ΑΝ.ΦΩ. τέλος: Νέος αναπτυξιακός οργανισμός στη Στερεά Ελλάδα

Συγχωνεύονται οι αναπτυξιακές ανά νομό σε ενιαίο περιφερειακό φορέα

Εν Δελφοίς, Έντυπη Έκδοση, 29 Ιανουαρίου

Για ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών κάνει λόγο η αντιπολίτευση και θεωρεί πως χάνεται ο έλεγχος από το περιφερειακό συμβούλιο προς όφελος της κυβέρνησης. Η εισήγηση Σπανού και οι τοποθετήσεις των παρατάξεων

Την απόφαση να συστήσει νέο και ενιαίο αναπτυξιακό οργανισμό για όλη τη Στερεά Ελλάδα ο οποίος θα απορροφήσει τις υπάρχουσες αναπτυξιακές εταιρείες ανά περιφερειακή ενότητα -ανάμεσά τους βέβαια και η Αναπτυξιακή Φωκική (ΑΝ.ΦΩ.)- έλαβε το περιφερειακό συμβούλιο στη συνεδρίαση που πραγματοποίησε μέσω τηλεδιάσκεψης προχθές Τετάρτη. 

Την εξέλιξη αυτή είχε προαναγγείλει ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας σε συνεδρίαση του Σώματος στις 3 Δεκεμβρίου όπου είχε τονίσει ότι μέσα στον Ιανουάριο το θέμα θα έρθει στο περιφερειακό συμβούλιο, προκειμένου να προχωρήσει ο στρατηγικός σχεδιασμός της περιφερειακής Αρχής για την ενοποίηση των αναπτυξιακών εταιρειών της Στερεάς Ελλάδας σε έναν κεντρικό οργανισμό που θα αναλάβει κομβικό ρόλο στην προώθηση της ανάπτυξης στην επικράτεια της περιφέρειας.

Η εισήγηση Σπανού

“Σύμφωνα με το άρθρο 2 του νόμου 4674/2020 προβλέπεται η σύσταση Αναπτυξιακών Οργανισμών ΟΤΑ, που θα είναι Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) ειδικού σκοπού με τη μορφή Ανωνύμων Εταιρειών. Σκοπός η υλοποίηση της αναπτυξιακής πολιτικής σε συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο, με επιστημονική, συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξη των ΟΤΑ και των Ενώσεών τους (Σύνδεσμοι, ΠΕΔ,ΚΕΔΕ,ΕΝΠΕ κλπ).  Η επιλογή αυτή του νομοθέτη σαφώς αντιδιαστέλλει τα νέα νομικά πρόσωπα από τις υφιστάμενες Αναπτυξιακές Εταιρείες, οι οποίες αποτελούν επιχειρήσεις ΟΤΑ και, έχουν περιορισμένο σκοπό σύστασης και αρμοδιότητες”, ανέφερε αρχικά στην εισήγησή του ο επικεφαλής της περιφερειακής Αρχής, για να προσθέσει στη συνέχεια τα εξής:

Συγκεκριμένα, οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί του νέου νόμου : 

α) μπορούν να είναι ενδιάμεσοι φορείς και να ασκούν αρμοδιότητες διαχείρισης για πράξεις κρατικών ενισχύσεων, με τη συγκρότηση «ενδιάμεσου φορέα διαχείρισης», 

β) μπορούν να συμμετέχουν σε Προγραμματικές Συμβάσεις με όλους τους φορείς Γενικής Κυβέρνησης για την παροχή εξειδικευμένης τεχνικής, επιστημονικής και διοικητικής υποστήριξης, 

γ) μπορούν να παρέχουν τεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης και αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας ΟΤΑ, 

δ) μπορούν να ασκούν δραστηριότητες στον τομέα ενέργειας , αξιοποίησης βασικών υποδομών κοινής ωφέλειας και φυσικών πόρων ή περιοχών εγκαταστάσεων τουριστικής ή αναπτυξιακής αξίας. 

ε) μπορούν να προτείνουν και να υλοποιούν ΟΧΕ κ.α.. 

Επιπρόσθετα, στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς τοποθετείται διευθυντής τεχνικών υπηρεσιών, και έτσι δίνεται ουσιαστικά η δυνατότητα συγκρότησης ολοκληρωμένης τεχνικής υπηρεσίας, η οποία όχι απλά ωριμάζει, αλλά μπορεί και να εκτελεί έργα σε περίπτωση αδυναμίας της τεχνικής υπηρεσίας του ΟΤΑ. Κατά το προηγούμενο καθεστώς, ουσιαστικά οι αναπτυξιακές εταιρείες δε νομιμοποιούνταν να ωριμάσουν έργα. 

Στο μετοχικό κεφάλαιο των Αναπτυξιακών Οργανισμών μετέχουν περισσότεροι του ενός Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή/και Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων. Είναι επίσης δυνατή η συμμετοχή των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης και των δικτύων και των συνδέσμων Δήμων, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΟΤΑ και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων κατέχουν την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου, αποκλειόμενης σε κάθε περίπτωση της συμμετοχής ιδιωτών. Στο μετοχικό κεφάλαιο μπορούν να συμμετέχουν και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, επιστημονικοί φορείς, επιμελητήρια, φορείς συλλογικών κοινωνικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών και οικονομικών συμφερόντων, συνεταιρισμοί και ενώσεις αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι εκπροσωπούν αθροιστικά ποσοστό μικρότερο του τρία τοις εκατό (3%). 

Κατ’ εξαίρεση, οι περιφέρειες και οι δήμοι με πληθυσμό άνω των πενήντα χιλιάδων (50.000) κατοίκων με βάση τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής, μπορούν να συστήσουν μονομετοχικό Αναπτυξιακό Οργανισμό, εισφέροντας το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου. 

Η σύσταση, η δομή, το κεφάλαιο, η διοίκηση, το περιεχόμενο του καταστατικού κλπ καθορίζονται στο νόμο. 

Ο νόμος ορίζει ότι μέχρι 30.04.2021 οι Δήμοι, οι Περιφερειακές Ενώσεις τους και οι Περιφέρειες μπορούν να αποφασίσουν, με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών των συμβουλίων τους την σύσταση Αναπτυξιακού Οργανισμού , ή την προσαρμογή των υφιστάμενων αναπτυξιακών ανωνύμων εταιρειών στις διατάξεις του άνω άρθρου ( τη μετατροπή τους δηλαδή σε Αναπτυξιακούς Οργανισμούς) ή την συμμετοχή τους σε νέους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς. Διευκρινίζεται ότι μέχρι 30.04.2021 θα πρέπει να έχει ληφθεί η απόφαση για τη σύσταση νέου οργανισμού και όχι να έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες σύστασής του. 

Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας λειτουργούν ήδη τρεις (3) Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες (πρώην Νομαρχιακές) στη Φθιώτιδα, την Εύβοια και τη Φωκίδα, στις οποίες συμμετέχουν ως μέτοχοι Δήμοι, αλλά και ιδιώτες και ιδιωτικοί Φορείς, μέτοχοι δηλαδή που δεν μπορούν να συμμετέχουν στους νέους αναπτυξιακούς Οργανισμούς. Η δομή αυτή δημιουργεί σοβαρή δυσκολία και κυρίως καθυστέρηση στον άμεσο μετασχηματισμό των εταιρειών αυτών σε νέους αναπτυξιακούς Οργανισμούς ΟΤΑ. 

Για το λόγο αυτό, και για λόγους ανάγκης ταχύτατης οργάνωσης και λειτουργίας του νέου αυτού αναπτυξιακού εργαλείου, ο σχεδιασμός μας προβλέπει, σαν πρώτο βήμα, τη δημιουργία, άμεσα και μέσα στους χρόνους που έχει ορίσει το Υπουργείο, ενός νέου Αναπτυξιακού Οργανισμού της Περιφέρειας (ΑΟΠ) Στερεάς Ελλάδας, που θα μπορέσει να ιδρυθεί, οργανωθεί και λειτουργήσει άμεσα. 

Στη συνέχεια και αφού διασφαλισθεί η απόκτηση των μετοχών των ιδιωτών και των φορέων που δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής σε Α.Ο. ΟΤΑ (το ποσοστό συμμετοχής πρέπει αθροιστικά να είναι μικρότερο του 3%), θα καταστεί δυνατό να προχωρήσουμε σε συγχώνευση με απορρόφηση των υφιστάμενων Αναπτυξιακών Εταιρειών στον Α.Ο. της Περιφέρειας, ώστε να αποτελέσουν από κοινού ένα ενιαίο δυνατό και εύρωστο αναπτυξιακό εργαλείο της Περιφέρειας και των Δήμων της. 

Στόχος της Περιφέρειας είναι να δημιουργήσει έναν καλά στελεχωμένο αναπτυξιακό Φορέα που θα υποστηρίζει την ίδια την Περιφέρεια, τους φορείς της, αλλά και τους Δήμους της Π.Ε. στις αναπτυξιακές δραστηριότητες και κυρίως στις μελέτες, την εκπόνηση και ωρίμανση μελετών και έργων, τη δημιουργία Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) κλπ. 

Είναι γνωστό πως στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας υπάρχει πλήθος από συγκριτικά πλεονεκτήματα που χρήζουν ανάδειξης. Είναι κρίσιμο, ωστόσο, να οικοδομηθεί μια νοοτροπία συστηματικής προσέγγισης των προβλημάτων και η εκπόνηση ενός συνεκτικού σχεδίου με σύγχρονα μέσα και στρατηγικό προσανατολισμό. Η χρήση νέων, σύγχρονων, ευέλικτων εργαλείων υποστήριξης του αναπτυξιακού σχεδιασμού της Περιφέρειας και της αξιοποίησης πόρων κρίνεται αναγκαία. 

Στην Περιφέρεια μας έχουμε θέσει ως πρωταρχικό στόχο έναν αναπτυξιακό σχεδιασμό ικανό να προσανατολίσει την επιχειρησιακή της δράση στην αξιοποίηση των αναπτυξιακών της δυνατοτήτων, με την εισαγωγή νέων καινοτόμων μεθόδων και διαδικασιών, την οικοδόμηση ενός βιώσιμου τοπικού οικονομικού-κοινωνικού μοντέλου, φιλικού προς το περιβάλλον, με σκοπό την ανάσχεση-αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της ύφεσης. 

Για την υλοποίηση αυτού του στόχου, η ενίσχυση του αναπτυξιακού ρόλου της Αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, του δημοκρατικού προγραμματισμού και της ενίσχυσης της συμμετοχής της στο σχεδιασμό και την εφαρμογή των κοινωνικών πολιτικών και προγραμμάτων, καθίσταται καίριας σημασίας. Στην κατεύθυνση αυτή μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά η σύσταση ενός Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. 

Ενδεικτικά οι τομείς δράσης του αναπτυξιακού οργανισμού μπορεί να είναι η ωρίμανση και υλοποίηση τεχνικών έργων, η μελέτη της οικονομικής και τουριστικής δραστηριότητάς της ΠΣΤΕ και η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, η πρωτογενής παραγωγή, η εξωστρέφεια, ο πολιτισμός, η εκπαίδευση, το περιβάλλον, η υγεία και οι κοινωνικές δράσεις, η ψηφιακή σύγκλιση και οι νέες τεχνολογίες, η επιχειρηματικότητα, οι επενδύσεις, οι υποδομές, καθώς και η διαχείριση ευρωπαϊκών προγραμμάτων ως ενδιάμεσος φορέας. 

Ο Αναπτυξιακός Οργανισμός ΟΤΑ Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας θα αποτελέσει ένα νέο αναπτυξιακό εργαλείο που θα μεγιστοποιήσει την απορρόφηση των νέων πόρων που πρόκειται να εισρεύσουν μέσα από όλο το εύρος των εθνικών και κοινοτικών χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να μην χαθεί καμία αναπτυξιακή ευκαιρία για την 

Περιφέρεια, ενώ παράλληλα θα έχει καθοριστικό ρόλο στην ταχύτερη και πλήρη αξιοποίηση των νέων πόρων που θα διοχετευθούν με περιορισμένα περιθώρια απορρόφησής τους μέχρι τις 31/12/2023. 

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, 

ΕΙΣΗΓΟΥΜΑΣΤΕ 

Ι. Τη λήψη απόφασης για τη σύσταση Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, στον οποίο δύναται να συμμετέχουν ως μέτοχοι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας και η Π.Ε.Δ. Στερεάς Ελλάδας. 

Με τη λήψη της απόφασης από το Περιφερειακό Συμβούλιο για την αξιοποίηση της δυνατότητας ίδρυσης Αναπτυξιακού Οργανισμού, το θέμα θα επανέλθει σε αυτό, εντός του χρονοδιαγράμματος που ορίζει ο νόμος, για έγκριση: 

i) της σύστασης του Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, 

ii) της σχετικής οικονομοτεχνικής μελέτης βιωσιμότητας, 

iii) του σχεδίου καταστατικού, 

καθώς και για τον ορισμό μελών, εκπροσώπων στο ποσοστό της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου. 

“Η υπερψήφιση σήμερα του Οργανισμού δεν δεσμεύει κανέναν για τη μελλοντική του στάση απέναντι στις ενέργειες του στο μέλλον. Πρόκειται για ένα ουσιαστικό βήμα για το μέλλον της Στερεάς”, κατέληξε στην εισήγησή του ο Φάνης Σπανός.

Οι τοποθετήσεις της αντιπολίτευσης

“Πρόκειται για πολιτική απόφαση. Είναι ένας οργανισμός που μπορεί να βοηθήσει σε πολλούς τομείς. Δεν βαρύνει ούτε τους ΟΤΑ ούτε τον κρατικό προϋπολογισμό. Είναι θετικό που συστήνεται ένας ενιαίος φορέας που θα τερματίσει τη λειτουργία στα παραμαγαζάκια που υπήρχαν μέχρι τώρα και που είχαν συστηθεί για άλλους σκοπούς με άλλοθι το “αναπτυξιακός” στην ταμπέλα τους”, τόνισε ο Χρήστος Δούρος, που τοποθετήθηκε για λογαριασμό της μείζονος αντιπολίτευσης. 

Επιπλέον, ο σύμβουλος Φωκίδας επέστησε την προσοχή στην πιθανή κακοδιαχείριση και ζήτησε να αποβεί προς όφελος των κατοίκων της Στερεάς. “Αν στηθεί σωστά, θα αποτελέσει ένα καλό εργαλείο”, τόνισε καταλήγοντας.

Ο Δημήτρης Αναγνωστάκης επισήμανε ότι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν καταψηφίσει στη Βουλή το νόμο στον οποίο βασίζεται η σύσταση του Οργανισμού τον Μάρτιο του 2020, καθώς “πρόκειται για εξυπηρέτηση συμφερόντων της Νέας Δημοκρατίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση”. “Διαφωνώ στη λευκή επιταγή που ζητά ο Περιφερειάρχης”, σημείωσε και άσκησε κριτική στο ότι ο Οργανισμός ιδιωτικοποιεί δημόσιες υπηρεσίες, στο ότι οι μη μόνιμοι υπάλληλοι θα επιλέγοονται αυθαίρετα, ενώ δεν θα υπάρχει, όπως ανέφερε, επαφή του Οργανισμού με το περιφερειακό συμβούλιο, καθώς αιρετό μέλος του διοικητικού συμβουλίου θα είναι μόνο ο Πρόεδρος.

“Η λειτουργία του θα καθορίζεται στην ουσία από τον εκάστοτε Υπουργό. Ζητάμε να φέρετε ολοκληρωμένο το σχεδιασμό, σε διαφορετική περίπτωση εμείς θα το καταψηφίσουμε”, υπογράμμισε κλείνοντας ο επικεφαλής της παράταξης “Στερεά Υπεροχής”. 

Η Κατερίνα Μπατζελή υπερθεμάτισε στην τοποθέτηση Αναγνωστάκη ζητώντας κι εκείνη από την πλευρά της να μην εκχωρήσει αρμοδιότητες το περιφερειακό συμβούλιο. “Η σκοπιμότητα του νόμου έγκειται στο ότι επιδιώκεται να γίνει εθνικός αναπτυξιακός συντονιστικός οργανισμός που θα λογοδοτεί στην κυβέρνηση, δηλαδή να ελέγχεται πολιτικά πλήρως από το κράτος και οι περιφερειακές αρχές να τεθούν στο περιθώριο. Ο Οργανισμός θα λειτουργεί σαν Ανώνυμη Εταιρεία, με ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, ενώ οι προσλήψεις θα γίνονται από την ελεύθερη αγορά. Αιρετός θα είναι μόνο ο Πρόεδρος και σύμφωνα με τον σχεδιασμό δεν θα έχει ουσιώδη επαφή με το περιφερειακό συμβούλιο. Ως ανώνυμη εταιρεία θα πρέπει να βρει και έσοδα”, σημείωσε η πρώην Υπουργός στην τοποθέτησή της, για να προσθέσει στη συνέχεια:

“Από θέμα αρχής δεν είμαστε υπερ, όσο και αν ιδεολογικά διατηρώ ψήγματα φιλελευθερισμού. Λείπει ο αυστηρός σχεδιασμός. Διαφωνώ με τον Δημήτρη Αναγνωστάκη ότι η νομοθεσία επιδικώκει να ελέγξει την τοπική αυτοδιοίκηση. Να τη διαλύσει θέλει. Τέλος, πρέπει να υπάρχει μεταβατικότητα στο κλείσιμο των αναπτυξιακών που λειτουργούν, γιατί αυτή τη στιγμή “τρέχουν” προγράμματα leader”.

Στις τοποθετήσεις αυτές παρενέβη ο Φάνης Σπανός. “Σήμερα δεν ψηφίζουμε την άποψή μας για τις αναπτυξιακές. Κι εγώ έχω τις δικές μου θέσεις στο ζήτημα αυτό. Κάθε αναπτυξιακό εργαλείο έχει τα θετικά και τα αρνητικά του. Το ζητούμενο για εμάς είναι να κρατήσουμε   τα θετικά σημεία, όπως είναι η ευελιξία, η ταχύτητα και η συνεκτικότητα”, ανέφερε ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδα.

Ως ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών αξιολόγησε τον Οργανισμό η Λαϊκή Συσπείρωση και ζήτησε στοιχεία για τον έλεγχο της λειτουργίας των υπαρχουσών αναπτυξιακών ανά νομό. Σε παρόμοια λογική και επιχειρηματολογία κινήθηκαν και οι τοποθετήσεις της παρ’άταξης “Ελεύθερη Στερεά” και της Νίκης Πολυζώη για την Αριστερή Παρέμβαση.

Η ανακοίνωση της περιφερειακής Αρχής

Για την απόφαση να συστήσει η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας αναπτυξιακό οργανισμό, η περιφερειακή Αρχή εξέδωσε το εξής δελτίο Τύπου:

Το Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας, κατά τη συνεδρίαση της Τετάρτης 27 Ιανουαρίου 2021, αποφάσισε κατά πλειοψηφία τη σύσταση Αναπτυξιακού Οργανισμού ΟΤΑ, στον οποίο δύναται να συμμετέχουν ως μέτοχοι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας.

Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί του νέου νόμου μπορούν μεταξύ άλλων δυνατοτήτων τους να:

• Είναι ενδιάμεσοι φορείς και να ασκούν αρμοδιότητες διαχείρισης για πράξεις κρατικών ενισχύσεων.
• Συμμετέχουν σε Προγραμματικές Συμβάσεις με όλους τους φορείς Γενικής Κυβέρνησης για την παροχή εξειδικευμένης τεχνικής, επιστημονικής και διοικητικής υποστήριξης.
• Παράσχουν τεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης και αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας ΟΤΑ.
• Ασκούν δραστηριότητες στον τομέα ενέργειας , αξιοποίησης βασικών υποδομών κοινής ωφέλειας και φυσικών πόρων ή περιοχών εγκαταστάσεων τουριστικής ή αναπτυξιακής αξίας.

Επιπρόσθετα, στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς δίνεται ουσιαστικά η δυνατότητα συγκρότησης ολοκληρωμένης τεχνικής υπηρεσίας, η οποία όχι απλά ωριμάζει, αλλά μπορεί και να εκτελεί έργα σε περίπτωση αδυναμίας της τεχνικής υπηρεσίας του ΟΤΑ.

«Ο νέος Αναπτυξιακός μας Οργανισμός θα αποτελέσει ένα σύγχρονο αναπτυξιακό εργαλείο, που θα μεγιστοποιήσει και κυρίως θα βελτιστοποιήσει την απορρόφηση πόρων από όλο το εύρος των εθνικών και κοινοτικών χρηματοδοτικών εργαλείων. Στόχος μας είναι να μην χαθεί καμία αναπτυξιακή ευκαιρία για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας», δήλωσε ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας κ. Φάνης Σπανός.