Πόσο Λαϊκισμό αντέχουμε στο Δήμο Δελφών;

“Το Λαϊκιστή πολλοί εμίσησαν, το λαϊκισμό ουδείς”. Θα μπορούσαμε άνετα να κατασκευάσουμε αυτή την αποστροφή, προκειμένου να καταδείξουμε τη σύγχρονη αποδοχή κι εκδοχή ενός φαινομένου που στα πολιτικά πράγματα για ορισμένους εκ των πρωταγωνιστών συνιστά ιδεολογία, για τους περισσότερους όμως βολική πρακτική στην οποία καταφεύγουν ενίοτε, αλλά πάντα καταδικάζουν το γενικότερο πλαίσιο του λαϊκισμού.

Του Ηλία Τσίγκα

Από αυτή την παραδοχή και από τη συγκεκριμένη πραγματικότητα δεν απουσιάζουν φυσικά και οι πρωταγωνιστές του αυτοδιοικητικού τοπίου στην Παρνασσίδα. Ώρα να γίνουμε σαφέστεροι.

Στο Δήμο Δελφών προφανώς και είναι ευτύχημα ότι οι δύο βασικοί διεκδικητές του δημαρχιακού θώκου απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν εν γένει ως λαϊκιστές. Εν τούτοις, αυτό δεν σημαίνει ότι κατά καιρούς δεν ενέδωσαν ή δεν ενδίδουν σε ανάλογες πρακτικές. Στοιχείο της πολιτικής προσωπικότητας του Δημάρχου Δελφών είναι ένας ιδιότυπος, υποβόσκων και εν πολλοίς αναιτιολόγητος ελιτισμός, χαρακτηριστικό το οποίο, όπως σημειώσαμε σε πρόσφατο άρθρο μας, είναι η άλλη όψη του νομίσματος λαϊκισμός. Από αυτό, άλλωστε, εξηγείται εν πολλοίς και ο συγκεντρωτικός, συχνά και πατερναλιστικός, τρόπος λήψης αποφάσεων κι εν γένει του πολιτεύεσθαι του Θανάση Παναγιωτόπουλου, όπως διαφάνηκε ενδεικτικά και κατά τη λειτουργία του τοπικού της Άμφισσας σε καίρια ζητήματα την τελευταία πενταετία.

Έντονη λαϊκιστική απόχρωση επιπρόσθετα είχαν και ορισμένες στάσεις κι επιλογές του Δημάρχου κατά την περίοδο που φτάνει στο πέρας της. Μία τέτοια ήταν η περίπτωση του χρέους προς την ΕΥΔΑΠ. Μπορεί ο Καμπεράκης, και άλλοι μετά από αυτόν, να μην πλήρωναν στην ΕΥΔΑΠ αυτό που αναλογούσε στο δήμο, ωστόσο τη δεκαετία του 80 η εταιρεία ήταν κρατική και ο αείμνηστος μέρος του πασοκικού καρτέλ. Σήμερα η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική και παρωχημένες όσο και λαϊκιστικές συμπεριφορές επί του θέματος ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν. Και θα καταδίκαζαν το δήμο σε στάση πληρωμών, εάν δεν ζητιόταν η συνδρομή και η επέμβαση Κωστοπαναγιώτου… Ανάλογης ποιότητας είναι και η στάση του στο θέμα των δύο λιμενικών ταμείων για το δήμο, όσο και η τοποθέτησή του, μέσω και γραπτής ανακοίνωσης, στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ένα ζήτημα που με την τροπή που πήρε η δημόσια συζήτηση ενείχε όλα τα διακριτικά του εθνολαϊκισμού και στο οποίο η θέση Παναγιωτόπουλου ήταν “ναι μεν, αλλά”…Τέλος, θα μείνουμε στο θέμα του χωροταξικού, ένα ζήτημα για το οποίο η δημόσια συζήτηση αποδείχθηκε κατώτερη του αναμενομένου και προσέλαβε ακραιφνή λαϊκιστικά χαρακτηριστικά.

Το περιεχόμενο του χωροταξικού πλαισίου Στερεάς, όσον αφορά στη Φωκίδα, περιενδύθηκε με λογικές του τύπου “ή εμείς (λαός της Φωκίδας) ή αυτοί (μεγάλα συμφέροντα που αφανίζουν οριστικά τον τόπο)”. Κι όσο και αν σε βασικά σημεία του το ΧΠΣ είναι όντως προβληματικό, εν τούτοις η συνολική απόρριψή του έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το ζήτημα των ιχθυοκαλλιεργειών και την αναπτυξιακή αναγκαιότητά τους και πέραν της Φωκίδας, τη στιγμή δε που η Ν. Παντελεημονίτου έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Δελφών!  Κυριότατα όμως με τη διεκδίκηση οδικών αξόνων, που προβλέπονται σε υψηλότερη ιεράρχηση σε σχέση με τις ΑΠΕ ή τα μεταλλεία. Στοιχείο που  αφήνει έκθετους τόσο τον Θ. Παναγιωτόπουλο ή τον Π. Ταγκαλή, όταν απορρίπτουν συλλήβδην το ΧΠΣ, ενώ από την άλλη έχουν ταχθεί λίγες εβδομάδες μετά αναφανδόν υπέρ της “διαγωνίου”. Ο εύπεπτος όσο και αρεστός  στην πλατιά κοινή γνώμη, που τελεί ανενημέρωτη εν πολλοίς για το χωροταξικό, τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε το ζήτημα λίγο πριν τις εκλογές δυστυχώς ήταν έμπλεος λαϊκισμού κι αφήνει ζητήματα ανοικτά για την ορθολογική διαχείριση σημαντικών ζητημάτων στο άμεσο μέλλον.

Από τις λαϊκιστικές σειρήνες δεν ξέφυγε κάποιες φορές και ο Παναγιώτης Ταγκαλής. Κύρια τέτοια προσέγγιση αποτέλεσε η όχι απλά πολιτική, μέσω του δημοτικού συμβουλίου, αλλά και η νομική προσπάθεια κατάρριψης των αποφάσεων Παναγιωτόπουλου στα ανταποδοτικά τέλη. Ζήτημα που αντιμετωπίσθηκε στη βάση “ή εσείς ή εμείς”, και που αν τελεσφορούσε νομικά θα οδηγούσε πολύ απλά το δήμο σε λουκέτο. Και με ό,τι αυτό θα συνεπαγόταν. Μόνο που στην προκείμενη επιλογή Ταγκαλή μπορεί το “εσείς” να ήταν σαφές ως προς το περιεχόμενό του (δημοτική Αρχή) το “εμείς” εν τούτοις παρέμενε αδιευκρίνιστο, ενώ επιπρόσθετα είναι πολύ αμφισβητήσιμο εάν οι 6.500 δημότες που επέλεξαν Ταγκαλή στον πρώτο γύρο των εκλογών του 2014 συνιστούσαν ένα ενιαίο και συμπαγές σύνολο, του οποίου τα συμφέροντα προωθούνταν από την συγκεκριμένη πολιτική επιλογή.

Επαναλαμβάνουμε: Και οι δύο βασικοί κατά τα φαινόμενα διεκδικητές του δήμου δεν είναι λαϊκιστές, όσο κι αν ενέδωσαν κάποιες στιγμές σε τέτοιες πρακτικές. Κι αυτό είναι ευτύχημα για το Δήμο Δελφών, καθώς κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου αυτονόητο, αν δούμε τι συμβαίνει σε άλλους δήμους. Ωστόσο, η ροπή κάποιες φορές σε αυτόν δεν έχει άλλο αποτέλεσμα παρά να τον νομιμοποιούν! Και, ταυτόχρονα, δεν είναι λίγες οι φορές που τα λόγια ενός πολιτικού δεν φανερώνουν τη γνώμη που έχει για το θέμα του, αλλά τη γνώμη που έχει για το κοινό του…

Οι Πολίτες στο Προσκήνιο κινούνται σε αντίθετη φορά. Αποτέλεσαν τα προηγούμενα χρόνια, ιδίως από το 2010 έως το 2015, υποδειγματική περίπτωση ανίχνευσης του αριστερόστροφου λαϊκισμού στην Φωκίδα. Στοιχείο που φόβισε πολλούς και κόστισε σε εκλογική και πολιτική επιρροή. Η κατηγοριοποίηση εν πολλοίς των δημοτών σε δύο ομοιογενείς σφαίρες, από τη μία ο “αγνός λαός” και από την άλλη οι “διεφθαρμένες δημοτικές ελίτ”, ο καταγγελτικός λόγος και η πέραν του δέοντος “σκανδαλολογία” επί παντός χαρακτήρισαν την περίοδο αυτή για την παράταξη του Τάκη Μέγκου.

Παράλληλα όμως παρήγαγαν και την ανάδειξη θεμάτων για τα οποία οι δημοτικές ελίτ είχαν επιδεικτικά αδρανήσει, όπως η διαφάνεια της οικονομικής διαχείρισης, η προστασία του δελφικού τοπίου και οι χωροταξικές προτεραιότητες, θέσεις οι οποίες πια όχι μόνο είναι καθολικά δικαιωμένες στη συνείδηση της κοινής γνώμης, αλλά αποτελούν και μέρος του προγραμματικού λόγου όλων των παρατάξεων. Ωστόσο, και ιδίως τα τελευταία δύο χρόνια, η ρητορική αυτή έχει μετριασθεί εν πολλοίς και οι σχετικοί τόνοι έχουν πέσει, χωρίς αυτό να είναι σε ζημία του μαχητικού πνεύματος. Κάτι που αποδείχθηκε ενδεικτικά και στο θέμα της κρίσης στο μεταλλείο το τελευταίο δίμηνο, ζήτημα πρόσφορο για ακραίο λαϊκισμό, όσο και ως προς το ύφος της κριτικής απέναντι στην παράταξη Ταγκαλή. Στοιχείο, συνολικά αν το θεωρήσει κανείς, καλοδεχούμενο μιας και οι “Πολίτες” αποτελούν τον εν δυνάμει βασικότερο “κυβερνητικό εταίρο” την επόμενη μέρα των εκλογών.

Από την άλλη, η παράταξη του Γιώργου Δρακάκη αποτελεί συνειδητά την πεμπτουσία της έκφρασης του ακροδεξιού λαϊκισμού στο Δήμο Δελφών. Ο επικεφαλής της έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια ότι είναι “προσαρμοστικός” σε αυτά που θέλει να ακούει μερίδα της κοινής γνώμης, προκειμένου να εξασφαλίσει την με κάθε τρόπο επανεκλογή του στο δημοτικό συμβούλιο. Η “ιδεολογία” Δρακάκη, όπως ξεδιπλώθηκε σε εμβληματικά ζητήματα ταυτότητας, όπως η συζήτηση για τους Ρομά πέρσι το καλοκαίρι ή για τη Συμφωνία των Πρεσπών το χειμώνα στο δημοτικό συμβούλιο, αρνείται τις μειονότητες, εμμένει στη φαντασίωση του έθνους και αποκλείει όσους απειλούν την “εθνική καθαρότητα” (μετανάστες, πρόσφυγες), ενώ απορρίπτει και τα δικαιώματα των μειονεκτουσών ομάδων. Παράλληλα, η αέναη ρητορική περί “διαπλοκής” και “λαμογιών” που διοικούν διαχρονικά το δήμο και χειραγωγούν ψήφους και συνειδήσεις μέσω της οικονομικής διαχείρισης σε βάρος ενός καθ όλα φαντασιακού ενιαίου, συμπαγούς και αδιαφοροποίητου Σώματος του λαού, χωρίς επι μέρους διαφορετικά συμφέροντα, αποτελεί την επιτομή του λαϊκιστικού λόγου.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η άκρως τοξική τοπικιστική διαίρεση με κορωνίδα την Ιτέα, η οποία, κατά το δημόσιο λόγο Δρακάκη, αφαιμάχθηκε στην αρχή της καλλικρατικής περιόδου, προκειμένου να ενισχυθεί το “αμφισσοκεντρικό” σύστημα ή να ενισχυθεί το ανταγωνιστικό Γαλαξίδι στο ζήτημα των λιμενικών ταμείων. Παράλληλα, εξόχως λαϊκιστική εκ προοιμίου είναι και η όλη στάση Δρακάκη στο ζήτημα των σχέσεων τοπικής κοινωνίας-μεταλλείου του 51. Από τη μία στέλεχος της επιχείρησης, άρα και υποστηρικτής των συμφερόντων της, από την άλλη υπερασπιστής των συμφερόντων των εργαζομένων και της τοπικής κοινωνίας όταν αυτά πλήττονται από τη στρατηγική της.  Και αστυφύλακας, δηλαδή, αλλά και χωροφύλακας συνάμα. Τέλος, η συμπόρευση με γνωστά στελέχη του εθνολαϊκιστικού μετώπου και του ακροδεξιού εξτρεμισμού και κατ επέκταση η αντιπροσώπευσή τους στο δημοτικό συμβούλιο είναι το διακριτικό στίγμα της παράταξης Δρακάκη που συμπληρώνει και “καθαγιάζει” το παζλ.

Επιλογή εν γένει, η οποία πραγματοποιείται όλως συνειδητά. Το είχαμε γράψει άλλωστε και πριν από ένα περίπου μήνα για τον επικεφαλής της παράταξης: “Δείχνει να έχει αντιληφθεί το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται και την δεξαμενή ψήφων που στοχεύει, παράμετρος σημαντική σε στρατηγικό φόντο”. Εξ άλλου, το τμήμα της κοινής γνώμης στην Παρνασσίδα που εμφορείται και διακατέχεται από αυτές τις αντιλήψεις είναι μέρος της κοινωνικής μας τοιχογραφίας και για την ορθή λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος πρέπει και δικαιούται φυσικά να εκπροσωπείται και στο δημοτικό συμβούλιο, το οποίο είναι και η αντανάκλαση της κοινωνίας του τόπου μας. Και αν δεν ήταν το πάλαι ποτέ στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Δρακάκης, θα ήταν κάποιος άλλος στη θέση του. Κι αυτό βέβαια ο επικεφαλής της Δελφικής Δημοκρατίας το γνωρίζει άριστα…