“Η Ορεινή Φωκίδα πρέπει να προστατευθεί και οι άνθρωποι της να ζήσουν στα χωρία μας με ευημερία”

Της Αφροδίτης Παπαθανάση

Η Ορεινή Φωκίδα δεν αποτελεί απλώς μια γεωγραφική περιφέρεια στο κέντρο της ελληνικής επικράτειας. Είναι ο θεματοφύλακας της περιβαλλοντικής, παραγωγικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Στερεάς Ελλάδας. 

Με τη βαθιά και αμετακίνητη πίστη ότι ο τόπος αυτός δικαιούται απόλυτη προστασία και οι άνθρωποι του το δικαίωμα να ζουν, να δημιουργούν και να ευημερούν στα χωριά μας, καταθέτω επί σειρά ετών συνεχείς ερωτήσεις κοινοβουλευτικού ελέγχου, κάνω παρεμβάσεις και  προτάσεις.

Η στρατηγική για την Ορεινή Φωκίδα και τη Δωρίδα δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικές υποσχέσεις. Πρέπει να αποτελεί ένα ολιστικό, βιώσιμο και ριζοσπαστικό αναπτυξιακό μοντέλο, το οποίο αρθρώνεται σε δέκα εθνικής σημασίας άξονες:

1. Εθνικό Πρόγραμμα «Ορεινότητας» ενάντια στο Φάσμα της Ερήμωσης
   Η ελληνική ύπαιθρος αιμορραγεί δημογραφικά και κοινωνικά. Το Λιδωρίκι αποτελεί το πλέον εμβληματικό και δραματικό παράδειγμα μιας ιστορικής ορεινής έδρας που «αδειάζει» πληθυσμιακά, θύμα της πλήρους απουσίας κρατικής μέριμνας και κινήτρων. Με συγκεκριμένες παρεμβάσεις μου προς τα Δημοτικά Συμβούλια και την Περιφέρεια, διεκδικώ την άμεση θεσμοθέτηση και συμπερίληψη του Λιδωρικίου και των γύρω κοινοτήτων σε ένα Ειδικό Χρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Ορεινότητας, στα πρότυπα του επιτυχημένου μοντέλου των Αγράφων. Απαιτούμε άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις, γενναία φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα, καθώς και τη ριζική αναβάθμιση των υποδομών καθημερινής διαβίωσης.

2. Δίκαιη Αναδιανομή Πόρων: Η Μάχη για την ΟΧΕ Ορεινών Όγκων
   Κατά την κρίσιμη περίοδο διαβούλευσης του ΕΣΠΑ Στερεάς Ελλάδας, κατέθεσα μια πλήρως κοστολογημένη πρόταση και έδωσα σκληρή μάχη με συνεχείς θεσμικές παρεμβάσεις και αρθρογραφία για την καθιέρωση μιας ισχυρής Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) Ορεινών Όγκων. Ασκώντας δομική, υπεύθυνη και αυστηρή κριτική στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ανέδειξα την κραυγαλέα ανεπάρκεια των κονδυλίων που κατευθύνονται στους ορεινούς δήμους. Η περιφέρεια δεν μπορεί να αναπτυχθεί με δύο ταχύτητες, καταδικάζοντας τα βουνά μας στην περιθωριοποίηση.

Αν δεν στηριχθούν πανελλαδικά και ειδικά ανά περιοχή η κτηνοτρόφοι, μετά από συνεχή χρόνια αστοχιών του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης, θα ζήσουμε την οριστική καταστροφή του κλάδου. 

Με κάθε τρόπο και μέσο η Περιφερειακή Αρχή σε συνεργασία με το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης πρέπει να στηρίξει την κτηνοτροφία στα χωριά. 

3. Απόλυτη Περιβαλλοντική Θωράκιση από «Φαραωνικά» Έργα
   Τα ορεινά οικοσυστήματα της Φωκίδας αποτελούν εθνικό πλούτο και όχι πεδίο ασύδοτης κερδοσκοπίας. Είναι αδιαπραγμάτευτη ανάγκη να «κλειδώσουν» οριστικά και νομοθετικά οι ευαίσθητες αλπικές και ορεινές ζώνες —όπως τα Βαρδούσια, οι μοναδικές διαδρομές προς τη Βαθιά Λάκκα και την Πυραμίδα, το Φαράγγι της Ρέκκας και ο Επτάστομος— απέναντι σε μεγάλης κλίμακας αιολικά, φωτοβολταϊκά και εξορύξεις.

• • Καταλογίζω βαριές ευθύνες στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προκλητική του αδιαφορία και απαιτώ την άμεση ένταξη του ορεινού τόξου από τα Βαρδούσια έως τον Παρνασσό στο επίσημο προστατευτικό καθεστώς των «Απάτητων Βουνών».
  • Προειδοποιώ έγκαιρα για το μέλλον: η εγκληματική έλλειψη σχεδιασμού για την αποξήλωση των ανεμογεννητριών μετά το πέρας της λειτουργίας τους απειλεί να μετατρέψει τη Στερεά Ελλάδα σε ένα απέραντο νεκροταφείο εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών υπολειμμάτων.
  • Απαιτώ την άμεση ακύρωση κάθε επιβλαβούς παρέμβασης στους παραποτάμους και τις πηγές που τροφοδοτούν τον Μόρνο, την προστασία των πολύτιμων βοσκοτόπων μας από την άναρχη επέκταση των ΑΠΕ και την άμεση υλοποίηση σύγχρονων έργων ορεινής υδρονομίας.

4. Θεσμική και Οικονομική Αναγνώριση των Μόνιμων Κατοίκων
Η παραμονή και η εργασία στα ορεινά χωριά μας αποτελεί σήμερα πράξη εθνικού ηρωισμού. Διεκδικώ ένα ισχυρό, θεσμοθετημένο πλαίσιο οικονομικής στήριξης των ορεινών δήμων (κατά το πρότυπο του άξονα της Πίνδου), με ειδικές, μόνιμες προβλέψεις, στελέχωση των υπηρεσιών και επιδόματα για τους εργαζόμενους και τους μόνιμους κατοίκους αυτών των απομακρυσμένων περιοχών.

5. Ανάγκη 20ετούς Στρατηγικού Σχεδίου (Masterplan)
Η Στερεά Ελλάδα υφίσταται μια διαρκή εσωτερική αφαίμαξη, χάνοντας ζωτικούς πόρους, καθαρό νερό, ενέργεια και, το κυριότερο, το ανθρώπινο δυναμικό της, που αναγκάζεται να μεταναστεύσει στα μεγάλα αστικά κέντρα. Προτείνω ένα 20ετές Στρατηγικό Πλάνο με σαφή, νομικά κατοχυρωμένα κίνητρα για την πλήρη αναστροφή αυτής της φθίνουσας πορείας και την οριστική ανάσχεση της ερήμωσης των χωριών μας.

6. Αναθεώρηση της Υγειονομικής Διάταξης (Α5) και Ειδικό Χωροταξικό Μόρνου
Η περιοχή γύρω από τον ταμιευτήρα του Μόρνου υπόκειται επί δεκαετίες σε ισοπεδωτικούς και αναχρονιστικούς περιορισμούς στο όνομα της υδροδότησης της πρωτεύουσας. Είναι καιρός να αποδοθεί κοινωνική δικαιοσύνη. Απαιτείται:

• • Η μερική τροποποίηση της αυστηρής Υγειονομικής Διάταξης Α5, η οποία διαχρονικά ναρκοθετεί κάθε υγιή αναπτυξιακή, παραγωγική ή τουριστική δραστηριότητα, τιμωρώντας τους κατοίκους της Δωρίδας που προσφέρουν το νερό τους στην Αθήνα
  • Η θέσπιση ενός ευέλικτου Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου γύρω από τη λίμνη, το οποίο θα επιτρέπει στοχευμένες, ήπιες και οικολογικά συμβατές μορφές ανάπτυξης, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.

7. Ολοκλήρωση του Παραλίμνιου Αγωγού με Αποκλειστική Ευθύνη της ΕΥΔΑΠ
Το 2011 εργάστηκα με μεθοδικότητα και επιμονή για την ένταξη αυτού του κορυφαίου περιβαλλοντικού έργου στο πρόγραμμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Όταν το έργο απεντάχθηκε σιωπηρά το 2014, η σιωπή των τοπικών φορέων και της αυτοδιοίκησης ήταν εκκωφαντική. Σήμερα, απαιτώ την πλήρη ανάληψη της οικονομικής και επιχειρησιακής ευθύνης από την ΕΥΔΑΠ Α.Ε. 

8. Πολιτιστική Διάσωση, Ιστορική Μνήμη και Μετακινούμενη Κτηνοτροφία.
Η ανάπτυξη χωρίς ιστορική μνήμη είναι μετέωρη. Προτείνω και διεκδικώ:

• • Τη λειτουργία του Αρχαιολογικού Μουσείου Λϊδωρικίου και την ιστορική μελέτη και έκθεση για το Ολοκαύτωμα Λιδωρικίου. 
  • Το Μουσείο Νερού. Τη δημιουργία Μόνιμης Έκθεσης για το Φράγμα σε συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Δωρίδας και της ΕΥΔΑΠ Παγίων. Μια σύγχρονη έκθεση οπτικοακουστικού υλικού που θα διασώσει την ιστορική μνήμη, τις θυσίες των κατοίκων και την απώλεια της Αρχαίας Καλλίπολης (Κάλλιο) που σκεπάστηκε από τα νερά.
  • Την κατασκευή ενός σύγχρονου Θεάτρου Εκδηλώσεων στις όχθες της Λίμνης Μόρνου, ως νέου υπερτοπικού πολιτιστικού πόρου.
  • Την απόλυτη προστασία της Μετακινούμενης Κτηνοτροφίας, όχι απλώς ως οικονομικού κλάδου, αλλά ως ζωντανού στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας (UNESCO). Μέσα από τη συνεργασία με το Δίκτυο Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων και επιστημονικές πρωτοβουλίες με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, παλεύω για τη διάσωση αυτής της παραδοσιακής πρακτικής που απειλείται με εξ αφανισμό.
  • Αρχαιολογική έρευνα και ανάδειξη χώρων στο Κάλιο και το Φύσκο.
  • Αρχιτεκτονική προστασία χωριών στην ΔΕ Βαρδουσίων και Λιδωρικίου.

9. Σύγχρονες Οδικές Υποδομές: Έξοδος από την Απομόνωση
Η οδική ασφάλεια και η σύγχρονη διασύνδεση αποτελούν την πρώτη ύλη για κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια. Άσκησα και συνεχίζω να ασκώ έντονη κοινοβουλευτική και δημόσια πίεση για την ταχεία ολοκλήρωση των μελετών και τη χρηματοδότηση του στρατηγικού οδικού τμήματος Μαλανδρίνο – Λιδωρίκι μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ), ώστε η πρωτεύουσα της Δωρίδας να σπάσει τον αποκλεισμό. Υπενθυμίζω προς πάσα κατεύθυνση ότι το ήδη υλοποιημένο τμήμα Αγία Ευθυμία – Μαλανδρίνο ολοκληρώθηκε κατόπιν δικής μου προσωπικής, επίμονης και αποτελεσματικής παρέμβασης.

10 Ίδρυση Κτηνοτροφικών – Γαλακτοκομικών  Σχολών στο Λιδωρίκι
Για να κρατήσουμε τη νέα γενιά στον τόπο της και να γεφυρώσουμε τις ενδοπεριφερειακές ανισότητες, οφείλουμε να επενδύσουμε στην εξειδικευμένη γνώση. Προτείνω τη θεσμοθέτηση, ίδρυση και πλήρη χρηματοδότηση δημόσιων Γεωργικών και Κτηνοτροφικών Σχολών στο Λιδωρίκι, καθώς και στην παραλιακή Δωρίδα. Η ισχυρή παραγωγική ταυτότητα της Φωκίδας πρέπει να περάσει στη νέα εποχή με επιστημονικά εφόδια, καινοτομία και σύγχρονες μεθόδους.

Η Ορεινή Φωκίδα δεν ζητά φιλανθρωπία. Ζητά θεσμική δικαιοσύνη, σεβασμό στην προσφορά της και το αναπτυξιακό μέλλον που δικαιωματικά της ανήκει. Με αυτό το όραμα ευθύνης συνεχίζω να αγωνίζομαι καθημερινά.

Ενδεικτική αρθρογραφία.

Η προστασία και ανάπτυξη της ορεινής Φωκίδας δεν αρκεί να παραμένει ένα συνεχές όνειρο

https://www.fokidanews.gr/107554/i-prostasia-kai-anaptyxi-tis-oreinis-fokidas-den-arkei-na-paramenei-ena-syneches-oneiro/

Αφροδίτη Παπαθανάση: Βόρειο τόξο Φωκίδας – Ορεινοί Όγκοι   13 Αυγούστου 2019

https://www.fokidanews.gr/54817/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B7-%CE%B2%CF%8C%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CF%8C%CE%BE%CE%BF-%CF%86%CF%89%CE%BA%CE%AF/

Η ορεινή Φωκίδα πρέπει να σωθεί (της Αφροδίτης Παπαθανάση)

https://www.zofokida.gr/roi/329097

Η επιστολή της Αφρ.Παπαθανάση για την ορεινή Φωκίδα   4 Μαρτίου, 2022

https://fonografos.net/i-epistoli-tis-afr-papathanasi-gia-tin-oreini-fokida/

16 Μαΐου, 2023   Αφροδίτη Παπαθανάση: “Φωκίδα. Ποιο μέλλον. 2. Ανάπτυξη. Τι δεν έχουμε συζητήσει” 

https://www.agiathimia.com/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B7-%CF%86%CF%89%CE%BA%CE%AF%CE%B4%CE%B1-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF-%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%BB/

Η Αφροδίτη Παπαθανάση απευθύνεται στα Δημοτικά Συμβούλια των δήμων της Στερεάς Ελλάδας και στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για την ανάγκη εκπόνησης ενός ειδικού προγράμματος για τις ορεινές περιοχές της Στερεάς Ελλάδας

https://www.zofokida.gr/roi/258322

Επί του Σχεδίου Νόμου για τις Περιβαλλοντικές Ρυθμίσεις και την Ενέργεια 

https://www.amfissanews.gr/2026/04/a.html?m=1

Αφροδίτη Παπαθανάση και Πρόεδρος ΕΥΔΑΠ Παγίων συναντήθηκαν για θέματα της Φωκίδας

https://www.stereanews.gr/2024/01/afroditi-papathansi-k-proedros-eydap-pagion-sinantithikan-gia-themata-tis-fokidas/

Φωκίδα- Oρεινές Περιοχές- ΑΠΕ:  «Δίκαιη ανάπτυξη χωρίς ανθρώπους και χωρίς την ευημερία αυτών δεν γίνεται»

https://www.stereanews.gr/2026/01/fokida-oreines-perioxes-ape-dikaii-anaptixi-xoris-anthropous-k-xoris-tin-euimeria-auton-den-ginete/

Αφροδίτη Παπαθανάση : ”Το έργο του παραλίμνιου αγωγού λυμάτων στον Ταμιευτήρα Μόρνου θα μπορούσε, σήμερα, ήδη να λειτουργεί. ΄΄

https://www.stereanews.gr/2021/06/afroditi-papathanasi-to-ergo-tou/

Αναπτυξιακά προγράμματα στην ορεινή Στερεά

https://www.stereanews.gr/2021/02/anagkaiothta-programmatwn-gia-oreines-perioxes-sterea-ellada/

Αφροδίτη Παπαθανάση: “Προσοχή για την παρέμβαση στα Βαρδούσια με Αιολικό, θέση «Γιδοβούνι»-Τα Βαρδούσια πρέπει να διασωθούν με κάθε τρόπο”

https://www.agiathimia.com/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CE%B7-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BF%CF%87%CE%AE-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80/