Ανάδειξη περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών ζητημάτων Φορέων Κοινωνικής Οικονομίας στη Φωκίδα

Αθηνά Φραγκούλη – Σακελλαροπούλου *, Χρήστος Μακλίρη *¹

Η Φωκίδα είχε τη χαρά στις αρχές Σεπτεμβρίου 2023 να φιλοξενήσει μία σειρά από διεθνείς εκδηλώσεις, στο επίκεντρο των οποίων υπήρχαν κοινωνικά, πολιτιστικά περιβαλλοντικά και κοινωνικό-οικονομικά ζητήματα. 

Το 37^ο ετήσιο Συνέδριο της Πανευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Κοινωνικών Φορέων Social Firms Europe CEFEC (socialfirmseurope.eu), πραγματοποιήθηκε στις 6-8 Σεπτεμβρίου στο Κυριακοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο Ιτέας. Στόχος του Συνεδρίου ήταν η ανάδειξη των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και η σύνδεση τους με τη θεματολογία της Ομοσπονδίας SFE CEFEC, όπου σε αυτό το Συνέδριο ήταν να συνδέσουμε την αντιμετώπιση των αδύνατων σημείων των τοπικών κοινωνιών με δράσεις και προγράμματα Κοινωνικής Οικονομίας.

Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου, εκτός από τοπικούς φορείς και επαγγελματίες της Κοινωνικής Οικονομίας και Κοινωνικής Ψυχιατρικής, μας τίμησαν με τη παρουσία τους νέοι άνθρωποι, έφηβοι και μαθητές από τη τοπική κοινότητα. Η ενεργή συμμετοχή τους μας χαροποίησε ιδιαίτερα και μας έδωσε την ευκαιρία να κατανοήσουμε καλύτερα τα όνειρα τους, τους προβληματισμούς τους και τις αγωνίες τους για το μέλλον. Ιδιαιτέρως, στην ομάδα εργασίας με θέμα την Υποστήριξη της Απασχόλησης των νέων μέσω Μαθητείας (ευρωπαϊκό πρόγραμμα SEPAL), δόθηκε βήμα στους μαθητές της Ιτέας, να εκφράσουν τις ιδέες και τα συναισθήματα τους, μέσω ενός εποικοδομητικού διαλόγου με τους επικεφαλής τους προγράμματος.  

Τα ζητήματα που αναδείχτηκαν μέσα από την ομάδα εργασίας αναδεικνύουν τον κοινωνικό αντίκτυπο αναφορικά με τις δυσκολίες παραμονής νέων ανθρώπων σε ορεινές, νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Τα προβλήματα που τέθηκαν από τους νέους σχετικά με τη καθημερινότητα τους σε μία επαρχιακή πόλη αφορούσαν στις ελάχιστες ευκαιρίες απασχόλησης, στη προβληματική υγειονομική περίθαλψη και στη περιορισμένη κοινωνική ζωή. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι που διαμένουν σε αυτές τις περιοχές είναι σίγουρα πολλές και τέτοιου είδους εκδηλώσεις τους δίνουν τη δυνατότητα να ακουστούν και να συνομιλήσουν με επαγγελματίες από διάφορες χώρες του εξωτερικού, οι οποίες Ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Οι ξένοι επικεφαλής της ομάδας εργασίας, θέλοντας να αναδείξουν την αισιόδοξη πλευρά, προέτρεψαν τους νέους, εφόσον κάποια στιγμή αποχωρήσουν από την περιφερειακή τους πόλη, να συλλέξουν εμπειρίες και να αναπτύξουν δεξιότητες, τις οποίες μελλοντικά θα μπορούσαν να επιστρέψουν και τις μεταδώσουν στη περιοχή τους, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της. 

Μία άλλη σημαντική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Φωκίδα από τις 4 έως τις 8 Σεπτεμβρίου 2023, ήταν το 3^ο Academy της Ομοσπονδίας SFE CEFEC, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα SEPAL και στο οποίο συμμετείχαν νέοι από 5 διαφορετικές χώρες (Ρουμανία, Λιθουανία, Ισπανία, Ελλάδα, Πολωνία), οι οποίοι βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, κατάρτισης και απασχόλησης (NEETs). Οι νέοι είχαν την ευκαιρία να συνδεθούν με τη τοπική παραγωγή, μέσα από εργαστήρια σχετικά με τη παραγωγή μελιού, τη διαδικασία συγκομιδής της ελιάς, τη διαδικασία επεξεργασίας δέρματος και δημιουργίας αντικειμένων με τη μέθοδο της κεραμικής, καθώς και σε βασικά θέματα Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και της δημιουργίας ενός επιχειρηματικού πλάνου. Και ποιος ξέρει; Μπορεί να είναι τα μελλοντικά χέρια, εργατικά για το μάζεμα της ελιάς!

Αρκετά περιβαλλοντικά ζητήματα αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων. Αναφορικά με τη παραγωγή μελιού και με τη σημασία της μέλισσας, ενημερωθήκαμε πως η κλιματική κρίση επηρεάζει την παραγωγή μελιού με πολλούς τρόπους λόγω της αλλαγής του κλίματος και των ακραίων καιρικών φαινομένων που συχνά σχετίζονται με αυτήν. Η μείωση της διαθεσιμότητας των ανθέων και η επιδείνωση της υγείας των μελισσών λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και των ακραίων καιρικών συνθηκών, επηρεάζουν αρνητικά τη παραγωγή και τη ποιότητα του μελιού. Επίσης, υψηλές θερμοκρασίες και έντονοι κλιματολογικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε μελισσοκόμους να δίνουν στις μελισσοκομικές τους κυψέλες ζάχαρη ή άλλες τροφές, αντί για το φυσικό φυτικό νέκταρ. 

Σχετικά με τη παραγωγή του ελαιόλαδου και τη βιωσιμότητα της ελιάς, η αλλαγή του κλίματος και οι ακραίες καιρικές συνθήκες επηρεάζουν αρνητικά τη διαδικασία. Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσουν σε απώλειες στην παραγωγή και στην ποιότητα του ελαιόλαδου. Επίσης, οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καταστροφής της ελιάς. Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα της βιοποικιλότητας, καθώς η αλλαγή του κλίματος μπορεί να οδηγήσει στην εξάλειψη της, συμπεριλαμβανομένων των ειδών φυτών και εντόμων που είναι σημαντικά για την καλλιέργεια των ελιών. 

Μας γίνεται λοιπόν κατανοητό πως οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών είναι πιο επίκαιροι από ποτέ και θέλοντας να αναδείξουμε τον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο, αναφέρουμε ενδεικτικά τους Στόχους οι οποίοι αναφέρονται σε περιβαλλοντικά ζητήματα:

• Στόχος 6: Καθαρό Νερό και Υγιεινή: Εξασφάλιση της διαθεσιμότητας και της βιώσιμης διαχείρισης του νερού και της υγιεινής για όλους.
• Στόχος 7: Καθαρή και Προσιτή Ενέργεια: Εξασφάλιση της πρόσβασης σε προσιτή, αξιόπιστη, βιώσιμη και σύγχρονη ενέργεια για όλους.
• Στόχος 11: Βιώσιμες Πόλεις και Κοινωνίες: Κάντε τις πόλεις και τις αστικές περιοχές πιο ασφαλείς, ανθεκτικές και βιώσιμες.
• Στόχος 12: Βιώσιμη Κατανάλωση και Παραγωγή: Εξασφάλιση βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής προϊόντων.
• Στόχος 13: Δράση για το Κλίμα: Λήψη άμεσης δράσης για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της.

Αυτοί οι περιβαλλοντικοί στόχοι αντικατοπτρίζουν τη δέσμευση της Διεθνούς Κοινότητας για τη διατήρηση του περιβάλλοντος και την αειφορία για τις μελλοντικές γενεές. 

Η επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών είναι μια κοινή προσπάθεια που απαιτεί συμμετοχή από κάθε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Ορισμένοι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συμβάλουμε περιλαμβάνουν:

• Ενημέρωση και Ευαισθητοποίηση: Είναι σημαντικό να ενημερωθούμε για τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας. Η ευαισθητοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε πιο συνειδητοποιημένες πράξεις.
• Αειφορία στην Καθημερινότητα: Μπορούμε να προωθήσουμε τη βιώσιμη ζωή στην καθημερινότητά μας, όπως τη μείωση των πλαστικών αποβλήτων, την εξοικονόμηση ενέργειας και την χρήση βιώσιμων μεταφορικών μέσων.
• Υποστήριξη Αειφορικών Επιχειρήσεων: Υποστηρίξτε επιχειρήσεις που προωθούν τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση, αναζητώντας προϊόντα με βιολογικές, φιλικές προς το περιβάλλον ετικέτες.
• Εκπαίδευση: Προωθήστε την εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, είτε αυτό είναι μέσω της ενίσχυσης εκπαιδευτικών προγραμμάτων είτε μέσω της υποστήριξης πανεπιστημιακών ερευνών σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη.
• Υποστήριξη Διεθνών Πρωτοβουλιών: Υποστηρίξτε οργανισμούς και πρωτοβουλίες που προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Αγορά Οργανικών Προϊόντων: Επιλέξτε προϊόντα που έχουν παραχθεί βιώσιμα και φιλικά προς το περιβάλλον, προωθώντας έτσι τη ζήτηση για αειφορικά προϊόντα.
• Συνεισφορά σε Οργανισμούς και Κοινότητες: Συνεισφέρετε με χρηματική ή εθελοντική εργασία σε οργανισμούς και κοινοτικές δράσεις που επιδιώκουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.
• Συνδεθείτε με τον τομεοποιημένο τοπικό Κοινωνικό Συνεταιρισμό Περιορισμένης Ευθύνης Κοι.Σ.Π.Ε. “Γιάννη Βολίκα” για κοινή μελέτη, δράσεις, προγράμματα που μπορούν να υλοποιηθούν με τη σύμπραξη-συνεργασία των σχολείων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της αξιοποίησης της εμπειρίας και γνώσης της τρίτης ηλικίας που είναι τόσο συνδεδεμένη με αγρο-κτηνοτροφικά θέματα. Η σύμπραξη θα φέρει συνδημιουργία και αυτή θα οδηγήσει σε καινοτομίες που ο τόπος της Φωκίδας έχει ανάγκη. Ο τόπος της Φωκίδας προσφέρει ευκαιρίες με τις ατομικές και συλλογικές προσπάθειες μας, μπορούμε να συμβάλουμε στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και να βοηθήσουμε στη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος για τις επόμενες γενιές, με τις επόμενες γενιές. 

*  H Αθηνά Φραγκούλη – Σακελλαροπούλου, είναι Πρόεδρος της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος. Η ΕΚΨ Π.Σακελλαρόπουλος λειτουργεί προσφέροντας υπηρεσίες στον Νομό Φωκίδας από το 1981. Είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Social Firms Europe CEFEC και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης. Τη δεδομένη στιγμή, λειτουργούν 30 Κοι.Σ.Π.Ε. πανελλαδικά.

*¹ O Χρήστος Μακλίρη, είναι εργαζόμενος της ΕΚΨ Π.Σακελλαρόπουλος στο γραφείο Διοικητικής, Γραμματειακής και Τεχνολογικής Υποστήριξης και μέλος του Δ.Σ. του Κοι.Σ.Π.Ε. “διαδρομές” 10^ου ΤΟ.Ψ.Υ. Αττικής.