Κερατόκωνος : Ποιά είναι η σύγχρονη αντιμετώπιση;

Της Βασιλικής Ν. Ντρισμπιώτη*

Τι είναι ο κερατόκωνος;

Ο κερατόκωνος είναι μια πάθηση του κερατοειδή χιτώνα (πρόσθια διάφανη επιφάνεια του οφθαλμού) κατά την οποία βιοχημικές διαταραχές προκαλούν την παραγωγή μη φυσιολογικού κολλαγόνου (πρωτεΐνη που υπάρχει σε υψηλό ποσοστό στον ιστό). Αποτέλεσμα αυτών είναι η κωνική εκτασία του κερατοειδή. Ο χιτώνας λεπταίνει και ουλοποιείται σταδιακά προκαλώντας έντονα αυξανόμενο, ανώμαλο, μυωπικό αστιγματισμό και σαν επακόλουθο ανώδυνη και προδευτική απώλεια όρασης. 

Η ταξινόμηση της νόσου περιλαμβάνει 4 στάδια, τον  ήπιο, μέτριο, προχωρημένο και σοβαρό κερατόκωνο.

Είναι κληρονομική πάθηση;

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο κερατόκωνος φαίνεται να έχει γενετική αιτιολογία (μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά μέσα σε μία οικογένεια). 

Πιο συχνά όμως σχετίζεται με άλλους παράγοντες όπως:

• οι συχνές αλλεργίες των οφθαλμών, 
• το υπερβολικό τρίψιμο των ματιών και
• σύνδρομα που σχετίζονται με διαταραχές του συνδετικού ιστού (π.χ. το σύνδρομο Marfan και το σύνδρομο Ehlers-Danlos)

Πότε ξεκινούν και ποιά είναι τα συμπτώματα του κερατόκωνου;

Τα συμπτώματα του κερατόκωνου:

• Εμφανίζονται και επιδεινώνονται σταδιακά σε βάθος δεκαετίας 
• Είναι πιο συχνά σε εφήβους ή νεαρούς ενήλικες 
• Συνήθως αφορούν και τους δύο οφθαλμούς. 

Τα συμπτώματα του κερατοκώνου περιλαμβάνουν:

• Θολή  όραση η οποία οφείλεται στην ακανόνιστη καμπυλότητα του κερατοειδή  (αστιγματισμός)
• Φωτοφοβία (ευαισθησία στο έντονο φώς)
• Δυσκολία στην οδήγηση τη νύχτα
• Συχνές αλλαγές στη συνταγή των γυαλιών και των φακών επαφής
• Δυσανεξία στους μαλακούς φακούς επαφής, ο ασθενής δε δέχεται τους φακούς επαφής και δεν βλέπει καλά με αυτούς
• Ουλοποίηση του κερατοειδή. Η ουλοποίηση προκαλεί απώλεια της ομαλότητας και διαύγειας του ιστού που οδήγεί τόσο σε θολή όραση όσο και σε ευπάθεια του ιστού σε καταστάσεις όπως η αυτόματη διάτρηση του κερατοειδούς που είναι πολύ σοβαρή επιπλοκή.

Πώς γίνεται η διάγνωση του κερατόκωνου;

Η διάγνωση του κερατοκώνου γίνεται μέσα από ένα πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο που περιλαμβάνει:

• Λεπτομερές οικογενειακό και ατομικό οφθαλμολογικό ιστορικό,
• Αντικειμενικό και υποκειμενικό διαθλαστικό έλεγχο, 
• Εύρεση της συνταγής των γυαλιών
• Έλεγχο οφθαλμοκινητικότητας 
• Έλεγχο στερεοσκοπικής όρασης
• Εξέταση του κερατοειδή στο βιομικροσκόπιο 
• Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης
• Βυθοσκόπιση, δηλαδή, εξέταση οπίσθιου ημιμορίου οπτικού νεύρου και ωχράς κηλίδας

Επιπρόσθετες, ειδικές οφθαλμολογικές εξετάσεις που απαιτούνται, περιλαμβάνουν:

• Παχυμετρία κερατοειδή (κεντρικά, περικεντρικά και περιφερικά)
• Μέτρηση καμπυλότητας κερατοειδή και 
• Τοπογραφία κερατοειδή

Υπάρχει θεραπεία για τον κερατόκωνο;

Ανάλογα με την σοβαρότητα και το είδος των συμπτωμάτων τους ασθενούς, η θεραπεία του κερατοκώνου περιλαμβάνει:

1.Φακούς

Γυαλιά ή μαλακοί φακοί επαφής μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να διορθώσουν την ήπια μυωπία και αστιγματισμό που προκαλούνται από τον κερατόκωνο σε πρωταρχικό στάδιο.

Άκαμπτοι αεροδιαπερατoi (RGP) φακοί επαφής μπορούν να διορθώσουν την όραση καθώς ο κερατόκωνος εξελίσσεται. Το άκαμπτο υλικό του φακού του επιτρέπει να ασκήσει πίεση στον κερατοειδή, αντικαθιστώντας το ανώμαλο σχήμα του κερατοειδή με μια ομαλή, ομοιόμορφη διαθλαστική επιφάνεια για τη βελτίωση της όρασης.

2.Ενδοκερατικοί δακτύλιοι (Intacts)

Εισάγονται μέσα στο στρώμα του κερατοειδούς για να τον επιπεδώσουν, αλλάζοντας το σχήμα και τη θέση του κώνου. Γενικα τα αποτελέσματα από την εfαρμογή τους είναι μέτρια  και τοποθετούνται στο μάτι μέσω μιας ‘τσέπης’ που δημιουργείται στον κερατοειδή με την βοήθεια του laser.

3.Διασύνδεση (Crosslinking )κερατοειδούς

Είναι μια νέα θεραπευτική επιλογή με στόχο να σταματήσει την εξέλιξη του κερατόκωνου και αποτελεί σήμερα την πιο διαδεδομένη μέθοδο αντιμετώπισης του κερατοκώνου ακόμη και προχωρημένου σταδίου.

4.Χειρουργική Αντιμετώπιση

Η μεταμόσχευση κερατοειδούς είναι απαραίτητη σε πολύ προχωρημένο στάδιο κερατόκωνου λόγω ουλοποίησης ή εκτεταμένης λέπτυνσης του κερατοειδούς.

Σε κάθε περίπτωση, οι νέες τεχνολογίες και η συνεργασία με καταρτισμένους, στον τομέα της εφαρμογής φακών επαφής, οπτικούς-οπτομέτρες μπορούν να προσφέρουν βελτίωση της όρασης και καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς με κερατόκωνο.

Είναι σημαντικό να αποφεύγεται να τρίβετε συχνά τα μάτια σας και όταν σας δημιουργείται έντονα αυτό το αίσθημα να επικοινωνείτε με τον οφθαλμίατρό σας για να σας χορηγήσει την κατάλληλη αγωγή.

Η Βασιλική Ν. Ντρισμπιώτη κατάγεται από την Ιτέα Φωκίδας. Είναι Χειρουργός Οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στον Kαταρράκτη, το Laser μυωπίας και τη Xειρουργική Bλεφάρων. 

Διατηρεί ιατρείο στην Αθήνα. 

  www.eyelasermed.gr