Χαρ. Αγαπητός (Υπεύθ. Αγροτικών στη ΔΗΜ.ΤΟ Δελφών της ΝΔ): «Μονόδρομος για την έξοδο από την κρίση ο πρωτογενής τομέας»
Κύριε Αγαπητέ, πρόσφατα αναλάβατε υπεύθυνος του Αγροτικού τομέα στην δημοτική τοπική οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας. Η ενασχόληση με την πολιτική πως προέκυψε για εσάς και γιατί φυσικά η συμπόρευση με τη Νέα Δημοκρατία;
Μα είναι η εποχή, που υποχρεωτικά σε στέλνει να ασχολείσαι με τα κοινά, ή να εκφράζεις πολιτική σκέψη. Αν μετά από όσα έχουμε βιώσει τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούμε να καθόμαστε σπίτι, απαξιώνοντας γενικώς και αορίστως τους πολιτικούς θεσμούς, είμαστε άξιοι της μοίρας μας. Το να ζητάμε μια διαφορετική κοινωνία, ένα διαφορετικό μέλλον, απ’ αυτό που μας σερβίρεται ως υποχρεωτικό μενού, δεν μπορεί να δαιμονοποιηθεί από κανέναν. Η θεματική ενότητα αγροτικής ανάπτυξης που μου προτάθηκε και με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα από τα μέλη της ΔΗΜΤΟ αποτελεί μια γενικότερη, συντονισμένη προσπάθειά μας που στόχο έχει την ανάδειξη των προβλημάτων του τόπου και την εξεύρεση τρόπων διευθέτησης τους, που δεν περιορίζεται σε ένα στενά κομματικό επίπεδο.
Πλέον η τοπική έχει αποκτήσει δυναμική και μέσα από τις παρεμβάσεις, ευελπιστούμε να συμβάλουμε στο να παράγουμε πολιτική μιας και αυτός είναι ο ρόλος του οργάνου. Κάθε μέλος έχει τη δική του θέση στη τοπική, ο διάλογος και οι διαφορετικές απόψεις μας βελτιώνουν, οι όποιες λογικές “στράτευσης”, της τυφλής υπακοής και της πειθήνιας υποταγής δεν υπάρχουν τουλάχιστο για εμένα. Όσο αφορά την επιλογή συμπόρευσης μου, πιστεύω ότι χρειαζόμαστε ικανούς ανθρώπους, με αρετές και όχι πολιτικούς «με καλό μπαλκόνι» και μαγκιά, αλλά λογικούς και σοβαρούς, που με τα αντικειμενικά προσόντα τους θα μπορέσουν να σταθούν ισότιμα απέναντι στους Ευρωπαίους και διεθνείς εταίρους μας. Άρα, η φιλελεύθερη δεξιά ιδεολογία συνδυασμένη με την κοινωνική ευαισθησία του κέντρου μπορούν να φέρουν ευημερία, αυτήν που τόσο χρειάζεται η πατρίδα.
Το λένε πολλοί, πως η έξοδος για τη χώρα από την κρίση έρχεται μέσα από την αξιοποίηση του αγροτικού τομέα. Το πώς θα γίνει αυτό, όμως, λίγοι το περιγράφουν με πειστικό τρόπο. Η άποψή σας για τον τρόπο που θα τα καταφέρουμε ποια είναι;
Η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί μονόδρομο για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Η πτώση της αγροτικής παραγωγής είναι συνεχής, η οικονομική δυσπραγία ταλανίζει όλο και περισσότερους Έλληνες αγρότες και η Ελληνική πολιτεία πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Πρέπει να αναζητηθεί πλέον ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαμε να αντιπαρέλθουμε αυτής της κατάστασης και να αντιστρέψουμε το κλίμα μπαίνοντας εκ νέου σε ρυθμούς ανάκαμψης της αγροτικής οικονομίας.
Είναι προφανές ότι η πολιτεία οφείλει να παρέχει συνεχή και αδιάλειπτη στήριξη στους παραγωγούς και τα προϊόντα τους. Να «ανακαλύψει» δηλαδή τους τρόπους με τους οποίους τα ελληνικά αγροτικά αγαθά θα πρωταγωνιστήσουν και θα εδραιωθούν τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά. Επίσης γνωρίζουμε ότι σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον όπου τα συμφέροντα τα οποία διακυβεύονται είναι τεράστια, ενδέχεται να αντιμετωπίσουμε απρόβλεπτες δυσκολίες, προκλήσεις ή και απώλειες. Απεμπολώντας κάθε φόβο , σεβόμενοι τους κανόνες της διεθνούς αγοράς και έχοντας υπομονή θα καταφέρουμε να αποκτήσουμε το δικό μας μερίδιο σε αυτήν αργά και σταθερά. Ίσως τώρα είναι η ευκαιρία ,τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, σε συνθήκες ύφεσης και οικονομικής δυσχέρειας να αναδειχθούν. Για το λόγο αυτό πρέπει να αρχίσει άμεσα η σύνταξη εθνικού σχεδίου για την ανόρθωση της αγροτικής οικονομίας. Είναι μεγάλη η συζήτηση αυτού του θέματος, όμως επιγραμματικά τα κυριότερα στοιχεία του σχεδίου αγροτικής ανάπτυξης θα μπορούσαν να είναι:
1. Στροφή στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων.
2. Προώθηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης και της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας.
3. Ρυθμίσεις, μείωσης του κόστους (ρεύμα, ΦΠΑ, καύσιμα) και εξυγίανσης του εμπορίου των αγροτικών προϊόντων.
4. Δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος ελέγχων και πιστοποιήσεων σε όλα τα επίπεδα.
5. Αναδιάρθρωση των καλλιεργειών με έμφαση σε προϊόντα που πλεονεκτούμε και μπορούν να σταθούν αυτοδύναμα στις διεθνείς αγορές.
6. Προώθηση σύγχρονων δράσεων εμπορίας των αγροτικών προϊόντων, τυποποίησης, μεταποίησης και νέων μορφών συμβολαιακής γεωργίας κτηνοτροφίας και καθετοποίηση της παραγωγής.
7. Στροφή προς την παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων όπου η χώρα μας είναι έντονα ελλειμματική με αξιοποίηση και διαχείριση των βοσκοτόπων ως μοχλό ανάπτυξης της υπαίθρου.
8. Αποφασιστική στροφή στην αγροτική έρευνα, σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με την παραγωγή και το εμπόριο.
9. Ανάπτυξη έργων υποδομής και κατασκευή αρδευτικών έργων, με στόχο την ενίσχυση της γεωργίας σιτηρών αλλά και της δενδροκομίας.
10. Στήριξη των συλλογικών δράσεων με αναπτυξιακό και εξαγωγικό προσανατολισμό με την ενίσχυση των ομάδων παραγωγών για δραστηριότητες που αφορούν καινοτόμα προϊόντα.
11. Υποστήριξη στην μετακίνηση προς την ύπαιθρο ανέργων για την ενασχόληση στην αγροτική παραγωγή με παροχή γης, τεχνογνωσίας και χρηματοδοτήσεις από τις κοινοτικές επιδοτήσεις.
Βασική προϋπόθεση, βέβαια, για να αναβαθμιστεί ο αγροτικός τομέας, είναι οι αγρότες να επιστρέψουν στα χωράφια, συνεπικουρούμενοι φυσικά από το επιστημονικό προσωπικό της χώρας. Πληγή για χρόνια το ότι επαναπαύθηκαν από τις επιδοτήσεις και τον τρόπο που τις διαχειρίστηκαν…
Οι προοπτικές υπάρχουν και δεν είναι μόνο στα χωράφια. Σταδιακά στην πράξη φαίνονται παντού πλέον με τα δημητριακά, το κρασί, το λάδι, τις ελιές, το σπαράγγι, τα όσπρια, τη φέτα, τις υδατοκαλλιέργειες-οστρακοκαλλιέργειες, τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, το αιγοπρόβειο γάλα και κρέας, το βόειο κρέας, τις καθετοποιημένες αλυσίδες από σπόρο ή το ζώο μέχρι και τον τελικό καταναλωτή, αρχίζουν και αποδίδουν. Κάτι που οφείλεται στη συνεργασία επιστημονικού προσωπικού και παραγωγών. Αυτή η σύμπραξη έχει ακόμα ένα επίτευγμα την ανάπτυξη ομάδων παραγωγών και οικοτεχνιών που η διεύρυνση τους τις μετέτρεψε ουσιαστικά σε clusters συνεργιών με τον τουρισμό, με το Ελληνικό προϊόν και γενικά το Ελληνικό σήμα.
Όμως με αφορμή την τοποθέτησή σας πρέπει να επισημάνω κάτι το οποίο κακώς υπάρχει ως αντίληψη στους ανθρώπους που κυρίως δεν έχουν ασχοληθεί ενεργά με τον αγροτικό τομέα, ότι δηλαδή οι Έλληνες παραγωγοί «επαναπαύτηκαν στις επιδοτήσεις». Πρώτα από όλα πρέπει να ξεχωρίσουμε τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που λαμβάνουν επιδότηση, με τους έχοντες αγροτικό εισόδημα δηλαδή έχουν βασικό επάγγελμα κάποιο άλλο απολαμβάνοντας και επιδότησης. Η πρώτη κατηγορία επαγγελματιών (γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι) έχουν εισόδημα κάποιους συγκεκριμένους μήνες του χρόνου (συνήθως 7 με 8) και τους υπόλοιπους μήνες πρέπει να ζήσουν τις οικογένειές τους, να είναι τυπικοί στις υποχρεώσεις τους στο κράτος, αλλά και να προαπαιτήσουν την παραγωγή τους για την επόμενη χρονιά με τα χρήματα που έχουν εισπράξει μέσα στο προαναφερόμενο διάστημα. Οπότε για αυτούς τους ανθρώπους η επιδότηση είναι σωτήριας σημασίας και αξιοποιείται για το σκοπό που δόθηκε δηλαδή για τη παραγωγή. Οπότε είναι άτοπο και άδικο για αυτούς τους ανθρώπους να “κατηγορούνται¨ για κακοδιαχείριση.
Η ενασχόληση των νέων είναι ένα στοίχημα του θέματος, καθώς θα φέρουν μαζί τους τον φρέσκο αέρα, αλλά και τις νέες ιδέες. Πόσο εύκολο όμως είναι να ασχοληθεί κάποιος με τον αγροτικό τομέα επενδύοντας σε αυτόν; Το περιβάλλον της χώρας, οικονομικό, ασφαλιστικό, φορολογικό κλπ ευνοεί μία τέτοια επιλογή;
Ένα από τα βασικότερα προβλήματα της Ελληνικής Αγροτικής Παραγωγής, αλλά και των αγροτικών περιοχών, είναι η γήρανση του πληθυσμού. Το δημογραφικό πρόβλημα είναι εντονότερο στις ορεινές, μειονεκτικές και νησιωτικές περιοχές, στις οποίες κατά τεκμήριο οι συνθήκες, λόγω των φυσικών μειονεκτημάτων και απομόνωσης είναι δυσμενέστερες. Το γεγονός της προχωρημένης ηλικίας του συνόλου των γεωργών στην χώρα μας αποτελεί τροχοπέδη για διάχυση τεχνογνωσίας, υιοθέτηση νέων πρακτικών, την εφαρμογή καινοτομιών και την προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες στη διεθνή αγορά των «γεωργικών» προϊόντων. Ήδη μέχρι σήμερα και μετά την εφαρμογή του μέτρου 112 κατά την 2η και 3η Προγραμματική περίοδο έχουν εγκατασταθεί περίπου 30.000 νέοι γεωργοί σε αγροτικές περιοχές με ενασχόληση στην γεωργία και τη κτηνοτροφία γεγονός που συντελεί στην άμβλυνση των ανωτέρω προβλημάτων.
Πολλοί νέοι σήμερα, μάλιστα αρκετοί, με σημαντικές σπουδές και γνώσεις στρέφουν την προσοχή τους και την επαγγελματική τους δραστηριότητα στον αγροδιατροφικό τομέα. Το κάνουν μάλιστα με περηφάνια, γιατί γνωρίζουν ότι στήνουν αυτοί, όλοι μαζί, το θεμέλιο, τον βασικό πυλώνα πάνω στον οποίο στήνεται σε στέρεα βάση η τόσο ποθητή και αναγκαία ανάπτυξη του τόπου μας. Στην προσπάθειά τους αυτοί οι νέοι έχουν την ανάγκη υποστήριξης, ειδικά στα πρώτα τους βήματα είτε αυτή είναι κρατική είτε σε μορφή δανείων από τις τράπεζες ή ακόμα και στην προώθηση του τελικού προϊόντος. Άρα όσο αφορά την πρώτη εγκατάσταση νέων Αγροτών υπάρχουν προγράμματα μέσω ΚΑΠ που μπορεί κάποιος να ενταχθεί όπως και άλλα που αφορούν τη Μεταποίηση, τα Σχέδια Βελτίωσης για τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και υποδομών.
Το μεγάλο αγκάθι είναι το ασφαλιστικό, φορολογικό περιβάλλον και σύνδεση μεταξύ τους και εδώ ακριβώς είναι το μεγάλο λάθος των κυβερνώντων παλαιοτέρων και νυν, διότι δεν ξέρουν το τρόπο λειτουργίας του τομέα, δεν έχουν πρακτική γνώση, δεν έχουν δουλέψει σε αυτόν. Πρέπει λοιπόν, να γίνει αντιληπτό ότι το χωράφι ή τα ζώα δεν παράγουν όλο το χρόνο, δεν παράγουν 365 μέρες, δεν είναι μηχανές είναι οργανισμοί που χρειάζονται ξεκούραση. Το μίνιμουμ ασφάλιστρο που καλούνται να πληρώσουν οι αγρότες που εντάσσονται στο νέο σύστημα είναι 410,2 ευρώ το μήνα ακόμα και στην περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν υποβάλλει φορολογική δήλωση. Η επιβάρυνση των αγροτών για το 2017 δε θα είναι μεγάλη σε σχέση με το 2016 όμως από το β εξάμηνο του 2015 έως και το 2022 οι περίπου 640.000 αγρότες καλούνται να καταβάλλουν εισφορές αυξημένες έως και κατά 36%. Ως ανώτατο ασφαληστέο εισόδημα ορίζεται το 10πλάσιο του κατώτατου μισθού ήτοι τα 5.860 ευρώ το μήνα.
Η Φωκίδα είναι ένας τόπος που πραγματικά έχει όλα εκείνα τα φυσικά εργαλεία ώστε να επενδύσει πάνω στον αγροτικό τομέα. Τι έχει κάνει λάθος και θα πρέπει να διορθώσει;
Η Φωκίδα είναι ένας νομός που συνδυάζει κυριολεκτικά “βουνό και θάλασσα”. Έχει γίνει μια πολύ καλή προσπάθεια στη Άμφισσα και τα προϊόντα ελιάς που έχουν σημαντική θέση στην τοπική οικονομία και αποτελεί πρότυπο και για άλλες περιοχές όπως εξαιρετική δουλεία έχει γίνει και στις ιχθυοκαλλιέργειες των παραθαλάσσιων Δημοτικών Ενοτήτων. Παρ’ όλα αυτά προβλήματα υπάρχουν. Τα ποικίλα περιβάλλοντα του νομού μας, που αντανακλώνται στα ποικίλα γεωργικά συστήματα της φυτικής παραγωγής, της ζωικής, της δασικής, της ιχθυοπαραγωγής-αλιείας, οδηγούν σε διάφορα προβλήματα για τα οποία δεν υπάρχει μία μαγική λύση. Για παράδειγμα το έργο άρδευσης του Ελαιώνα δεν ολοκληρώθηκε, κινδύνευσε δε, πολλές φορές να χαθεί, μετά την εμπλοκή που προκάλεσε η απαγόρευση της κοπής ή εκρίζωση ελαιοδένδρων.
Στον όμορο δήμο Δωρίδας υπάρχουν περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη κτηνοτροφική δραστηριότητα στη παραλίμνια περιοχή. Επίσης, δεν έχει γίνει κάποια ουσιαστική κρατική γεωργοκτηνοτροφική παρέμβαση ή έστω κάποιο έργο ανάπτυξης για το οποίο υπεύθυνη είναι η κεντρική εξουσία και όχι η τοπική αυτοδιοίκηση. Για παράδειγμα θα μπορούσε να ενταχθεί σε προγράμματα βελτίωσης βοσκοτόπων της ΚΑΠ ώστε με συγκεκριμένες δραστηριότητες εγγειοβελτιωτικών προσεγγίσεων να δημιουργηθούν μεγάλες εκτάσεις καθαρών βοσκότοπων απαραίτητων για τους κτηνοτρόφους στην έκταση μεταξύ Λιδορικίου – Λευκαδίτι. Βέβαια σε πολλές περιοχές της Φωκίδας δεν μπορούν να γίνουν μεγάλες παρεμβάσεις διότι υπάρχουν ζώνες ειδικής προστασίας και διατήρησης που έχουν διπλές και τριπλές δεσμεύσεις όπως Δελφικό τοπίο, Νατούρα κ.τ.λ. Έτσι, απαιτείται ιεράρχηση των προβλημάτων και προτεραιοτήτων ειδικές λύσεις, εστιασμένες σε καθένα εξ αυτών και τέτοιες λύσεις υπάρχουν, έχουν δοκιμασθεί, έχουν αξιοποιηθεί, και ανέδειξαν την δυνατότητα αντιμετώπισης προβλημάτων. Όπως υπάρχουν και οι πόροι που σχεδιάστηκαν γι΄αυτές τις λύσεις.
Υπάρχουν συγκεκριμένοι τομείς- προϊόντα που θεωρείτε πως ο νομός θα πρέπει να εστιάσει και πως όμως θα πρέπει να γίνει αυτό;
Η συγκεκριμένη ερώτηση θα μπορούσε να αναπτυχθεί και ως πανεπιστημιακή διατριβή είναι τόσοι πολλοί οι τομείς είναι τόσα τα προϊόντα που μπορεί να αναδείξει ο τόπος μας που δεν μπορούν να περιγραφούν μέσα σε λίγες σειρές. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η παράδοση είναι αυτή που πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ανάδειξη των προβιοτικών προϊόντων είναι μια τυπική περίπτωση σύνδεσης της παράδοσης με τη σύγχρονη έρευνα και τεχνολογία. Η αξία των προβιοτικών τροφίμων στον τομέα της διατροφής αποτυπώνεται διεθνώς με την αυξημένη ζήτησή τους τόσο σε γαλακτοκομικά όσο και στην ελιά. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η κατανάλωση του ελληνικού τύπου γιαουρτιού στις ΗΠΑ και τη Κίνα τετραπλασιάζεται κάθε χρόνο. Οι προβιοτικές επιτραπέζιες ελιές είναι ένα λειτουργικό τρόφιμο το οποίο συνδυάζει την παραδοσιακή ζύμωση του πράσινου ελαιοκάρπου με τη χρήση καλλιεργειών εκκίνησης οξυγαλακτικών βακτηρίων με προβιοτικό δυναμικό.
Ο καινοτόμος χαρακτήρας του τροφίμου βασίζεται στην επιλογή μικροοργανισμών που προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από ελληνικές ποικιλίες επιτραπέζιας ελιάς. Ένας άλλος τομέας είναι το εμπόριο αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, ως πρώτη ύλη. Στην Ελλάδα, και ειδικά στο νομό μας ευδοκιμούν 500-600 αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Ένας ακόμα τομέας είναι το κρέας. Το κρέας βόειο και αιγοπρόβειο διαθέτει ποιοτικά χαρακτηριστικά (ειδικά της ορεινής και ημιορεινής Φωκίδας) που διαφέρουν των συμβατικών κρεάτων. Αυτό συμβαίνει διότι η διατροφή των ζώων βασίζεται στην βόσκηση σε ψυχανθή και αγρωστρώδη φυτά τα οποία χαρίζουν ιδιαίτερη γευστικότητα και αρώματα στο τελικό προϊόν. Αρκεί να σας πω ότι η οικογένεια των Αγρωστωδών περιλαμβάνει περίπου 600 – 700 γένη στα οποία περιλαμβάνονται από 6.000 μέχρι 10.000 είδη. Συνεπώς, ο ορθολογισμός στην παραγωγή και τη διάθεση των αγροτικών προϊόντων, η βιολογική γεωργία- κτηνοτροφία, η συμβολαιακή γεωργία, η απευθείας διάθεση των προϊόντων, η διαφοροποίηση αυτών, η τυποποίηση, η επωνυμία, η εξωστρέφεια, η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων της πληροφορικής και της επικοινωνίας, μπορεί να αναδείξουν το νομό, να προσφέρουν ικανά κέρδη και μεγιστοποίηση της αξίας του κόπου των παραγωγών αγροτικών προϊόντων.
*η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Εν Δεφλοίς” την Παρασκευή 14 Ιουλίου
Σχόλια Αναγνωστών
Τα σχόλια είναι κλειστά για αυτό το άρθρο