Η δουλειά κάνει τους άντρες και σου δίνω πασαπόρτι!

Της Αγγελικής Γ. Πιτσόλη*

Σύμφωνα με την Πύλη της Ελληνικής Γλώσσας, το χούι, είναι μια τουρκική λέξη με ρίζες περσικές, που σημαίνει συνήθεια ενοχλητική για τους άλλους.

Ο λαός μας λέει πως « πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι». Ισχυρότατος συμβολισμός εάν σκεφτεί κανείς πως ακόμα και την ύψιστη στιγμή του θανάτου, που τίποτα πια δεν έχει απομείνει στον άνθρωπο, ούτε καν η ψυχή του, το χούι παραμείνει και στην τελευταία κατοικία!

Τις αρνητικές επιπτώσεις του χουγιού έχει συμπεριλάβει στους στίχους του και το πολύ αγαπημένο μου τραγούδι από παιδί «Η δουλειά κάνει τους άντρες», σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική Μάνου Λοίζου. Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1968 από την Μίνος, σε δίσκο 33 στροφών με τίτλο «Ο σταθμός» , ενώ είχε κάνει ντεμπούτο ένα χρόνο νωρίτερα στην ταινία «Τρούμπα 67» με τη φωνή της αγαπημένης μας φίλης Ελένης Ροδά.

Πολλοί ερμήνευσαν το τραγούδι αυτό, αλλά η φωνή μιας γυναίκας, μπορεί να εκφράσει καλύτερα την αγανάκτηση μιας οποιασδήποτε άλλης γυναίκας, για τη συμπεριφορά και τα χούγια του άντρα της,  που τελικά της ρήμαξε το σπίτι.

Βεβαίως η δουλειά κάνει τους άντρες αποτελεί μια στερεοτυπική έκφραση, για την τωρινή εποχή, που σχεδόν όλες οι γυναίκες είμαστε οικονομικά ανεξάρτητες μέσα από σκληρή δουλειά, γιατί η δουλειά κάνει και γυναίκες! Όμως για τη δεκαετία του 60’ την εποχή που γράφτηκαν οι στίχοι και μάλιστα από άντρα στιχουργό, η έκφραση είναι δικαιολογημένη, καθώς υπερίσχυαν πρότυπα πατριαρχίας. Πόσα περιστατικά βίας να είχε παρατηρήσει ο Μέγας Δάσκαλος Λευτέρης Παπαδόπουλος, για να γράψει τέτοιους στίχους γυναικείας αγανάκτησης!

Το τραγούδι από την αρχή μέχρι το τέλος, περιγράφει έναν άντρα που δεν κατάφερε ποτέ να νικήσει τα χούγια του, και τελικά ρήμαξε τη ζωή και το σπίτι του. Και τι είναι άξιος να κάνει ένας άντρας που έχει εξαρτήσεις;! Μόνο καταστροφή. 

Καρδιά αληθινή δεν έχει, είναι κάλπικος και σε συναίσθημα και σε συμπεριφορά. Προτεραιότητα είναι ο εαυτός του και η ικανοποίηση των παθών του. Δραστηριότητα δεν έχει, είναι τεμπέλης και αναίσθητος. Και επειδή είναι εγωπαθής, θέλει να δείξει στην κοινωνία πόσο σημαντικός είναι με το θόρυβο απο το κομπολόι του και από τα ζάρια του. Πουλ-μουρ που έλεγε και μια παλιά μου φίλη στο υποκατάστημα της Interamerican, που εκπλήρωσα τα πρώτα χρόνια της οικοδομικής και στρατιωτικής μου θητείας.. Σημαντικός άντρας είναι ο άντρας που αναλαμβάνει τις ευθύνες του και τότε είναι άξιος θαυμασμού και σεβασμού.

Ποιος είπε πως πρέπει να δουλεύει η γυναίκα σαν εργάτης στο γιαπί, με πηλοφόρι και μυστρί, και ο άντρας να τα βρίσκει όλα στην εντέλεια, να εισπράττει τα χρήματα και να τα διαχειρίζεται προς όφελός του! Πως όμως να βάλει τάξη μια γυναίκα σε ένα ρημαδιό, όταν το μόνο που έχει μάθει ο άντρας είναι η καταστροφή.

Τα χούγια είναι τόσο ισχυρά που ρημάζουν τη ζωή και το σπίτι που κάθε γυναίκα προσπαθεί να δημιουργήσει. Οι αντιρρήσεις και οι περιορισμοί που εκφράζει η γυναίκα δημιουργούν συγκρούσεις.  Ο άντρας προκειμένου να κάνει πράξη τις συνήθειες του, βρίζει, υποτιμάει, λέει ψέματα, συκοφαντεί, απειλεί, πουλάει αντριλίκι, και γενικότερα ασκεί χειριστική συμπεριφορά και βία σε όλες τις μορφές. Ακόμα και η αφαίμαξη χρημάτων και ο οικονομικός έλεγχος της γυναίκας, αποτελούν οικονομική βία. Γιατί είναι γνωστό πως μια γυναίκα που δεν έχει τα δικά της χρήματα, είναι πιο δύσκολο να απομακρυνθεί από μια κακοποιητική σχέση.

Παρακολουθώντας την υπόθεση Λύτρα αναρωτήθηκα, πόσα βίωνε αυτή η γυναίκα πίσω από τις κλειστές πόρτες του σπιτιού και του γραφείου της. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως ένας άνθρωπος με χούγια, δεν είναι υγιής ψυχικά. Αυτός ο διαταραγμένος άνθρωπος με χούγια αναζητά συνέχεια την ικανοποίησή τους. Αυτός ο άνθρωπος είναι αδύνατο να είναι αληθινός, και να διαχειρίζεται ορθολογικά  τη ζωή και τα χρήματά του. 

Ας πάρουμε για παράδειγμα κάποιον που έχει εξάρτηση από το διαδίκτυο. Στο διαδίκτυο πλέον ο άνθρωπος μπορεί να βρει τα πάντα. Έτσι μπορεί και να φαίνεται κύριος στην κοινωνία, και στη σύντροφο και να ικανοποιεί τα χούγια του. Που τον χάνεις που τον βρίσκεις μπροστά από μια οθόνη. Είναι αδύνατο αυτός ο άνθρωπος να έχει φυσιολογική ζωή και να καταναλώνει ποιοτικό χρόνο στη δουλειά και την οικογένειά του.  Τίποτα άλλο δεν του δίνει ικανοποίηση εκτός απο τις διαδικτυακές του συνήθειες, που συνήθως τελειώνουν νωρίς το ξημέρωμα.. Πότε δουλεύει, πότε βλέπει την οικογένειά του, πότε ξεκουράζεται, πότε έχει ηρεμία; Ποτέ! Είναι πάντα στην τσίτα και έτοιμος για καβγά. Αντίστοιχα ισχύει για κάθε είδους άλλες εξαρτήσεις, ‘όπως ποτό, τοξικές ουσίες, τζόγο, γυναίκες, άντρες, παιδιά, και όποια άλλη βρώμικη συνήθεια υπάρχει στο αρρωστημένο κομμάτι της κοινωνίας μας.   

Η γυναίκα, ιδιαίτερα εκείνη που έχει μεγαλώσει με παραδοσιακές αρχές, θα δώσει ευκαιρίες και θα προσπαθήσει να τον συνετίσει και να μην ρημάξει το σπίτι της. Αυτός όμως, ο εγώ είμαι Θεός και εσύ ένα τίποτα,  αισθάνεται ότι η γυναίκα τον ακυρώνει, τον περιορίζει, του βάζει εμπόδια απο την ικανοποίηση των συνηθειών του και τότε αρχίζουν οι μεγάλες συγκρούσεις. Η γυναίκα προσπαθεί να σώσει το ρημαδιό και εκείνος προσπαθεί να επιβάλλει το καθεστώς.. Το καθεστώς ανετράπη πριν 50 χρόνια και εγκαθίσταται Δημοκρατία. Οι χουντικοί με τους χουντικούς και οι δημοκράτες με τους δημοκράτες. 

Ίσως τις προηγούμενες δεκαετίες να ήταν πιο συνηθισμένο η γυναίκα να υπομένει τα παράλογα. Το 2024 όμως, που η γυναίκα αποδεικνύει καθημερινά πως είναι παλικάρι, ποιος ο λόγος να έχει στη ζωή της κάποιον που δεν τη σέβεται και της ασκεί βία. Θέλεις να καταστραφείς από τα χούγια σου αλήτη, που μετράς το αντριλίκι με βρισιές, υποτίμηση και συκοφαντίες; Βεβαίως εγώ σέβομαι τις επιλογές σου, δεν θα σου σταθώ εμπόδιο, ο δρόμος θα είναι ανοιχτός, όπως εσύ τον επέλεξες. Διότι τις συνήθειες τις επιλέγουμε. Όπως ακριβώς επιλέγουμε και να επισκεφθούμε έναν ειδικό σύμβουλο ψυχικής υγείας, για να γίνουμε καλά!  Όλα είναι θέμα επιλογών!  Άλλος επιλέγει να γκρεμίζει και άλλος επιλέγει να χτίζει!

Λίγοι ήταν αυτοί που ξέφυγαν απο τα χούγια τους, και ο λόγος ήταν πως μέσα στην καρδιά τους υπερίσχυσε η αγάπη, η ταπείνωση, η μετάνοια και η ανάληψη των ευθυνών τους. Άνθρωπος με σκληρή καρδιά, εγωπαθής και αμετανόητος, οδεύει με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή. Ο κάθε «Λύτρας» της διπλανής πόρτας, δεν είναι άξιος να ρημάξει τη ζωή οποιασδήποτε γυναίκας. 

Πείτε ΟΧΙ στη συντροφική βία, όσο είναι νωρίς. Μην αγνοείται τα σημάδια. Και εαν το χούι επιμένει να ζητάει, δώστε του ένα γενναιόδωρο πασαπόρτι με μεγάλη σφραγίδα, ισότιμο με τον εγωισμό του.

*Η ©Αγγελική Γ. Πιτσόλη Αριστούχος MSc-ΕΚΠΑ, Επικοινωνιολόγος, Δημοσιογράφος, Φιλόλογος, Διευθύντρια Ισότητας των Φύλων ομίλου UNESCO Πειραιώς και Νήσων