντήσουμε διαφορετικά; Στο ποιός θα πληρώσει το μάρμαρο, να απαντήσουμε πως πρέπει να πληρώσουν οι έχοντες χρήμα, πλούτο, να πληρώσουν όσοι στηρίχθηκαν σε «χορηγήσεις ΕΣΠΑ και ευεργετικών δανείων, σε κρατικές δουλειές και εργολαβίες» και έτσι έγιναν οικονομικά μεγαθήρια. 

Τα ερωτήματα που οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να θέσουν ως αλλαγές, ποιοτικές, πολιτικές, στην λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης: 

• Θα αυξηθεί το φορολογικό βάρος στους πολύ λίγους δις εκατομμυριούχους;
• Θα αυξηθεί το φορολογικό βάρος σε ολιγοπώλια; 
• Θα βρεθεί κοινός τόπος απέναντι στους φορολογικούς παραδείσους, και
• Θα τεθούν Αρχές και τεχνολογίες στην αναζήτηση του μαύρου- από παράνομες εγκληματικές δραστηριότητες- χρήματος;

Ας ξεκινήσουμε από αυτά, πρέπει να δούμε πως αυτό μεταφράζεται σε πολιτικές και μέτρα εντός των χωρών, σε σχέσεις συναλλαγής μεταξύ συμφερόντων και πολιτικής.

• Πως μεταφράζεται, για τα διάφορα ανά το κόσμο λόμπι και πως μπορεί να υπάρξει κοινή γραμμή απέναντι τους, από δημοκρατικές κυβερνήσεις, πχ ναυτιλία, ενέργεια, 
• Πρέπει ή όχι, χώρες που επιτρέπουν φορολογική στρέβλωση, κλείνοντας το μάτι σε κολοσσούς, να έχουν πρόσβαση με τους ίδιους όρους των χωρών που δεν υποκύπτουν σε φορολογικό damping και δικαίωμα σε κοινές πολιτικές ενίσχυσης εντός της Ε.Ε;
• Ποια τα μέτρα της Ε.Ε. έναντι σε χώρες που συστηματικά σπαταλούν εθνικούς πόρους, δικούς τους ή ακόμη χειρότερα επιτρέποντας σε εταιρείες τους να καταστρατηγούν ανθρώπινα, εργασιακά δικαιώματα, σε τρίτες χώρες που δραστηριοποιούνται; είναι ηθικά ορθό και λογικό να επιτρέπεται για τις χώρες αυτές ισότιμη πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους;

Η πανδημία δεν θα κρίνει μόνο το ποσοστό ύφεσης σε κάθε χώρα. 

Θα έπρεπε να δούμε πως η στρατηγική της επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την δημοκρατική πρόοδο, όχι μόνο στα πλαίσια των συνόρων της, αλλά και στον κόσμο όλο.

• Κυριάρχησαν και εταιρίες μεγαθήρια μέσω υπόγειων διαδρομών με αστείες κυρώσεις. Οι «αποκαλύψεις» τις περισσότερες φορές ήταν  μεγάλες μάχες μεταξύ του οικονομικού  ανταγωνισμού κρατώ, προέκυψαν δηλαδή όχι λόγω κανόνων δικαίου, αλλά λόγω του ανταγωνισμού για μεγαλύτερο μερίδιο πίτας στην αγορά. Μετρήθηκε ποτέ ο αντίκτυπος, για την τη παρακμή και τη σπατάλη που δημιούργησαν;
• Θεοποιήθηκε ο ανταγωνισμός, η εσωτερική αγορά και πολιτικές ενισχύσεων, χωρίς όμως να τεθούν αυστηρά, από τα θεσμικά όργανα της Κοινότητας, οι παράμετροι του επιμερισμού του κέρδους στους εργαζόμενους, την κοινωνία, τα ασφαλιστικά ταμεία.

Σε κάθε κρίση ο κανόνας ήταν, πως δυστυχώς, θα πληγωθεί ο πιο αδύναμος. Η χρόνια ανεργία, τα εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών χωρίς ασφάλιση ή ικανοποιητική ασφάλιση, η υποχρηματοδότηση των κοινωνικών αγαθών, όλα έως τώρα δείχνουν τα συστηματικά πολιτικά λάθη μιας συντηρητικής Ευρώπης.

Για αυτό- ταπεινά νομίζω- πως δεν είναι η απάντηση στην τρέχουσα κατάσταση κατάλογοι μέτρων. Αλλά τα προοδευτικά πολιτικά κόμματα με σαφήνεια αυτή τη φορά να διατυπώσουν το “ποιος θα πληρώνει από εδώ και πέρα το μάρμαρο” και να εργαστούν ώστε να αλλάξουν κανόνες ταμπού της Ε.Ε.

Παραδείγματα:
1ον. Εταιρεία Χ χώρας με φορολογική έδρα στην ΕΕ κάνει την παραγωγή των εμπορευμάτων της σε πλατφόρμες στη θάλασσα με κακές συνθήκες εργασίας και χαμηλούς μισθούς.
Θα πρέπει ή όχι στους δείκτες του ανταγωνισμού να τεθούν και εργασιακά- δικαιώματα και κριτήρια ή θα μείνουμε στο ποσοστό της αγοράς που καλύπτει;;

2ον. Εταιρεία Χ με φορολογική έδρα στην ΕΕ εκμεταλλεύεται φυσικούς πόρους φτωχών χωρών με παιδική εργασία. Έχει, πρέπει να έχει κυρώσεις εντος ΕΕ ή μένουμε στο ότι δεν έχει έδρα σε φορολογικό παράδεισο;;

3ον. Χώρα Χ της ΕΕ παρέχει έδρα σε εταιρείες με ελάχιστο φορολογικό συντελεστή. Σε κρίση ή μη η Χώρα Χ στερεί φορολογικούς πόρους από τους πολίτες της και την ΕΕ. Δικαιούται ή όχι να έχει βοήθεια από κοινοτικά ταμεία – και σε ποιό βαθμό ή δικαιούται να έχει δικαίωμα για χορήγηση κρατικών ενισχύσεων.