Με αντίπαλο το πολιτικό κόστος…

Η Εν Δελφοίς φωτίζει ορισμένα καίρια σημεία των επικείμενων κυκλοφοριακών αλλαγών στην Άμφισσα και της πολιτικής κατάστασης που διαμορφώνεται γύρω από αυτήν.

Από τη Γιαγτζή και τη στάθμευση των βαρέων οχημάτων ως τα θετικά και αναγκαία σημεία των προτάσεων, που όμως χάνονται από το δημόσιο διαλογο. Οι Βασικές παραδοχές και ο ρόλος της παρωχημένης νοοτροπίας πολλών.

Του Ηλία Τσίγκα

Με την διαδικασία της διαβούλευσης να είναι σε πλήρη εξέλιξη μέχρι την Κυριακή 13 Ιουνίου χρήσιμες πιστεύουμε ότι είναι ορισμένες σκέψεις πάνω στη νέα φάση των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων και των γενικότερων σχετικών αλλαγ΄ών που επιχειρεί η παρούσα δημοτική Αρχή. Δεν αποτελούν απόπειρα ολιστικής προσέγγισης του θέματος, καθώς αυτό από τη φύση του και εξ αντικειμένου είναι εξαιρετικά ευρύ και πολυδιάστατο. Έχουν ωστόσο τη σημασία τους σχετικά με το πλαίσιο που βαίνει προς διαμόρφωση στη φωκική πρωτεύουσα και που θα επηρεάσει τόσο την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων όσο και την επισκεψιμότητά της σε όχι αμελητέο βαθμό το προβλεπτό προσεχές διάστημα.

Μερικές βασικές παραδοχές

Μια πρώτη κεντρική παραδοχή είναι χωρίς αμφιβολία ότι “τέλειο” σχέδιο και “τέλεια” πρόταση δεν μπορεί και δεν πρόκειται να υπάρξει. Και η πραγματικότητα αυτή είναι σχετική με μια σειρά από λόγους. Το ιστορικό κέντρο της Άμφισσας είναι προϊόν πολλών δεκαετιών, διαμορφωμένο στη βάση άλλων αναγκών, του παρελθόντος, απώτατου και απώτερου”, και φυσικά δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις πολλές και διαφορετικές αξιώσεις διάφορων, και συχνά αντικρουόμενων, πλευρών, όπως είναι οι επιχειρηματικά δραστηριοποιούμενοι, οι κάτοικοι-χρήστες του, οι κοντινοί επισκέπτες του λόγω της συγκέντρωσης στην πόλη των διοικητικών υπηρεσιών και οι γενικότερα επισκεπτόμενοι την πόλη για μια σειρά από ετερόκλητους λόγους. 

Οι συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού έχουν προφανώς διαφορετικές και ασυμβίβαστες μεταξύ τους εκδοχές στο μυαλό τους για τη λειτουργία και τη χρήση του κέντρου της πόλης. Συνεπώς, ικανοποίηση των πάντων είναι αδύνατη. Ποιο (οφείλει να) είναι το κριτήριο για τις κυκλοφοριακές αλλαγές; Προφανώς, η κατίσχυση του δημόσιου συμφέροντος και των προοπτικών της πόλης. Το αν αυτό θα προταχθεί ή θα θυσιαστεί σε άλλους βωμούς, μικροπολιτικών συμφερόντων, είναι κάτι που μένει να φανεί!

Έτερη κεντρική παραδοχή είναι ότι καμία πρόταση μελετητών, όσο επιτυχημένη κι αν είναι σχεδιαστικά και επί χάρτου, στην πράξη δεν έχει ιδιαίτερη τύχη αν δεν συνοδευτεί από βελτίωση -έστω και μικρή, αλλά αισθητή- της νοοτροπίας μερίδας του μόνιμου πληθυσμού και των καθημερινών χρηστών του κέντρου της πόλης αλλά και γενικότερα των σημείων που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη κίνηση και συγκέντρωση πληθυσμού, ιδιαίτερα κατά τις ώρες της “πληθούσης αγοράς”, όπως έλεγαν οι αρχαίοι ημών. Περιστατικά αποκαλυπτικά όχι μόνο κακής νοοτροπίας αλλά απουσίας κοινωνικής αγωγής στην κυκλοφοριακή συμπεριφορά βλέπουμε όλοι καθημερινά, συνεπώς ο αναγνώστης μπορεί εύκολα να αντιληφθεί τι ακριβώς εννοούμε χωρίς να είναι περιττή περαιτέρω ανάλυση. 

Εκεί όμως που απαιτείται έμφαση είναι η νοοτροπία μερίδας καταστηματαρχών της πόλης, και δή του κέντρου. Πριν αλλάξουν με όποιο τρόπο οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, εκείνο που προβάλλει ως πρωταρχικό προαπαιτούμενο είναι η μεταβολή του τρόπου σκέψης που διαχρονικά ακολουθεί τη συγκεκριμένη υποκατηγορία επαγγελματιών. 

Τα πράγματα είναι απλά: Το κέντρο μιας πόλης, από καταναλωτική οπτική, ανήκει στους πελάτες του και όχι στους καταστηματάρχες! Εκείνους που στηρίζουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και των οποίων η βούληση πρέπει απαραίτητα να προτάσσεται. Γιατί χωρίς αυτούς δεν υπάρχουν επιχειρήσεις. Κι αυτό αφορά είτε τον πεζόδρομο της Γιαγτζή είτε οτιδήποτε άλλο. Και φυσικά τις θέσεις παρκαρίσματος που καταλαμβάνουν πολλοί εξ αυτών, γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων της την βασική αρχή του εμπορίου, ότι “νόμος είναι το δίκιο του πελάτη”.

Άλλωστε, είναι τουλάχιστον αναντίστοιχο, για να είμαστε επιεικείς, σε κάθε περίοδο που δυναμώνει η οικονομική κρίση οι εμπορικοί σύλλογοι να απευθύνουν εκκλήσεις στήριξης προς την τοπική κοινωνία, την οποία όμως ορισμένοι, και δυστυχώς όχι λίγοι, θέτουν στο περιθώριο και υποτιμούν ακραία σε άλλα κορυφαία ζητήματα. Είτε αυτά είναι οι πεζοδρομήσεις είτε η… κοπή δέντρων από την πλατεία Ησαΐα είτε πολλά άλλα. Όταν ζητάς τη στήριξη των συμπολιτών σου πρέπει πρώτα να έχεις φροντίσει ο ίδιος να είσαι σωστός και ειλικρινής μαζί της. Γιατί στην προκειμένη περίπτωση δύο μέτρα και δύο σταθμά δεν χωράνε!

Η Γιαγτζή και η δημοτική Αρχή

Το ζήτημα του χαρακτήρα της Γιαγτζή, τώρα, έχει τεθεί σε λάθος βάση. Το δίλημμα δεν είναι δρόμος (“ήπιας κυκλοφορίας”) ή πεζόδρομος. Αλλά πεζόδρομος ή περισσότερο πεζόδρομος! Αν κάτι έπρεπε να συζητάμε τώρα, αυτό είναι η επέκταση των πεζοδρομήσεων γύρω από τον κεντρικό εμπορικό δρόμο της Άμφισσας και όχι η επιστροφή της στη λειτουργία της πριν από λίγα χρόνια. Το να επιχειρηματολογήσουμε για μία ακόμα φορά υπέρ των πεζοδρομήσεων είναι περιττό, καθώς η αναγκαιότητα και η λυσιτέλειά τους για το δημόσιο συμφέρον έχει καταστεί εδραία συνείδηση της μεγάλης πλειοψηφίας των χρηστών του κέντρου. 

Ο  χαρακτήρας του κέντρου των πόλεων έχει αλλάξει παντού εδώ και χρόνια. Χώροι μαζικών αγορών, που απαιτούν προσπέλαση με αυτοκίνητο, μεταφέρονται σε περιφερειακά σημεία των πόλεων. Η νέα περιφερειακή οδός της Άμφισσας θα αναδείξει στο μεσοπροοπτικό διάστημα αυτή την πραγματικότητα και αυτή την αναγκαιότητα. Η οποία χαρακτηρίζει ήδη την Λ. Καραμανλή και προϊόντος του χρόνου θα διαφαίνεται διαρκώς και καθαρότερα.

Γύρω από το ζήτημα της Γιαγτζή πλέκεται και το ευρύτερο πολιτικό διακύβευμα. Η δημοτική Αρχή του Θανάση Παναγιωτόπουλου τόλμησε εκεί που οι προγενέστερες απέφυγαν να εμπλακούν. Και όσο και αν το τελικό αποτέλεσμα στην συγκεκριμένη οδό δεν ήταν εκείνο που εξαρχής είχε στο μυαλό της, όσο και αν η ρύθμιση που καθιερώθηκε χρειάζεται περαιτέρω και γενναίες προσθήκες, ανέλαβε και κατέβαλε τοις μετρητοίς το πολιτικό κόστος. Το ίδιο για λόγους στοιχειώδους πολιτικής ηθικής και εφαρμογής στην πράξη του πολιτικού πολιτισμού αναμένουμε και από την παρούσα. Για να είναι, συν τοις άλλοις, και συγκρίσιμα τα πολιτικά μεγέθη. 

Πράγματι, η δημοτική Αρχή είναι εγκλωβισμένη ανάμεσα στις προεκλογικές πολιτικές υποσχέσεις και το πολιτικό κόστος που θα επωμιστεί αν “ξηλώσει” τον πεζόδρομο της Γιαγτζή. Ο τελευταίος θεωρείται στη συνείδηση της συντριπτικής πλειοψηφίας της πόλης κάτι δεδομένο και από πολλούς, που συν τω χρόνω θα γίνονται περισσότεροι, η ορθή κατεύθυνση είναι η επέκταση των πεζοδρομήσεων και όχι το ξεχαρβάλωμά τους. Πολιτικό κόστος στη δημοτική ενότητα με τη μεγαλύτερη πολιτική-εκλογική βαρύτητα που έρχεται να προστεθεί σε μείζονες αστοχίες -ως τα τώρα τουλάχιστον- της δημοτικής Αρχής, όπως είναι η ματαίωση του χώρου στάθμευσης βαρέων οχημάτων, η κωλυσιεργία -για πολλούς σκόπιμη και εμπρόθετη- στο ζήτημα των Ρομά, και η αλλαγή χρήσης του παλιού νοσοκομείου. Επιλογές που, αθροιζόμενες, δημιουργούν σοβαρούς εκλογικούς φραγμούς για τη δημοτική Αρχή με ορίζοντα το 2023 και την επαναδιεκδίκηση νέας -και πενταετούς- θητείας.

Επιπρόσθετα, η αιτιολογία των μελετητών για το νομοθετικό κενό περί ρυμοτομικού σχεδίου και δεν πείθει, καθώς τότε θα έπρεπε να ξηλωθούν όλοι οι πεζόδρομοι της τελευταίας 25ετίας, και αφήνει έκθετη τη δημοτική Αρχή. Ότι δηλαδή καλλιεργεί μια αφήγηση προς όλους όσοι έλαβαν υποσχέσεις για κατάργηση της πεζοδρόμησης, ότι εκείνη μεν επιχείρησε να φανεί συνεπής προς τις δεσμεύσεις της προς αυτούς, άλλες όμως ήταν οι βουλές της μεγάλης πλειοψηφίας των Αμφισσέων, τις οποίες δεν ήταν δυνατό να αγνοήσει.  Το κλίμα αυτό άλλωστε καλλιεργείται το τελευταίο διάστημα από στελέχη τις δημοτικής Αρχής στο ρόλο του “λαγού” μέσω τοποθετήσεων στα social media και είναι δηλωτικές και τροχιοδεικτικές σχεδιασμών και προθέσεων που δεν μπορούν εύκολα να διαλάθουν της προσοχής.

Πρακτικές βέβαια που δεν τιμούν τη δημοτική Αρχή και που κάθε άλλο παρά παραπέμπουν σε στιβαρή δημοτική διοίκηση. Τη στιγμή που η πρόταση των μελετητών έχει πολλά θετικά στοιχεία, όπως ενδεικτικά οι ποδηλατόδρομοι και οι κόμβοι σε Καραϊσκάκη και δεύτερο Δημοτικό, που πράγματι βελτιώνουν την καθημερινότητα της πόλης και την φέρνουν εγγύτερα στο να αποκτήσει χαρακτηριστικά σύγχρονης και βιώσιμης πόλης. Θετικά όμως που στο πολιτικό ισοζύγιο κινδυνεύουν να “θαφτούν” κάτω από τη σκόνη και τις εντυπώσεις που σηκώνει το ζήτημα της Γιαγτζή.

Άλλες καίριες επισημάνσεις

Όπως προαναφέραμε, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευρύ για να μπορεί να αναλυθεί σε έκταση 1.600 λέξεων. Θα σταθούμε όμως σε τρία ακόμα σημεία ανάμεσα στα πολλά. Πρώτον, τη μελετητική αδυναμία δομικού επιπέδου να παρουσιαστεί ισολογισμός θέσεων στάθμευσης στο κέντρο που κερδίζονται ή χάνονται από το corpus των προτάσεών της. Δεύτερον, τα ημίμετρα των σποραδικών θέσεων στάθμευσης για βαρέα οχήματα σε διάφορα σημεία του αστικού ιστού. Λύση εμβαλωματική που σε καμία των περιπτώσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει ούτε στο ελάχιστο την ματαίωση του χώρου στάθμευσής που είχε δρομολογηθεί.

Η συγκεκριμένη επιλογή της δημοτικής Αρχής συνιστά, όπως τονίστηκε, κορυφαία αστοχία της, καθώς επιπρόσθετα: Ουδείς έχει πειστεί ότι η εκτέλεση του δρομολογημένου έργου ήταν αδύνατη και καθώς δεν έχει διαλυθεί από πλευράς δημοτικής Αρχής η μομφή ότι η επιλογή της αυτή είναι τελείως άσχετη με άλλη επιλογή της, να μη διαταράξει κατ ουσίαν το status quo με τον παράνομο καταυλισμό των Ρομά και την εμπεδωμένη αίσθηση στην τοπική κοινωνία ότι τούτο γίνεται γιατί η συγκεκριμένη πληθυσμιακή κατηγορία συνιστά προνομιακή εκλογική δεξαμενή για αυτήν.

Η διάλυση των εντυπώσεων αυτών αποτελεί, προφανώς, ευθύνη Ταγκαλή και των συνεργατών του, από την επιτυχία της οποίας θα κριθούν πολλά στις συνειδήσεις των κατοίκων της φωκικής πρωτεύουσας το προσεχές διάστημα.

Τέλος, στην πρόταση των μελετητών γίνεται αναφορά στην επανασύσταση δημοτικής αστυνομίας. Στη σκέψη πολλών αποτελεί ένα αναγκαίο μέτρο, προκειμένου να μπει τάξη με αποτελεσματικότερο τρόπο στην κυκλοφορία και τη στάθμευση οχημάτων στο κέντρο της πόλης και γύρω από αυτό. Δεν ξέρουμε αν είναι στους σχεδιασμούς της δημοτικής Αρχής, καθώς πρόκειται για απαιτητική επιλογή που είναι αμφίβολο αν με τα σημερινά οικονομικά δεδομένα του Δήμου Δελφών μπορεί να υλοποιηθεί. Και μάλιστα χωρίς οι απαιτούμενοι πόροι να πλήξουν καίρια τις αναγκαίες ενδοδημοτικές οικονομικές ισορροπίες.

Ακόμα κι αν υλοποιηθεί, ωστόσο, στην πράξη η αποτελεσματικότητά της είναι αβέβαιη. Κι αυτό σαφώς λόγω του τρόπου λειτουργίας της δημόσιας (και της δημοτικής) διοίκησης. Ωραίος ο σχεδιασμός επί χάρτου των μελετητών. Στα λόγια δεν διαφωνεί κανείς. Όταν εφαρμοστεί όμως, η δημοτική αστυνομία θα κόβει πρόστιμα, ο “παθών” θα απευθύνεται στο Δήμαρχο, Αντιδήμαρχο, δημοτικό σύμβουλο, κλπ και θα σβήνεται το πρόστιμο. Με την ανάλογη υποχρέωση, προφανώς, όταν έρθει η ώρα…

Με αποτέλεσμα με τα λεφτά των δημοτών, με τα οποία θα μπορούσαν να υλοποιηθούν άλλα αναγκαία έργα και άλλες παρεμβάσεις χρήσιμες, η δημοτική αστυνομία να είναι ο “σπόνσορας” των διοικούντων στις προσεχείς δημοτικές εκλογές. Παλιά ιστορία, που δεν χρειάζεται να την ξαναζήσουμε…