Ένα ουτοπικό (;) όραμα για την Δωρίδα του 2040

Του Μάκη Κυριανάκη

       Πρίν από μερικές ημέρες έλαβα μέρος σε μια διαδικτυακή συζήτηση σχετική με το πώς οραματιζόμαστε τον τόπο μας – την Δωρίδα – το μακρινό 2040 ! Η συζήτηση αυτή είναι μέρος της διαβούλευσης που επιχειρείται μεταξύ της ΕΕ και των τοπικών κοινωνικών σε όλη την Ευρώπη , με  στόχο να σχεδιασθούν στρατηγικές και δράσεις για την ύπαιθρο χώρα όχι κεντρικά  και από ψηλά (top-down) αλλά οι ανάγκες και προτάσεις να έρθουν από κάτω πρός τα πάνω (bottom-up).

       Δεκαετίες συζητάμε και γκρινιάζουμε για πράγματα που είτε δεν γίνονται στον τόπο μας είτε γίνονται με αργούς ρυθμούς . Ομως , αν γινόντουσαν και φτάσουμε να ζούμε στο έτος 2040 , τί ακριβώς θα βλέπαμε στη Δωρίδα ; 

Ας δούμε μαζί αυτή την μελλοντική εικόνα σε μερικά μόνο σημεία της : 

• Βλέπουμε παντού στη Δωρίδα να υπάρχει ασφαλής και απρόσκοπτη κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών σε ασφαλτοστρωμένους και άριστα συντηρημένους δρόμους.
• Βλέπουμε να υπάρχει 100% κάλυψη ευρυζωνικού δικτύου 7G σε όλο τον Δήμο.
• Βλέπουμε την Λίμνη Μόρνου να είναι κέντρο ήπιων αθλητικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων .
• Βλέπουμε την γεωργία, αλιεία και κτηνοτροφία να αναπτύσσεται με την βοήθεια και χρήση ψηφιακών τεχνολογιών σε σύνδεση με δορυφορικά συστήματα πληροφόρησης και ορθολογική διαχείριση των πόρων .
• Βλέπουμε τον Δήμο να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα αντισταθμιστικά οφέλη που λαμβάνει από τα νερά του Μόρνου και να τα χρησιμοποιεί για το αναπτυγμένο δίκτυο κοινωνικών δομών πρόνοιας και υγείας , την επάρκεια σε νερό , την λειτουργία και συντήρηση του αποχετευτικού δικτύου και των βιολογικών καθαρισμών , την επωφελή διάθεση και αξιοιποίηση των απορριμμάτων .
• Βλέπουμε τον ντόπιο πληθυσμό να έχει διπλασιαστεί.
• Βλέπουμε την παραγωγή και μεταποίηση να είναι συγκεντρωμένη σε μεγάλες εξειδικευμένες μονάδες που διαθέτουν την παραγωγή στην αγορά κάτω από το ενοποιημένο σήμα ΠΟΠ “Δωρικό Προιόν” .
• Βλέπουμε τέλος , το παραλιακό , ημιορεινό και ορεινό μέτωπο να προσφέρουν στον τουρίστα ενα μπουκέτο από ήπιες  τουριστικές δραστηριότητες  προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου όπως : αγροτουρισμός , τουρισμός περιπέτειας , αναρριχητικός , πεζοπορικός και περιπατητικός , θρησκευτικός , θαλάσσιος και αθλητικός .

Ενδεχομένως – σίγουρα αρκετοί – θα χαμογελάτε πικρά από αυτά που διαβάσατε παραπάνω !

Ας υποθέσουμε όμως οτι όντως αυτά υπάρχουν το 2040 ! Πώς έγιναν ; Τί δυνάμεις επέδρασαν ώστε να γίνουν εφικτά ; Ποιά φωτεινά μυαλά κάθισαν κάτω σοβαρά το 2021 και σχεδίασαν ενα πλάνο ανάπτυξης για την επόμενη εικοσαετία ; 

Είναι σίγουρο οτι σκέφτηκαν και αποφάσισαν κάτι όπως το παρακάτω : είπαν “ θα βασίσουμε την ανάπτυξη της  Δωρίδας  σε δύο πυλώνες : α) στην ανάπτυξη του αγροκτηνοτροφικού τομέα  β) στην ανάπτυξη ενός ήπιου μοντέλου εναλλακτικού τουρισμού και γ) στην διασύνδεση αυτών των δύο με το πολιτιστικό απόθεμα της περιοχής .” Ή για να το θέσω λίγο πιο τεχνοκρατικά : “η βασική προτεραιότητα θα είναι η ανάπτυξη της υπαίθρου χώρας μέσω της διαφοροποίησης της παραγωγικής της βάσης , μια από τις οποίες είναι η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού που θα αξιοποιούν τους τουριστικούς και πολιτιστικούς πόρους των αγροτικών περιοχών “..(Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης).

Η παροχή λοιπόν ενισχύσεων για επενδύσεις σε τουριστικές υποδομές & εγκαταστάσεις και η διασύνδεση του αγροδιατροφικού τομέα με τον τουρισμό , είναι το πρώτο ζητούμενο.Ζητούμενο όμως είναι και η απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών των προγραμμάτων τύπου Leader .

Το δεύτερο ζητούμενο είναι η ανάδειξη του τουρισμού ως εναν εντατικό παράγοντα ανάπτυξης της οικονομίας της  Δωρίδας Φωκίδας ,αξιοποιόντας τις τρέχουσες ή/και αναδυόμενες απαιτήσεις / προτιμήσεις των τουριστών ( αγροτουρισμός – γαστρονομία – αναψυχή – άθληση ). 

Χρειάζεται λοιπόν κάποιος κεντρικός σχεδιασμός για να γυρίσει η κατάσταση ! Είμαι σίγουρος οτι υπάρχει ! Δεν είμαι σίγουρος οτι υπάρχει θέληση να εφαρμοστεί στην κατεύθυνση που προτείνω ! Υπάρχουν άλλες προτεραιότητες ( πεζούλες , τοιχεία , διευθέτηση ομβρίων κλπ ).

Στον τουρισμό πχ πρέπει να καταλάβουμε τί φταίει στο πακέτο που προσφέρει η Περιφέρεια και υπάρχει η εξής πραγματικότητα : το 2017 η μέση δαπάνη ενός τουρίστα στην Περιφέρεια ΣΤ.Ε ήταν 301€ , το 2018 ήταν 353€ , το 2019 ήταν 265€ ενώ ο μέσος όρος της Ελλάδος ήταν 482€ το 2019.  Θα πρότεινα λοιπόν ο Δήμος ως θεσμικό όργανο  α) να συστήσει Επιτροπή Ανάδειξης & Διαχείρισης Τουριστικών Δραστηριοτήτων  σε συνεργασία με ντόπιες συλλογικότητες (Local Action Groups) που θα επιμεληθεί το μαστερ πλαν των αναγκαίων παρεμβάσεων στον τουρισμό και θα αναζητήσει χρηματοδοτικούς πόρους  και β) με την ίδια λογική να συσταθεί γραφείο Αγροτικής Ανάπτυξης που θα αναλάβει να υλοποιεί αυτά που η ΕΕ σχεδιάζει για τον τόπο και που σύντομα αφορούν σε μεταφορά γνώσεων και καινοτομίας ,υποστήριξη βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας του αγρότη , αποκατάσταση , διατήρηση και βελτίωση των οικοσυστημάτων και τέλος , κοινωνική ενσωμάτωση & οικονομική ανάπτυξη . Για να τα κάνω πιο κατανοητά , παραθέτω τους στόχους της τρέχουσας ΚΑΠ : 

• Διασφάλιση ενός σωστού εισοδήματος για τον αγρότη και προστασία από διακυμάνσεις της τιμής 
• Αύξηση της ανταγωνιστικότητας 
• Επανατοποθέτηση / εξισορρόπηση στην αλυσίδα διατροφής 
• Δράσεις για την κλιματική αλλαγή 
• Διαφύλαξη του τοπίου και της βιοποικιλότητας 
• Προστασία της “υγείας” της τροφής 

Το τί δέον γενέσθαι , καθίσταται κάπως φανερό :

1) Είναι αυτονόητο οτι το κεντρικό κράτος θα επενδύσει στην απρόσκοπτη και ασφαλή διακίνηση ανθρώπων και γαθών σε όλη την Δωρίδα είτε κατ’ευθείαν είτε μέσω του ΠΔΕ της Περιφέρειας ( πχ δεν είναι νοητό να μην περνούν πούλμαν και μεγάλα φορτηγά μέσα απο το χωριό Συκιά λόγω στενότητας του δρόμου και να μην μπορεί να συνδεθεί η έδρα του Δήμου , το Λιδωρίκι , με την πρωτεύουσα της Περιφέρειας την Λαμία ).

2) Δήμος και εταιρείες κινητής φροντίζουν να απλώσουν δίκτυο internet παντού (5G το 2021 , 6G το 2030 και 7G το 2040 ).

3) Ο Δήμος  θα εχει συστήσει και λειτουργήσει αποτελεσματική Επιτροπή Διαχείρισης Τουριστικού Πακέτου Δωρίδας  με παράλληλη ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου της περιοχής (πχ βλέπω οτι η “Πολιτιστική Διαδρομή Οιδίπους “ σταματάει στην Αμφισσα και τους Δελφούς !! Φαίνεται οτι η συνέχισή της στην Δωρίδα μέσω Ντοβροβίτσας στα ορεινά ή Ερατεινής στα πεδινά,είναι κακοτράχαλη και σκόπιμο είναι να μην γίνει !!

4)Οι μονάδες αγροτικής  τοπικής  δράσης – σε συνεργασία με τον Δήμο – να αναπτύξουν προγράμματα υποχρεωτικής εκπαίδευσης των αγροτών στις νέες τεχνολογίες  , να προωθήσουν προιόντα βιολογικής καλλιέργειας , προιόντων ΠΟΠ  και ΠΓΕ , ανάπτυξη τοπικών φυλών αμνοεριφίων καιι όλα αυτά κάτω από ενα κοινό brand / σήμα πχ “ΔΩΡΙΚΗ ΓΗ” ). Είναι σίγουρο οτι τέτοια προγράμματα θα τύχουν χρηματοδότησης από τα λεγόμενα “Αναπτυξιακά Προγράμματα Υπαίθρου¨( Rural Development Programs ) μέσω του ταμείου EAFRD. 

     Ελπίζω εσείς  εκεί πίσω στο 2021, να αντιληφθείτε οτι εμείς, εδώ στο 2040, εφαρμόσαμε το ρητό “συν Αθηνά και χείρα κίνει”. Δεν καθίσαμε άπρακτοι ! Βρήκαμε τους τρόπους μέσα από την στενότητα των πόρων και την επιλογή των κατάλληλων προσώπων, να φτάσουμε τα πράγματα εκεί που εσείς οραματιζόσασταν το μακρινό 2021!