Άμφισσα, μια πόλη με βαθιά μπασκετική ιστορία

Του Νίκου Παπούλια*

Εν Δελφοίς, Έντυπη Έκδοση, 1 Μαίου

Δημοσιεύουμε σήμερα το πρώτο μέρος της έρευνας του Νίκου Παπούλια για την ιστορία του αθλήματος της καλαθοσφαίρισης στην πόλη της Άμφισσας. Το αφιέρωμα θα ολοκληρωθεί σε έξι συνέχειες, μία κάθε εβδομάδα.

Μέρος πρώτο

Η ιστορία της καλαθοσφαίρισης ξεκινά στην Άμφισσα από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Το μπάσκετ παίζεται σε επίπεδο γυμνασιακού σχολείου και σχολικών πρωταθλημάτων, ώσπου τον Οκτώβρη του 1983 ο ΓΑΣ Άμφισσας (μετέπειτα Μάκαρος) κατεβαίνει στο πρωτάθλημα της Τοπικής Ένωσης με δυναμική παρουσία, κερδίζοντας τρία πρωταθλήματα ΕΣΚΑΣΕ (1988, 1992, 1995), έχοντας συμμετοχή σε δύο τελικούς (1997 – 2018) και μία χρονιά αγωνιζόμενος στη Γ΄ Εθνική (1995-1996). Ας ξετυλίξουμε όμως το κουβάρι της μπασκετικής ιστορίας της πόλης, ξεκινώντας από το μακρινό 1963-1964.

Το ξεκίνημα…

To μπάσκετ στην Άμφισσα ξεκινά από το μακρινό παρελθόν του …1963-1964 Παιζόταν ανοργάνωτα από ομάδες μαθητών στο γήπεδο του Γυμνασίου Άμφισσας,  όπου για μπασκέτες υπήρχαν δύο καδρόνια με ταμπλό από κόντρα πλακέ και στεφάνια σιδερένια δίχως διχτάκια. Για μπάλα, χρησιμοποιούσαν… του ποδοσφαίρου. 

Το νερό αρχίζει να μπαίνει στο αυλάκι όταν συνέβησαν δύο γεγονότα σημαντικά. Το πρώτο ήταν στο Εθνικό Στάδιο Άμφισσας, όπου ο τότε  Διευθυντής του κ. Παναγιώτης Παπούλιας, δημιουργεί, το 1965,  σε χώρο πίσω από τη μία εστία ποδοσφαίρου τσιμεντένιο γήπεδο μπάσκετ, τρεις πόντους υπερυψωμένο – προκειμένου στο μέλλον να πέσει πίσσα – και τοποθετούνται μπασκέτες με διάτρητα σιδερένια ταμπλό και στεφάνια με αλυσίδα (αντί για διχτάκι) από τον κ. Γκολμανιάτη που είχε σιδηρουργείο στην Καλλιθέα Αθηνών και ήταν ειδικός σε τέτοιες κατασκευές. Το δεύτερο είχε σχέση με την παρουσία στην Άμφισσα του νέου τότε φαρμακοποιού Δρόσου Κραβαρτόγιαννου όπου αναλαμβάνει να δημιουργήσει ομάδα μπάσκετ από μαθητές στην πόλη και να την προπονεί. Θεωρείται ο πρωτεργάτης και η ψυχή της όλης προσπάθειας να διαδοθεί η καλαθοσφαίριση στην Άμφισσα.

 Το 1966  χτυπά για πρώτη φορά η πορτοκαλί μπάλα σε αγώνα μπάσκετ στην πρωτεύουσα της Φωκίδας.  Στην εφημερίδα της εποχής «Φωκικός Ταχυδρόμος» και στη στήλη “Aθλητικά” αναφέρεται επί λέξη: «Νέοι ορίζοντες άνοιξαν στην αθλητική ιστορία της Άμφισσας. Μόλις χθες εμφανίστηκε στα μάτια του ευγενικού αθλητικού κόσμου ένα νέο άθλημα: To μπάσκετ μπολ!!!». Αντίπαλες ήταν η Α΄ τάξη Λυκείου και η Β΄ Λυκείου Άμφισσας.  Για την Α΄ τάξη έπαιξαν οι: Σκυλογιάννης, Δρόλαπας, Γάτος Αθανάσιος, Κυπραίος, Καυκούτσος και για τη Β΄ Λυκείου οι: Παπούλιας Ε., Τσικογιαννόπουλος, Σαρατσιώτης, Κωνσταντέλλος, Τζαμτζής. Ο αγώνας θα τελειώσει με 38 -33 υπέρ της Β΄ Λυκείου. Διαιτητής του παιχνιδιού ήταν ο αείμνηστος Δρόσος Κραβαρτόγιαννος και τον  παρακολούθησε ο τότε Δήμαρχος Άμφισσας κ. Απόστολος Κοκκινόπουλος. 

              Η πρώτη έδρα της Άμφισσας στο Εθνικό Στάδιο (φωτό από αγώνα με ΓΣ Ιτέα το 1984 στα ΦΩΚΙΚΑ)

Αναφέρεται επίσης στο σχετικό φύλλο της εφημερίδας: «Το φίλαθλο κοινό της Άμφισσας χειροκρότησε με ενθουσιασμό την πρώτη εμφάνιση των μικρών μαθητών στο ωραίο ομαδικό άθλημα». Επόμενος επίσημος αγώνας έγινε στις 27 Φεβρουαρίου του 1966 μεταξύ ομάδων μαθητών πάλι του Λυκείου. Οι «Κίτρινοι»(Δρόλαπας, Καρπούζης, Στάικος, Παπαϊωάννου, Κρικόνης, Σορώκος) κέρδισαν τους «Κόκκινους» (Κοντούλης, Παπούλιας, Κωνσταντέλος, Κοντονίκος Η, Τζαμτζής, Κοντονίκος Η, Αλεξανδρής) με 40-36 (ημίχρονο 14-12).  Να σημειωθεί πως με ενέργειες  του Παναγιώτη Παπούλια μέσω της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού,  έγινε προμήθεια στολών για τους αθλητές (χρώματος κίτρινο – μπλε), αθλητικών παπουτσιών και μπαλών . Ένα χαρακτηριστικό δείγμα των δυσκολιών των πρώτων ημερών του μπάσκετ στην Άμφισσα είναι το «κυνήγι» των μαθητών από τον Γυμναστή του Γυμνασίου, κ. Μαυραειδή, με την αιτιολογία ότι δεν ασχολούνταν με το ποδόσφαιρο ή το τένις, αθλήματα που  ήταν πιο γνωστά τότε. Η συγκεκριμένη ομάδα μαθητών (με ορισμένες προσθαφαιρέσεις παικτών) θα παίξουν  τον επόμενο χρόνο φιλικό αγώνα με αντίστοιχη μαθητική ομάδα στη Λιβαδειά, τον οποίο είχε κανονίσει ο δάσκαλος και προπονητής του νέου αυτού αθλήματος στην περιοχή, ο κ. Κραβαρτόγιαννος.

Η επόμενη γενιά παιδιών που ασχολήθηκαν με τον μπάσκετ στην πόλη ήταν μετά το 1969 1970, και χαρακτηριστικά αναφέρονται οι Ντόσκορης Αλέκος, Μπούρας Κώστας, Λάκης Λόης, Θεοδωρακόπουλος Γιάννης, Πουρνάρας Κώστας, Γιαννέτσος Γιώργος και ο εκπληκτικός για την εποχή του Ζαχαρόπουλος Γιάννης  ή Τζοβάνι, ο άνθρωπος που είχε απίστευτη επαφή με το καλάθι!! Εκείνη την περίοδο ξεκινούν και τα σχολικά πρωταθλήματα εντός νομού και οι αγώνες με σχολεία εκτός νομού. Η Άμφισσα έπαιζε σχολικούς αγώνες στη Λιβαδειά. Ο Δρόσος Κραβαρτόγιαννος συνέχιζε να έχει ενεργό ρόλο στην προετοιμασία της ομάδος – ως προπονητής -, αλλά και προμηθευτής  αθλητικού υλικού.

Η ίδρυση του ΓΑΣ  Άμφισσα

Το καλοκαίρι του 1974  γίνονται στην πρωτεύουσα της Φωκίδας οι Παμφωκικοί Αγώνες Στίβου. Υπήρχε ένας αθλητής από την Άμφισσα ονόματι Στελίγγος Πετώνης (αδελφός του Στάθη Πετώνη, συνταξιούχου της ΔΕΗ σήμερα) που αγωνιζόταν, με τη φανέλα του Πανελληνίου,  στα 100 μέτρα και πρώτευσε στους αγώνες. Ο ίδιος «έριξε» την ιδέα πως έπρεπε να γίνει Γυμναστικός Αθλητικός Σύλλογος στην πόλη.  Ο σύλλογος δημιουργείτια το 1974, σε συνεργασία με το γυμναστή Γιώργο Ζόγκζα,  με τμήμα στίβου. Με προτροπή των τότε μαθητών Τριάντη, Γάτου και των συμμαθητών τους, στο καταστατικό αναφέρεται και δυνατότητα ίδρυσης τμήματος μπάσκετ. 

 Το άθλημα θα συνεχίσει να εκπροσωπείται από ομάδες μαθητών σε σχολικά πρωταθλήματα, μάλιστα το 1974 η ομάδα του εξατάξιου γυμνασίου θα βρεθεί αντιμέτωπη με σχολείο της Πάτρας σε αγώνες στο Αγρίνιο έχοντας να αντιμετωπίσει το  «Νουρέγιεφ» του ελληνικού μπάσκετ Κώστα  Πετρόπουλο. Το 1976 ο Δρόσος Κραβαρτόγιανος αγοράζει μπασκετικές ομοιόμορφες στολές – κίτρινο και μπλε –  και τις δωρίζει στην σχολική ομάδα που πήγαινε για αγώνες στην Πάτρα, προσπαθώντας να ενισχύσει την προσπάθεια των παιδιών. Η ομάδα είχε προπονητή το γυμναστή κ. Νίκο Παπανίκο και ένθερμο υποστηρικτή στους εκεί αγώνες τον Ανδρέα Πολυδωρόπουλο, παίκτη του Απόλλωνα Πατρών.  Αποτελούνταν από τους αθλητές: Κασιδάκη, Φαρόπουλο, Τριάντη, Ζαχαρόπουλο Μ., Ζαχαρόπουλο Β., Κοκολόγο Στ., Γάτο Ηλ., Γάτο Γ., Χοσάδα και Διαμάντη Γιώργο. Χαρακτηριστικό της όλης κατάστασης ήταν πως με το τέλος των αγώνων οι μαθητές παρέδωσαν τις στολές στον κ. Κραβαρτόγιαννο που ο ίδιος τις κρατούσε σε χώρο του φαρμακείου.

1976 Σχολικοί αγώνες Πάτρα, γήπεδο ΕΑΠ. Όρθιοι από αριστερά: Ζαχαρόπουλος Βασίλης, Φαρόπουλος Σέργιος, Πολυδωρόπουλος Ανδρέας, Χοσάδας Βαγγέλης, Κοκολόγος Σταμάτης, φίλος Πολυδωρόπουλου, Γάτος Ηλίας, Τριάντης Παναγιώτης, Παπανίκος Νίκος (γυμναστής). Καθιστοί από αριστερά: Γάτος Γιώργος, Ζαχαρόπουλος Μπάμπης, Διαμάντης Γιώργος, Κασιδάκης Γιώργος

Το καλοκαιρινό τουρνουά του 1983

Φτάνοντας στο καλοκαίρι του 1983 φαινόταν πως ήταν ώριμες οι συνθήκες να γίνει κάτι πιο οργανωμένο στο μπάσκετ της Άμφισσας. Ο Ηλίας Γάτος με τον Παναγιώτη  Τριάντη   «ρίχνουν» την ιδέα να οργανωθεί καλοκαιρινό βραδινό τουρνουά μπάσκετ στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων «ΦΩΚΙΚΑ». Κατορθώνουν και πείθουν τον τότε Δήμαρχο Άμφισσας Χριστολιά Καμπεράκη για την επιτυχία του εγχειρήματος και με τη βοήθεια του Πολιτιστικού Κέντρου Φωκίδας και του προέδρου Αργύρη Λαγγουράνη, αλλά και των υπόλοιπων παιδιών που έπαιζαν μπάσκετ,  οργανώνεται διήμερο βραδινό τουρνουά καλαθοσφαίρισης, τον Αύγουστο του 1983, στο Εθνικό Στάδιο Άμφισσας.  Πλήθος κόσμου συρρέει στο γήπεδο – δεν είχε ξαναπαιχτεί βραδινός αγώνας στη πόλη – και συμμετέχουν οι ομάδες της Λαμίας, Ιτέας και ο Μεδεών Άσπρων Σπιτιών. 

 Η Άμφισσα κληρώνεται με τη Λαμία του Σαμ Παπαδημητρίου και κερδίζει με 46-42, αποτέλεσμα που θεωρήθηκε έκπληξη για τις δυναμικότητες των ομάδων (η Φθιώτιδα διέθετε ήδη οργανωμένο σωματείο). Στον άλλο αγώνα ο Μεδεών κερδίζει την Ιτέα και στον τελικό του τουρνουά η Άμφισσα παίρνει το ροζ φύλλο κερδίζοντας τα Άσπρα Σπίτια με 48 -36. Διαιτητές του τουρνουά οι Κραβαρτόγιαννος, Ντόσκορης, Κασδαναστάστης και παίκτες της Άμφισσας οι Γάτος Η., Τριάντης Π., Ζαργάνης Γ., Κοκολόγος Μ., Ζαχαρόπουλος Μ., Φουσέκης Ν., Λαλάς Π., Κούτρης Π., Δημητρίου Ν., Φαράντος Ν., Λαλάς Δ. Μάλιστα έμεινε στην ιστορία η φράση του Δρόσου Κραβαρτόγιαννου στους αθλητές της Άμφισσας, πριν τον τελικό, πως: «κερδίστε το Μεδεώνα και γω θα στηρίξω την προσπάθεια να κατέβει ομάδα στο πρωτάθλημα!!!». 

Με την πίεση των παικτών Γάτου και Τριάντη στον Κραβαρτόγιαννο, αλλά και σε ανθρώπους της πόλης που ενδιαφέρονταν για τη δημιουργία ομάδος (Αλωνάρης, Μαυραειδής, Κοντονίκος), αποφασίζεται να ενεργοποιηθεί το καταστατικό του ΓΑΣ Άμφισσας όσον αφορά το τμήμα μπάσκετ, για να προλάβει το σωματείο να  συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Τοπικής Ένωσης τον ίδιο χρόνο. Μάλιστα το Σεπτέμβρη γίνεται και φιλικός αγώνας μεταξύ ΓΑΣ Άμφισσα και Άρη Θηβών, τόσο σε επίπεδο αντρικού τμήματος όσο και γυναικείου. Παρότι υπήρξαν διαφωνίες ως προς το θέμα προπονητή, δημιουργείται και το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της ομάδος αποτελούμενο από τους Νάκο Ταλαμάγκα (πρόεδρο), Δρόσο Κραβαρτογιαννο, Ηλία Στάικο, Παναγιώτη Παπούλια, Ζαχαρόπουλο Βασίλη, Κοντονίκο Ηλία και Γιάννη Απιτιγιαγόπουλο.

* Ο Νίκος Παπούλιας είναι προπονητής καλαθοσφαίρισης και παλαίμαχος καλαθοσφαιριστής της Άμφισσας