Δημιουργήστε αναμνήσεις μαζί με το παιδί σας το φετινό Πάσχα

Σαν παιδί θυμάμαι πως η γιορτή του Πάσχα είχε μεγάλη σημασία για μένα και εξακολουθεί να έχει ακόμη περισσότερο τώρα που είμαι κι εγώ γονιός. Τηρούσαμε οικογενειακώς τα έθιμα των ημερών, όχι καταναγκαστικά, αλλά γιατί αυτό μας έκανε να αισθανόμαστε πως αυτές οι μέρες είχαν κάτι το ιδιαίτερο, το ιερό, το διαφορετικό από τις υπόλοιπες.

Αν μπορούσε να σκεφτεί ο καθένας μας τι αναμνήσεις θα θέλαμε να έχουν σήμερα τα παιδιά μας τέτοιες μέρες, τι θα θέλαμε να μείνει στο μυαλό τους, ποιες εικόνες, γεύσεις, συναισθήματα, τι θα λέγατε;

Με τη λέξη Πάσχα κυρίως εννοούμε τις δύο εβδομάδες από την Ανάσταση του Λαζάρου ως την Κυριακή του Θωμά. Την εβδομάδα των Παθών ή Μεγάλη Εβδομάδα και την εβδομάδα της Λαμπρής ή Λαμπροβδομάδα. ​Την εβδομάδα των Παθών τη λέμε Μεγάλη Εβδομάδα, γιατί είναι μεγάλα και αυτά που θα συμβούν… Tα συναισθήματα όλων την Μ. Βδομάδα εκφράζονταν στο παρακάτω λαϊκό εβδομαδιαίο φρασεολόγιο:

Μεγάλη Δευτέρα, μεγάλη μέρα.

Μεγάλη Τρίτη, μεγάλη κρίση.

Μεγάλη Τετάρτη, μεγάλο σκοτάδι.

Μεγάλη Πέφτη, δάκρυο πέφτει.

Μεγάλη Παρασκευή, θλίψη πολλή.

Μεγάλο Σάββατο, χαρές γιομάτο.

Μεγάλη Λαμπρή, χάσκα, μούσκα, αβγό κι αρνί.

Πάσχα δε σημαίνει μόνο τα δώρα της νονάς, του νονού, το σοκολατένιο αυγό, η λαμπάδα, οι διακοπές στο χωριό και τα κλειστά σχολεία. Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανικής Πίστης, με έθιμα, παραδόσεις, πολλά μηνύματα και συμβολισμούς. Η Σταύρωση, ο τριήμερος θάνατος και κυρίως, η Ανάσταση του Κυρίου μας είναι η βάση της πίστης. 

Δεν νομίζω ότι έχει σημασία αν είσαι θρησκευόμενος ή όχι, αλλά η κατανόηση της ιστορίας του Πάσχα. ΓΙΑΤΙ πάμε στην εκκλησία; ΓΙΑΤΙ βάφουμε κόκκινα τα αυγά; ΓΙΑΤΙ σουβλίζουμε αρνί; Όλα κρύβουν μέσα τους μια ιστορία, ένα νόημα. Το νόημα που δίνει ο καθένας σ’ αυτές εξαρτάται από εμάς, αλλά η βάση της ιστορίας εξακολουθεί να είναι ο λόγος που γιορτάζουμε το Πάσχα. Εάν κάποιος δεν πιστεύει, δεν χρειάζεται να μιλήσει στο παιδί του για το Πάσχα. 

Ανάλογα με την ηλικία των παιδιών θα επιλέξουμε ιστορίες και θα μιλήσουμε για την Μεγάλη Εβδομάδα, τα Πάθη του Χριστού, το Πάσχα, με απλά, κατανοητά λόγια, χωρίς λεπτομέρειες, συνδέοντας τις παραδόσεις και τα έθιμα με την ιστορία. Οι ερωτήσεις των παιδιών θα σας βοηθήσουν ακόμα καλύτερα να τους εξηγήσετε τι σημαίνει το Πάσχα. Αφήνουμε κάθε παιδί να διαχειριστεί τον συμβολισμό του Πάσχα με τον δικό του τρόπο, απαντώντας με ενδιαφέρον, αλλά χωρίς κριτική στις απορίες του. Για παράδειγμα, τα κόκκινα αυγά συμβολίζουν το αίμα του Χριστού, ενώ η λαμπάδα συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού που το φως της είναι εκείνο που μας δίνει ελπίδα! 

Σε μεγαλύτερα παιδιά  μπορούμε να μιλήσουμε για το πραγματικό νόημα του Πάσχα, για την ελπίδα που νικά και τους χειρότερους φόβους μας. Μπορείτε επίσης να συνδέσετε αυτές τις ημέρες με σημαίνουσες έννοιες, όπως δίκαιο-άδικο, καλό-κακό, η συγχώρεση, η ελπίδα, η δύναμη της αγάπης και της πίστης.

Διαβάστε πασχαλινά βιβλία και παραμύθια! Μπείτε στο πνεύμα των ημερών με κινούμενα σχέδια και ταινίες με πασχαλινό θέμα. Δημιουργήστε στην κουζίνα νηστίσιμα και πεντανόστιμα κουλουράκια, τσουρέκια. Φτιάξτε πρωτότυπα σχέδια, παίξτε με τη ζύμη μαζί! Φτιάξτε χειροποίητα δωράκια για τον παππού, τη γιαγιά, το νονό, τη νονά, συγγενείς και φίλους, όπως πασχαλινές κάρτες, λαμπάδες που θα διακοσμήσουν τα παιδιά, κορνίζες κ.ά.

Το αν και το πότε θα πάρετε μαζί σας το παιδί στην εκκλησία την Μεγάλη Εβδομάδα είναι μία προσωπική απόφαση. Από την Κυριακή των Βαΐων και μέχρι την ώρα της Ανάστασης, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, ακούγονται στις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας μερικοί από τους ωραιότερους και συγκινητικότερους ύμνους της ορθοδοξίας.

Μιλήστε στα παιδιά σας για τις δικές σας προσωπικές εμπειρίες, για το πως βιώσατε εσείς ως παιδιά το δικό σας Πάσχα. Βγάλτε φωτογραφίες, πολλές φωτογραφίες και δημιουργήστε το δικό σας οικογενειακό άλμπουμ, με πρόσωπα αγαπημένα που θα κρατήσετε αναλλοίωτα στη μνήμη, στις καρδιές σας. 

Παίξτε με λέξεις σχετικές με το Πάσχα και μαζί με το παιδί σας μπορείτε να δημιουργήσετε το δικό σας πασχαλινό ποίημα. Αρχικά κάντε μια λίστα με πασχαλινές λέξεις. Στη συνέχεια προτρέψτε το παιδί να φτιάξει ομοιοκαταληξίες με τις λέξεις αυτές. Έχοντας συγκεντρώσει όλες τις λέξεις ξεκινήστε μαζί το δικό σας πασχαλινό ποίημα. Μπορείτε ακόμη και να το εικονογραφήσετε. Να το φυλάξετε και να το ξαναδιαβάσετε το επόμενο Πάσχα μαζί!

Αυτές τις άγιες ημέρες είναι σημαντικό να φροντίσουμε να περάσουμε το χρόνο δίπλα μας με ανθρώπους που τις κάνουν ξεχωριστές, όπως ο παππούς, η γιαγιά, η μαμά, ο μπαμπάς, τα παιδιά, οι συγγενείς, οι φίλοι. Να μην ξεχνάμε πως κάθε περιοχή, κάθε χωριό έχει τα δικά του ξεχωριστά έθιμα τις Άγιες αυτές ημέρες. Για κάθε χριστιανό το Πάσχα αποτελεί τη μεγαλύτερη γιορτή και μια παράδοση που θέλει να κρατήσει ζωντανή μέσα από τα παιδιά του. Άλλωστε η ιστορία μας είναι αυτή που προσδιορίζει το παρελθόν, διαμορφώνει το παρόν μας και καθορίζει το μέλλον. Συμμετέχοντας σ’ αυτές τις παραδόσεις και παιρνόντας τις στις επόμενες γενιές, είναι σαν να βάζουμε κι εμείς το λιθαράκι μας έτσι ώστε και τα παιδιά μας, όταν πλέον μεγαλώσουν,  να τις ζουν με τα δικά τους παιδιά.

Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση! 

Ευχόμαστε το Αναστάσιμο Φως να φωτίσει τις καρδιές και τις ζωές όλων μας.

Αθανασία Τζιμαρά, Λογοθεραπεύτρια, Εκπ. Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας,

Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Ημέρας παιδιών, εφήβων και ενηλίκων με ψυχιατρικές διαταραχές της ΕΚΨ Π.Σακελλαρόπουλος, Ν. Φωκίδας