Μηδενική Αρχική Ταχύτητα

Της Μαρίνας-Σελήνης Κατσαΐτη*

Όταν εξελέγην Αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, πριν δυο χρόνια περίπου, είχα την χαρά να το ανακοινώσω σε έναν καλό, αγαπημένο παιδικό φίλο του πατέρα μου, και οικογενειακό μας φίλο. Έναν άνθρωπο γλυκό και ζεστό, που πολύ τον αγαπώ.

Όταν το άκουσε ο Γιώργος, με αγκάλιασε και με φίλησε και μου είπε πολλά πολλά συγχαρητήρια. 

Εκείνη την ημέρα, μαζί του ήταν ένας φίλος του, που δεν γνωρίζω. Τότε ο Γιώργος γύρισε και του είπε. Αυτό το παιδί τα κατάφερε όλα αυτά με μηδενική αρχική ταχύτητα. 

Πολύ μου άρεσε αυτό που είπε! Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ. Ότι κάποια παιδιά ξεκινούν με κάποια (ενίοτε μεγάλη και άλλοτε μικρή) αρχική ταχύτητα και άλλα με καμία. 

Το σκέφτομαι κάπου κάπου αυτό που μου είπε. Μετά από λίγους μήνες σκέψης τελικά διαφώνησα. Όχι γιατί ο Γιώργος είχε άδικο. Αλλά μάλλον γιατί ο Γιώργος ίσως να μην έχει όλη την εικόνα. 

Μεγάλωσα δύσκολα, ψιλοπαρατημένη, με μεγάλη αυστηρότητα σε κάποια ζητήματα και με πλήρη ελευθερία σε άλλα. Έπρεπε από πολλή μικρή ηλικία να φροντίζω τον εαυτό μου αλλά και να μεγαλώνω τον αδελφό μου. Δουλεύω από τα 11 και νύχτα από τα 14. Σπούδασα προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό δουλεύοντας συνήθως δυο δουλειές. Έπειτα παρέλαβα και βάρη τα οποία δεν είχα δημιουργήσει αλλά είχα με κάποιο μαγικό τρόπο «κληρονομήσει». 

Για τους λόγους αυτούς σκέφτηκα εκ των υστέρων, μήπως η αρχική ταχύτητα που είχα ήταν αρνητική; Ή μήπως ναι μεν ήταν μηδενική, αλλά όταν ξεκίνησα να τρέχω, κάπως βρέθηκα να σέρνω πίσω μου μερικά (ή ίσως αρκετά) κιλά πέτρες; Ξένα βάρη που με κάποιο μαγικό τρόπο, κρεμάστηκαν στις πλάτες μου. Πάντως σίγουρα δεν ήταν απλά μηδενική η ταχύτητα. 

Ψυχολογικά σίγουρα δεν είχα μηδενική αρχική ταχύτητα. Ο πατέρας μου με έμαθε από μικρή ηλικία πως ό,τι θέλω μπορώ να το καταφέρω αρκεί να το πιστεύω, να το αγαπώ και να το προσπαθήσω. Και έτσι όντως αυτό το πίστεψα και το έμαθα και έτσι και συμβαίνει. Ό,τι θέλει κανείς μπορεί να το καταφέρει. Αρκεί να το προσπαθήσει. Το πιστεύω ακράδαντα. Ίσως αυτή η ψυχολογική προδιάθεση ήταν εκείνη που μου επέτρεψε αργότερα να φτάσω πολλούς (αν όχι όλους μέχρι στιγμή) από τους στόχους μου, μολονότι όντως κουβαλούσα πολλά πολλά βάρη στις πλάτες μου. Ξένα. 

Σκέφτομαι λοιπόν πως αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο πολλοί άνθρωποι δεν ξεφεύγουν ποτέ από την όποια κοινωνική/οικονομική/επαγγελματική «βαθμίδα» μέσα στην οποία έχουν μεγαλώσει και γεννηθεί. Γιατί ποτέ κανείς δεν τους έμαθε ότι μπορούν να το κάνουν, αρκεί να το θελήσουν και να το προσπαθήσουν. Πολλοί γονείς δεν συνειδητοποιούν ότι πριονίζουν τα φτερά των παιδιών τους με τον τρόπο τους, και μετά αναρωτιούνται γιατί τα παιδιά αυτά δεν είναι αυτόνομα, ανεξάρτητα, και με δική τους βούληση. Γιατί τα παιδιά αυτά δεν μεγαλώνουν να είναι υπεύθυνα για τους εαυτούς τους και τις πράξεις τους. 

Όσο για τα ξένα βάρη…μεγαλώνοντας, αν είσαι αρκετά τυχερός να συναντήσεις τους κατάλληλους ανθρώπους και να πάρεις τα μαθήματα που χρειάζεσαι…αλλά και να δεχτείς να τα μάθεις, δίχως να τα προσπεράσεις, τότε ίσως μια μέρα κοντοσταθείς στην άκρη του δρόμου…ακουμπήσεις μαλακά το ξένο μενίρ στο πεζοδρόμιο, το ευχαριστήσεις για όλα όσα σου έμαθε, και το αποχαιρετήσεις χωρίς πικρία, επιλέγοντας πια το τι θα κουβαλάς.

*Η Μαρίνα-Σελήνη Κατσαΐτη είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οικονομικής Ανάλυσης, Πρόεδρος, Τμήμα Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών