Η τεχνολογία της μοναξιάς
Η τεχνολογία τελικά δημιουργήθηκε για να μας συνδέσει ή για να νοιώθουμε πιο
μόνοι; Παρόλο που φαίνεται να απολαμβάνουμε -ή και όχι- ολοένα και
περισσότερο τη μοναξιά, στην εποχή της κοινωνικής δικτύωσης θα αναρωτιόταν
κανείς πως γίνεται να αισθανόμαστε μόνοι.
Κι όμως όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να επικοινωνούμε,
τόσο πιο πολλή μοναξιά είναι πιθανό να αισθανόμαστε. Ωστόσο σε αυτό το φαύλο
κύκλο είναι δύσκολο να ανακαλύψουμε την αρχή του νήματος. Δηλαδή
χρησιμοποιούμε την τεχνολογία επειδή αισθανόμαστε μόνοι ή χρησιμοποιούμε
περισσότερο τα κοινωνικά δίκτυα και αυτό αυξάνει την μοναξιά.
Η μοναξιά, η οικογενειακή και κοινωνική απόρριψη και περιθωριοποίηση ήταν, και
ακόμα είναι δυστυχώς, συναφής με την τρίτη ηλικία, καθότι τουλάχιστον στα παλιά
χρόνια ήταν αδιανόητο να μιλάει κανείς για μοναξιά των νέων. Ισως γιατί η αλάνα
και το σχολείο λειτουργούσαν επικοινωνιακά καλύτερα από τη σημερινή ψηφιακή
επικοινωνία. Ωστόσο στις μέρες μας το αίσθημα της μοναξιάς έχει χτυπήσει και την
πόρτα των νέων, κυρίως εφήβων και φοιτητών . Η ανάπτυξη της τεχνολογίας είναι
ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλει σε αυτό.
Το διαδίκτυο πέραν από ένα χρήσιμο εργαλείο, ξαφνικά εμφανίζεται ως ελκυστική
διέξοδος για αναζήτηση, αλλά και λύση ατομικών αδιέξοδων και κάπως έτσι αρχίζει
η ιστορία του εγκλωβισμού των νέων στην τεχνολογία. Το κινητό πλέον πέραν της
βασικής του λειτουργίας είναι και υπολογιστής, τηλεόραση, μηχανή παιχνιδιών,
εφημερίδα και πολλά άλλα.
Από την άλλη παρόλο που μέσω του διαδικτύου η ποσότητα της επικοινωνίας
αυξάνεται, η ποιότητα της online επικοινωνίας είναι φτωχή σε σχέση με τη φυσική,
πρόσωπο με πρόσωπο επαφή. Συχνά δεν ακούμε τη φωνή του άλλου και δεν
μπορούμε να δούμε όλα τα σήματα του σώματός του και με αυτό τον τρόπο να
κατανοήσουμε και να συνδεθούμε μαζί του.
Ένας ακόμα παράγοντας που συμβάλλει στην μοναξιά, όπως επισημαίνουν οι
ειδικοί είναι ο χρόνος που περνάμε online. Η υπερβολική χρήση του διαδικτύου και
των κοινωνικών μέσων αποτελεί μια εθιστική συμπεριφορά, περιορισμός της
οποίας ενδέχεται να οδηγήσει σε αισθήματα απώλειας του ελέγχου, εκνευρισμό και
επιθετική συμπεριφορά.
Τελικά η μοναξιά οδηγεί τους ανθρώπους στο διαδίκτυο ή το διαδίκτυο και τα
κοινωνικά δίκτυα οδηγούν στη μοναξιά; Κατά πάσα πιθανότητα φαίνεται να
ισχύουν λίγο και τα δυο. Για τους περισσότερους νέους είναι αισθητή η ανάγκη για
περιχαράκωση του προσωπικού τους χώρου, χρόνου και δραστηριοτήτων της
καθημερινής τους ζωής.
Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε όμως ότι η μοναξιά δεν είναι το ίδιο με το να είναι
κάποιος μόνος του. Έπίσης το να αισθανόμαστε μόνοι κάποιες φορές, δεν είναι
ασυνήθιστο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της
ανθρώπινης ύπαρξης για το οποίο δεν να πρέπει να ανησυχούμε.
Τη δεκαετία του ’70, ο ψυχολόγος Robert Weiss έγραψε έναν ορισμό για τη μοναξιά
που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα: Η μοναξιά είναι μια θλιβερή ψυχική
κατάσταση, κατά την οποία ένα άτομο αισθάνεται αποξενωμένο ή ότι έχει
απορριφθεί από τους άλλους και λαχταράει τη συναισθηματική οικειότητα που
δίνουν οι κοινωνικές σχέσεις και η αμοιβαία δραστηριότητα.
Η μοναξιά είναι μια χρόνια κατάσταση που εξαντλεί συναισθηματικά και
ψυχολογικά το άτομο. Σε αντίθεση με ό, τι πιστεύουν πολλοί, η μοναξιά δεν είναι
απλώς η συνέπεια του να μην έχει κάποιος φίλους. Έίναι ένα βαθύτερο πρόβλημα
που προκαλείται από σκέψεις και αισθήματα ανεπάρκειας, ατέλειας και ντροπής.
Έπιπλέον, οι πάσχοντες συχνά νιώθουν ότι είναι ζοφερές οι προοπτικές να βρουν
συντροφιά, να δημιουργήσουν κοινωνικούς δεσμούς και να αποκτήσουν
υποστηρικτικές σχέσεις.
Η διαχείριση του αισθήματος της μοναξιάς
Για τους περισσότερους από εμάς, το Διαδίκτυο μπορεί να μας βοηθήσει να
λειτουργήσουμε καλύτερα στον ολοένα και πιο παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας,
αλλά δεν πρέπει να χάσουμε τη φυσική επαφή με την κοινωνία γύρω μας.
Αν και είναι ωραίο να επικοινωνούμε με φίλους χιλιόμετρα μακριά, αυτό δεν
μπορεί να αντικαταστήσει μια σχέση πρόσωπο με πρόσωπο. Θα πρέπει να
ισορροπούμε τις online με τις φυσικές σχέσεις μας μέσα στην κοινότητα που ζούμε
πραγματικά. Κοινή παραδοχή ότι χρειαζόμαστε και τον χρόνο μας oDine. Η
απομάκρυνση από τις συσκευές μπορεί να βελτιώσει την δυνατότητα
συγκέντρωσης, συνεργασίας, μάθησης και δημιουργίας κοινωνικών σχέσεων. Οσο
για τη διαχείριση της μοναξιάς ας έχουμε κατά νου:
– Έάν δεν είμαστε ιδιαίτερα κοινωνικοί, κάνουμε μικρά βήματα. Αξιοποιούμε στο
έπακρο όλες τις ευκαιρίες που έχουμε για κοινωνική επαφή, είτε πρόκειται για μια
κουβέντα με τον ιδιοκτήτη του διπλανού μαγαζιού, είτε με το διπλανό μας στο
λεωφορείο.
– Συμμετέχουμε σε μια ομάδα, ένα σύλλογο με κοινά ενδιαφέροντα με τα δικά μας
ή ακόμα και σε ένα άθλημα. Το να κάνουμε νέες γνωριμίες, μπορεί να είναι μέρος
της μαθησιακής διαδικασίας σε μια νέα ομάδα όπου μπορούμε να συναντήσουμε
άτομα με κοινές ιδέες ή και στάση ζωής.
– Μπορεί ακόμα να χρειαστεί να αναζητήσουμε επαγγελματική βοήθεια. Μικρές
συνεδρίες συμβουλευτικής ομάδας ή προσωπικές συνεδρίες με έναν σύμβουλο,
μπορεί να είναι επίσης χρήσιμες.
Συνοψίζοντας είναι αποδεκτό πως όλοι μέσω των καθημερινών μας συνηθειών και
επιλογών καθορίζουμε τον βαθμό που ο τεχνολογικός πολιτισμός συμβάλλει στην
καθημερινή ευημερία μας. Αποδεχόμαστε ως γεγονός το ότι η σχέση μας με την
τεχνολογία θα είναι πάντα αμφίθυμη, καθώς χρειάζεται να αποδεχτούμε εξίσου τα
μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της χρήσης της και είτε είμαστε φανατικοί
των online σχέσεων είτε προτιμάμε τον παλιό τρόπο, όλοι μπορεί να αισθανόμαστε
μοναξιά που και που. Αν το συναίσθημα αυτό καταστεί δυσλειτουργικό τότε
χρειάζεται να αναζητήσουμε τη βοήθεια από τον οικογενειακό μας κύκλο ή να
απευθυνθούμε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας
Ιωάννα Καλλία, Ψυχολόγος
Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας Π. Σακελλαρόπουλος
Θέσε κι εσύ το ερώτημά σου είτε τηλεφωνικά στο 2265023222 είτε στο email
eroBmata.ekpse@gmail.com.
Ολα τα ερωτήματα απαντώνται σεβόμενοι την ανωνυμία σας. Σχετικά με την
πολιτική απορρήτου της Ε.Κ.Ψ.&Ψ.Υ. μπορείτε να ενημερωθείτε από την
ιστοσελίδα μας ekpse.gr
Σχόλια Αναγνωστών
Τα σχόλια είναι κλειστά για αυτό το άρθρο