Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οι ΑΠΕ στη Δ.Ε. Άμφισσας!

Ανακοίνωση από το Δίκτυο Φορέων και Πολιτών για την Προστασία της Φωκίδας από τις ΑΠΕ

ΜΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΕΛΦΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ.

Η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξετάζοντας την Αναφορά με αριθμό 0510/2026, που κατατέθηκε σε αυτήν,  σχετικά με το έργο Αιολικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) εγκατεστημένης ισχύος 99,2 MW στις θέσεις «Παπά Λάκκα», «Κακό Μεσόρραχο», «Κοκκορέτσα» και «Στόλος» της Δημοτικής Ενότητας Άμφισσας του Δήμου Δελφών, και τις παραβιάσεις  από αυτό της Ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, χαρακτήρισε την αναφορά παραδεκτή και άξια διερεύνησης  καθώς «το ζήτημα που θίγεται εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», και κλήθηκε έτσι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τις καταγγελίες  γι’ αυτό το έργο ΑΠΕ διενεργώντας  σχετικά προκαταρκτική έρευνα. Παράλληλα, η Αναφορά διαβιβάστηκε και στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 

 Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς για πρώτη φορά οι σοβαρές καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί από την τοπική κοινωνία για  ένα συγκεκριμένο έργο τίθενται επισήμως υπό εξέταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

 Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενώπιον των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. ενόψει και της πρόσφατης πολύ σημαντικής απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) της 16/7/2026 επί των υποθέσεων C-27/2025 και C-356/2025,  που έκρινε ότι είναι ανέφικτη η δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων, και επομένως, και η αδειοδότηση των πάσης φύσεως έργων και σχεδίων με δυνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον των περιοχών Natura και των Σημαντικών Περιοχών για τα Πτηνά (ΣΠΠ), για τις οποίες δεν υπάρχουν προκαθορισμένοι στόχοι, όπως ακριβώς συμβαίνει με τον εν θέματι ΑΣΠΗΕ.

-ΙΙ- Η  ΑΝΑΦΟΡΑ  ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026  από ένα ευρύ μέτωπο της κοινωνίας των πολιτών,   την εκπροσώπηση των οποίων ανέλαβε η έμπειρη νομικός Σοφία Παυλάκη. Ειδικότερα,  συνυπογράφεται η Αναφορά  από 577 συλλογικούς φορείς και πολίτες της Φωκίδας και της ευρύτερης περιοχής. Μεταξύ των φορέων που συνυπογράφουν βρίσκονται επιστημονικοί και επαγγελματικοί σύλλογοι, περιβαλλοντικοί και πολιτιστικοί φορείς, ορειβατικοί σύλλογοι, αθλητικά σωματεία, σύλλογοι γονέων, κοινωνικές οργανώσεις και φορείς της τοπικής κοινωνίας καθώς επίσης και η Πανελλήνια Ορειβατική Ομοσπονδία.    Η ευρύτητα αυτή καταδεικνύει ότι η αντίδραση απέναντι στη συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν αποτελεί υπόθεση μιας μικρής ομάδας πολιτών, αλλά ένα ζήτημα που αφορά ένα  πολύ  μεγάλο και πολυσυλλεκτικό τμήμα της κοινωνίας της Φωκίδας και όχι μόνο.

 Να θυμίσουμε ότι η  Αναφορά αφορά την κατασκευή και λειτουργία ενός Αιολικού Σταθμού συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 99,2 MW, αποτελούμενου από 16 ανεμογεννήτριες ισχύος 6,2 MW η καθεμία. Πρόκειται για έργο της ανώτατης περιβαλλοντικής κατηγορίας Α1, το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στις ανεμογεννήτριες. Περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο δίκτυο συνοδών τεχνικών έργων και υποδομών, μεταξύ των οποίων:

• νέες και διευρυμένες οδοί πρόσβασης και εσωτερικής διασύνδεσης συνολικού μήκους άνω των 17 χιλιομέτρων,
• πλατείες εγκατάστασης ανεμογεννητριών,
• τεχνικά έργα και επεμβάσεις στο φυσικό ανάγλυφο,
• υπόγειο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μήκους περίπου 33 χιλιομέτρων,
• εργοταξιακές εγκαταστάσεις και λοιπές συνοδές υποδομές.

Η κλίμακα του έργου και οι εκτεταμένες επεμβάσεις που απαιτούνται για την κατασκευή του,  αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους ανησυχίας των πολιτών και των φορέων που προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

-ΙΙΙ- ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ.  Η Αναφορά, τεκμηριώνει μια σειρά ζητημάτων που συνιστούν παραβιάσεις ή σοβαρές πλημμέλειες σε σχέση με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία. Και συγκεκριμένα:

 -α- Προστασία των περιοχών Natura 2000:   Κεντρικό ζήτημα της Αναφοράς αποτελεί η προστασία των περιοχών του ευρωπαϊκού οικολογικού δικτύου Natura 2000. Επισημαίνεται η έλλειψη επαρκώς καθορισμένων στόχων διατήρησης και η ανάγκη πλήρους αξιολόγησης των επιπτώσεων του έργου στα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υποχρέωση εφαρμογής του άρθρου 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους και στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-β-   Επιπτώσεις σε όμορες προστατευόμενες περιοχές – Οικότοποι προτεραιότητας 

Η Αναφορά υποστηρίζει ότι δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς οι επιπτώσεις του έργου σε όμορες περιοχές Natura 2000 και σε ευρύτερες οικολογικά συνδεδεμένες περιοχές. Το γεγονός ότι ένα τμήμα του έργου βρίσκεται εκτός των τυπικών ορίων μιας προστατευόμενης περιοχής δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επηρεάσει τα προστατευόμενα οικοσυστήματα και είδη. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εγκατάσταση στις περιοχές διαβίωσης και αναπαραγωγής προστατευόμενων ειδών ορνιθοπανίδας. Η Αναφορά θέτει ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την προστασία των άγριων πτηνών και την επάρκεια της αξιολόγησης των επιπτώσεων του έργου στις Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά και στους οικοτόπους των προστατευόμενων ειδών. Η ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές προϋποθέσεις για την αδειοδότηση έργων που μπορούν να επηρεάσουν τέτοιους οικοτόπους. Θέτουν, επομένως, το ζήτημα της πληρότητας και της νομιμότητας της περιβαλλοντικής αξιολόγησης του έργου.

-γ-  Αρνητική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι για το συγκεκριμένο έργο κατατέθηκε αρνητική γνωμοδότηση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Η αρμόδια Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Παρνασσού, Οίτης και Προστατευόμενων Περιοχών Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας γνωμοδότησε αρνητικά για την υλοποίηση του έργου και πρότεινε την εξέταση εναλλακτικών θέσεων, επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, την αρχή της προφύλαξης. Η αρνητική αυτή γνωμοδότηση κατατέθηκε στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης και αποτελεί βασικό στοιχείο της Αναφοράς προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

-δ-  Ζητήματα δημόσιας διαβούλευσης και συμμετοχής των πολιτών

Η Αναφορά θέτει επίσης σοβαρά ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία ενημέρωσης και ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών στην περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου. Η ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας στις αποφάσεις που επηρεάζουν το φυσικό περιβάλλον και το μέλλον ενός τόπου αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση της περιβαλλοντικής δημοκρατίας.

-ε-Το Δελφικό Τοπίο και η πολιτιστική κληρονομιά

Ένας από τους σημαντικότερους άξονες της Αναφοράς αφορά την προστασία του Δελφικού Τοπίου. Η περιοχή εγκατάστασης του έργου βρίσκεται σε άμεση σχέση με ένα τοπίο μοναδικής ιστορικής, αρχαιολογικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής σημασίας. Το Δελφικό Τοπίο περιλαμβάνει την ευρύτερη περιοχή των Δελφών, της Άμφισσας, της Ιτέας, του Γαλαξιδίου και σημαντικών τμημάτων της Γκιώνας και του Παρνασσού. Ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών έχει ενταχθεί από το 1987 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ενώ στο ευρύτερο Δελφικό Τοπίο περιλαμβάνονται και σημαντικές περιοχές του δικτύου Natura 2000. Η Αναφορά επισημαίνει ότι η πλησιέστερη ανεμογεννήτρια του έργου προβλέπεται να βρίσκεται σε πολύ μικρή απόσταση από τη ζώνη προστασίας των Δελφών και του Δελφικού Τοπίου, αλλά και από τον ιστορικό Ελαιώνα της Άμφισσας. Τίθεται ζήτημα προστασίας όχι μόνο μεμονωμένων μνημείων, αλλά του ίδιου του ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου ως ενιαίου συνόλου.

-στ-  Προστασία του τοπίου

Η Αναφορά αναδεικνύει τη σημασία της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το Τοπίο, την οποία έχει κυρώσει η Ελλάδα. Υπογραμμίζεται ότι το τοπίο δεν αποτελεί απλώς ένα αισθητικό στοιχείο, αλλά μέρος της ιστορίας, της πολιτιστικής ταυτότητας, της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής των κατοίκων μιας περιοχής. Το Δελφικό Τοπίο αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά πολιτιστικά τοπία της χώρας και η διατήρηση της φυσιογνωμίας του αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας.

-ζ- Η ανάγκη εξέτασης των σωρευτικών επιπτώσεων

Η Αναφορά δεν αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο έργο ως ένα απομονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, το εντάσσει στο ευρύτερο ζήτημα της συγκέντρωσης ολοένα και περισσότερων ενεργειακών εγκαταστάσεων στη Φωκίδα και της ανάγκης αξιολόγησης των συνολικών και σωρευτικών επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα, το τοπίο και την τοπική κοινωνία. Η περιβαλλοντική επιβάρυνση δεν μπορεί να εξετάζεται αποσπασματικά, έργο προς έργο, αγνοώντας τη συνολική μεταβολή που προκαλείται σε έναν ολόκληρο γεωγραφικό και οικολογικό χώρο.

                Η  ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΛΕΟΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ  ΕΝΩΠΙΟΝ  ΤΟΥ  ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Η απόφαση της Επιτροπής Αναφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει την Αναφορά παραδεκτή, έχει ιδιαίτερη θεσμική σημασία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνώρισε ότι,  τα ζητήματα που τίθενται με την Αναφορά εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης,  και για τον λόγο αυτό ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διεξαγάγει προκαταρκτική έρευνα επί της υπόθεσης. Παράλληλα, η διαβίβαση της Αναφοράς στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναδεικνύει την ευρύτερη περιβαλλοντική και πολιτική σημασία της υπόθεσης. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα. Οι καταγγελίες της τοπικής κοινωνίας δεν περιορίζονται πλέον στα όρια της Φωκίδας, ούτε μπορούν να αγνοηθούν ως μια τοπική αντίδραση. Τίθενται πλέον ενώπιον των ευρωπαϊκών θεσμών.

Το ΔΙΚΤΥΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της Αναφοράς και την προκαταρκτική έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Θα συνεχίσουμε να αξιοποιούμε κάθε θεσμικό, νομικό και δημοκρατικό μέσο για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Φωκίδας. 

   Ο αγώνας για τη Φωκίδα συνεχίζεται 

      «ΟΧΙ ΑΛΛΕΣ  ΑΠΕ  ΣΤΗΝ  ΦΩΚΙΔΑ»