Αρχοντικό Ταράτσα: Ένα επιβλητικό μέγαρο στην καρδιά της Άμφισσας (III)

Του Νίκου Παπούλια*

Εν Δελφοίς, Έντυπη Έκδοση, 24 Απριλίου

(Σήμερα δημοσιεύουμε το 3o και τελευταίο μέρος της έρευνας του Νίκου Παπούλια. Τα δύο προηγούμενα δημοσιεύθηκαν στις εκδόσεις της 10ης και 17ης Απριλίου αντίστοιχα)

Το Φροντιστήριο Αγγλικών

Από το 1958 ως το 1962, έμεινε στο οροφοδιαμέρισμα ο Ρέλλος Παναγιώτης του Γεωργίου από τη Λεύκα Δωρίδας. Είχε στο χώρο του σπιτιού και το φροντιστήριο Αγγλικών με την επωνυμία «Ελληνοαμερικανικό Επιμορφωτικό Ινστιτούτο». Δεν ήταν παντρεμένος, είχε σπουδάσει στην Αγγλία και είχε πτυχίο Αγγλικών που του επέτρεπε ανοίξει αντίστοιχο σπουδαστήριο.

Από το 1959 ως το 1961 δημιουργεί και τμήμα εκμάθησης Γαλλικών με δασκάλα την κ. Καίτη Μοσχάτου. Το 1960 έρχεται και μένει μαζί του η μητέρα του Ελένη με τα δύο ανίψια του από τη Λεύκα Δωρίδος, Ευθύμη και Θανάση, προκειμένου να παρακολουθήσουν τα μαθήματα στο Γυμνάσιο Άμφισσας. Διέμεναν στην κατοικία ως το 1962. Την περίοδο αυτή ο κ. Ταράτσας έμεινε στο ισόγειο, έχοντας το κατάστημα και δωμάτιο διαμονής στο πίσω μέρος αυτού (μαρτυρία Θανάση Ρέλλου, γεωπόνοu, πρώην υποδιοικητή ΑΤΕ, υποκαταστήματος Άμφισσας).

Ο Ηλίας Ρεκαΐτης γράφει για την εμπορική ζωή στην Άμφισσα του 1938

Όπως αναφέρει ο Ηλίας Ρεκαϊτης στο βιβλίο του «Στην Άμφισσα του 1938» (Γ΄έκδοση, Άμφισσα 1979, σσ. 7-8) για τον εμπορικό κόσμο της Άμφισσας  εκείνη την εποχή: «…Στον εμπορικό κόσμο των υφασματοπωλών – τα σημερινά καταστήματα νεωτερισμών , όπως τα ονομάζουμε τώρα», πρώτος ο Χαράλαμπος Φαρόπουλος σε στυλ μόδιστρου παριζιάνου, που με το λεπτό γούστο του έντυνε και την πιο δύστροπή κυρία της Αμφισσαϊκής κονωνίας, ο Ντίνος Γερολυμάτος και ο πατέρας του Ανδρέας, που με τον βοηθό του τον Ευάγγελο Γρηγοράτο έφερναν τα πιο ωραία αγγλικά «κασμίρ» για τους κομψούς και καλόγουστους Αμφισσείς.

Φωτογραφίες: Χρήστος Βούλγαρης

Ο Ντίνος Γερολυμάτος ασχολούνταν και με το εξαγωγικό εμπόριο ελιών. Ακολουθούσαν οι αδελφοί Δανιλάτου (Αντώνης, Παντελής,Δημοσθένης) Κεφαλήνες, άριστα σήμερα εγκατεστημένοι με πολλά μαγαζιά στον Πειραιά και στην Αθήνα, οι αδελφοί Τζαμτζή Νίκος, Μίμης και ο ανεπανάληπτος Σπύρος και τέλος ο Δημήτριος Ταράτσας με τις τρεις χαριτωμένες κόρες του (Ντίνα, Αθηνά, Τσικώ) που εργάζονταν ως πωλήτριες στο εμπορικό του πατέρα τους, καθώς και ο γιος τους ο Βασιλάκης που παρασκεύαζε αρώματα και κολόνιες και ένα άρωμα το έλεγε «Λάκη Τα» από τα αρχικά του ονόματός του: Λάκης Ταράτσας. Επίσης, ο Σπύρος Κουλοβατιανός, ο Ευάγγελος Πολύμερος και ο Γεώργιος Δεδούσης».

Διαβάστε τα άλλα δύο μέρη της έρευνας του Νίκου Παπούλια

Αρχοντικό Ταράτσα: Ένα επιβλητικό μέγαρο στην καρδιά της Άμφισσας (I)

Αρχοντικό Ταράτσα: Ένα επιβλητικό μέγαρο στην καρδιά της Άμφισσας (II)

Οι εφημερίδες αναφέρουν για τον έμπορο Δ. Ταράτσα

Αναφορά στον έμπορο Δημήτρη Ταράτσα γίνεται και στο βιβλίο του Χρήστου Σεργουνιώτη «Χρονικόν Αμφίσσης 1828 -1940 & Περιληπτικόν Χρονικόν 1941-1962» (Άμφισσα 2007). Συγκεκριμένα σε  φύλλα εφημερίδων παλαιότερων εποχών  γράφεται:

• στο έτος 1910: «Το εμπορικόν Δ. Ταράτσα είχε κομίσει τελευταίως άπαντα τα χρώματα βαφής βαμβακερών, μάλλινων, μεταξωτών και δερμάτων, με τας οδηγίας των. Επίσης, διέθετε και καπέλα αγροφυλάκων και άπαντα τα ψιλικά είδη εις τιμάς ευθηνάς» (σελ.87  – από εφημερίδα ΑΜΦΙΣΣΑ φυλ. 310/10-8-1910).
• στο έτος 1911: «Εις το κατάστημα του Δ. Ταράτσα καθημερινώς εκομίζοντο νεώτερα και γουστόζικα εμπορεύματα» (σελ 88 – από εφημερίδα ΑΜΦΙΣΣΑ). Την ίδια χρονιά: «Το εμπορικόν κατάστημα Δ.Β. Ταράτσα είχε πλουτιστεί με τα εκλεκτότερα είδη πολυτελείας, ανδρικά τε και γυναικεία, εις μεγάλας παρακαταθήκας, τα οποία ευελπιστών ότι επί τη καταναλώσει το κέρδος, επώλει εις τιμάς ανεπιδέκτους συναγωνισμού» (σελ. 92 – από εφημερίδα ΠΑΡΝΑΣΣΙΣ).
• στο έτος 1920: «…ο δε έμπορος Δ. Ταράτσας ειδοποιούσε το κοινόν της τε Αμφίσσης και περιχώρων ότι λόγω της εκπνεούσης θερινής εποχής, υποβίβαζε όλας τας τιμάς των θερινών ειδών του καταστήματός του κάτωθεν και αυτού του κόστους…» (σελ. 108 – από εφημερίδα ΑΜΦΙΣΣΑ).
• στο έτος 1923: «Ο έμπορος κ. Ταράτσας είχε αναχωρήσει δι΄Αθήνας, προς αγορά νέων ειδών και μεγάλες εκπτώσεις»(σελ.121 – από εφημερίδα ΦΩΚΙΣ) .
• στο έτος 1924: «Πληθώρα εμπορευμάτων, άρτι κομισθέντων, εις ποιότητας και χρωματισμούς της τελευταίας μόδας ΦΑΡΑΩ είχε το κατάστημα “Η ΝΕΑ ΑΓΟΡΑ» του Δ. Ταράτσα (σελ. 127 – από εφημερίδα ΦΩΚΙΣ).
• στο έτος 1925: «Το μέγα εμπορικόν κατάστημα “Η ΝΕΑ ΑΓΟΡΑ” Δ.Β. Ταράτσα, εν Αμφίσση, γνωστοποιούσε ότι όλα τα είδη αρραβώνων, τα είχε κανονίσει εις απίστευτους χαμηλάς τιμάς, υπενθυμίζοντας συνάμα “επί τη καταναλώσει το κέρδος” (το κέρδος θα προέλθει από την αυξημένη κατανάλωση) (σελ 131 – από εφημερίδα ΦΩΚΙΣ).
• στο έτος 1931:  «Νήματα μάλλινα λευκά δια μπαντανίας, διέθετε το κατάστημα του Δημ. Ταράτσα» (σελ. 163 – από εφημερίδα ΦΩΚΙΣ).

Η «Βρύση του Ταράτσα»

Στη γωνία της οδού Γάτου, υπήρχε υπαίθρια βρύση η «Βρύση του Ταράτσα» που οι κάτοικοι της περιοχής τη δεκαετία του 1950 – και πιο πριν – πήγαιναν και έπαιρναν νερό. Σιγά σιγά με το ξεκίνημα της κατασκευής του έργου που αφορούσε το δίκτυο ύδρευσης της πόλης από τον τότε Δήμαρχο κ. Δημήτριο Λιανουλόπουλο (1951- 1958), τα σπίτια  είχαν «δικό τους» νερό και η επίσκεψη στην υπαίθρια βρύση σταμάτησε, μέχρι που «εξαφανίστηκε».

Οι άνθρωποι που έζησαν στο αρχοντικό και στο ισόγειο κατάστημα

Στο αρχοντικό:

• 1918-1953: Oικογένεια Ταράτσα
• 1953-1958: Λειτουργία Κλινικής «Οι Άγιοι Ανάργυροι» από τον Δήμαρχο Άμφισσας κ. Δημήτριο Λιανουλόπουλο.
• 1958-1962: Φροντιστήριο Αγγλικών Παναγιώτη Ρέλλου.
• 1963-1971:Οικογένεια Βασίλη Ταμπάκη με τα παιδιά του Κώστα και Γιώργο.
• 1973-1981: Οικογένεια Ευσταθιάδη Γιάννη με τα παιδιά του Κωνσταντίνο και Βασίλη, αξιωματικού της αστυνομίας που υπηρετούσε στην Άμφισσα.
• 1982-1994: Παθολογικό ιατρείο του Λεωνίδα Τριανταφύλλου, ο οποίος δεν χρησιμοποιούσε όλους τους χώρους του σπιτιού.
• 1994 ως Μάιος 2017: To σπίτι μένει ακατοίκητο
• 25 Μαΐου 2017:  Ο Ιωάννης Δρίβας με τη σύζυγό του Ηλιούλα (γονείς του Λουκά Δρίβα) αγοράζουν το σπίτι από τα εγγόνια του Δ. Ταράτσα. 
• 19 Νοεμβρίου2018:  με πράξη αποδοχής κληρονομιάς, ιδιοκτήτης του σπιτιού γίνεται ο Λουκάς Δρίβας. 

         Το ισόγειο κατάστημα λειτουργούσε ως:

• 1918-1963: Εμπορικό «Ταράτσα».
• 1964-1971: παρέμεινε κλειστό
• Εμπορικό κατάστημα «Μαράτος – Ράμμος»
• Δεκέμβριος 1980 –Νοέμβριος 1985: Φαρμακείο Βέτας Κατσικούλη
• 1985 – 1991: Κατάστημα πώλησης πλαστικών ειδών και χαρτικών από τον Αμφισσιώτη κ. Φάρο Γεώργιο
• 1991-1998: Kάβα Αποστόλου
• 1998-2013: Φούρνος Δημητρίου Βασιλειάδη
• Μάρτιος 2019 ως σήμερα: Ιχθυοπωλείο από των τωρινό ιδιοκτήτη κ. Λουκά Δρίβα.

Ενδιαφέρον ήταν και το έντυπο υλικό που μας έδειξε ο κ.Δρίβας και αφορούσε αποδείξεις από πληρωμές ηλεκτρικού ρεύματος, συναλλαγματικές, αντίγραφο λογαριασμού από Εμπορική Τράπεζα, δελτία παραγγελίας από άλλους εμπόρους – μάλιστα ο ένας ήταν Εβραίος από Θεσσαλονίκη –  λογαριασμοί τηλεφώνου και απόδειξη συστημένης αλληλογραφίας. Πραγματικά σε όλα αυτά τα έντυπα αποτυπώνεται η εμπορική κίνηση της αγοράς και η καθημερινή ζωή των ανθρώπων της εποχής.

To «Αρχοντικό Ταράτσα» (νυν  Λουκά Δρίβα) είναι ένας ακόμα σπάνιος θησαυρός στην πολιτισμική  κληρονομιά αυτής της πόλης που στέκει ζωντανό στην καρδιά της  Άμφισσας για έναν αιώνα, αντέχοντας στο χρόνο.   Μέσα του ξετυλίγεται σημαντικό κομμάτι της ιστορίας των Σαλώνων που αξίζει να τη μάθουν οι επόμενες γενιές. Η πρωτεύουσα της Φωκίδας θα συνεχίζει να είναι ο τόπος που θα σε αγγίζει …με τον πολιτισμό του και την ιστορία του.(Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον νυν ιδιοκτήτη κ. Λουκά Δρίβα που μας ξενάγησε και μας φιλοξένησε στο υπέροχο αρχοντικό και στην κ. Γιώτα Ταράτσα, εγγονή του πρώτου ιδιοκτήτη για τα σημαντικά στοιχεία που μας παραχώρησε. Επίσης, ένα μεγάλο ευχαριστώ για τις πληροφορίες που μας έδωσαν στους κ. Θανάση Ρέλλο, κ. Ηλία Στάικο, κ. Λούλα Λιανουλοπούλου,κ. Βαγγέλη Παπούλια, κ. Γιώργο Ταμπάκη, κ. Βέτα Κατσικούλη, κ. Παγωνίτσα Τσινταβή, κ. Σπυριδούλα Βασιλειάδου, κ. Νίκο Τριανταφύλλου & κ. Γιάννη Αποστόλου). 

* Ο Νίκος Παπούλιας είναι Διευθυντής του Τρίτου Δημοτικού Σχολείου Άμφισσας