Επαγγελματικός προσανατολισμός: Μαθαίνω να επιλέγω τι μου ταιριάζει

Γράφει η Χριστίνα Δροσερού 

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας, ν. Φωκίδας

«Ποια σχολή να επιλέξω;», «Πού ακριβώς μπορεί να εργασθεί όποιος αποφοιτά από αυτή τη σχολή;», «Τι κατεύθυνση να ακολουθήσω;», «Οι αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα με έχουν μπερδέψει πολύ. Δεν ξέρω που να στραφώ»… Σκέψεις και ερωτήματα με τα οποία όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες,  γονείς και εκπαιδευτικοί έρχονται αντιμέτωποι, αλλά δυσκολεύονται να απαντήσουν. Αυτή η δυσκολία καταδεικνύει τη σύγχυση, το άγχος και την αναποφασιστικότητα σχετικά με το θέμα επάγγελμα, που επανέρχεται συχνά στο πλαίσιο του σχολείου και του επαγγελματικού προσανατολισμού.

Για πολλούς εφήβους η επιλογή επαγγέλματος είναι μια πολύ δύσκολη απόφαση, ειδικότερα εάν λάβει κανείς υπ’ όψιν το γεγονός ότι οι μαθητές και μαθήτριες καλούνται από πολύ νωρίς να επιλέξουν κατεύθυνση που θα τους οδηγήσει αργότερα σε συγκεκριμένα επαγγελματικά μονοπάτια. Γίνεται πλήρως κατανοητή αυτή η δυσκολία καθώς σε αυτή την ηλικία δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί η διαδικασία διαμόρφωσης των επαγγελματικών στόχων, ενώ παράλληλα η Ελληνική εργασιακή πραγματικότητα παρουσιάζει μια έντονη αστάθεια και ρευστότητα.  

Ένας νέος που αποφασίζει, τώρα, να ακολουθήσει μια επαγγελματική κατεύθυνση ή να σπουδάσει ένα συγκεκριμένο επάγγελμα δε μπορεί να είναι βέβαιος ότι αυτό, που επιλέγει σήμερα, θα του εξασφαλίσει αύριο μια σταθερή εργασία και μια ποιοτική ζωή. Τα όνειρα είναι πολλά και οι απογοητεύσεις ακόμη περισσότερες σε περίπτωση που τα όνειρα δεν μπορέσουν να υλοποιηθούν. Έτσι, είναι πολύ κρίσιμο να κάνει κανείς μια επιλογή έχοντας υπ’ όψιν του ορισμένα κριτήρια, για να είναι σε θέση να βιώσει περισσότερες θετικές παρά αρνητικές εμπειρίες από την επιλογή που έκανε τη δεδομένη στιγμή. 

Χρειάζεται, λοιπόν, οι νέοι να σκεφτούν σοβαρά όλους τους παράγοντες που συμβάλλουν στη διαδικασία λήψης της απόφασης που θα ακολουθήσουν. Τέτοιοι παράγοντες σχετίζονται με τον εαυτό τους, και πιο συγκεκριμένα με τις επιθυμίες, τις αξίες, τις  προσδοκίες, τα ενδιαφέροντα, τις ανάγκες, τα κίνητρα, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους, αλλά και με το κοινωνικό περιβάλλον, για παράδειγμα τις προοπτικές που προσφέρει μια επιλογή, τη δυνατότητα πρόσβασης σε πηγές πληροφόρησης, τις οικονομικές απολαβές, τα επαγγελματικά στερεότυπα κα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αξιολογούνται σε μια διαδικασία επαγγελματικού προσανατολισμού που δύναται να λάβει ο κάθε έφηβος, όπως φαίνεται στο σχήμα. 

Ίσως, ακούγεται πολύπλοκο αυτό που χρειάζεται να σκεφτεί ο νέος, ωστόσο γίνεται πολύ πιο απλό, αν αναλογιστεί το πώς φαντάζεται τον εαυτό του σε 10 χρόνια! Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση συγκεντρώνει όλους τους παραπάνω παράγοντες με προτεραιότητα στο «με τι μου αρέσει να ασχοληθώ στη ζωή μου». Πρόκειται για το πιο σημαντικό κριτήριο λήψης μιας επαγγελματικής απόφασης, καθώς η τελική επιλογή είναι μια καθαρά προσωπική επιλογή, γι’ αυτό προέχει το άτομο να βάλει σε δεύτερη θέση τις απόψεις του οικογενειακού ή φιλικού περιβάλλοντος ή άλλους παράγοντες που νιώθει ότι το εμποδίζουν. Το επάγγελμά μας είμαστε εμείς και μόνο εμείς μπορούμε να κάνουμε την κατάλληλη επιλογή. «Διάλεξε μια δουλειά που αγαπάς, και δεν θα χρειαστεί να εργαστείς ούτε μια μέρα», αναφέρει ο Κομφούκιος και πραγματικά, έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που κατάφεραν να κάνουν το χόμπι τους επάγγελμα είναι περισσότερο αποδοτικοί στην εργασία τους και έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης. 

Μη ξεχνάμε, λοιπόν, ότι το επάγγελμα είναι μέρος της ταυτότητάς μας. Θα είναι κομμάτι της ζωής μας για πάντα. Ας βοηθήσουμε τους εφήβους να επιλέξουν ένα επάγγελμα που τους εκφράζει ώστε να ζήσουν μια γεμάτη και όσο το δυνατόν πιο ευτυχισμένη ζωή!

Με βασικό κίνητρο, λοιπόν, αυτή την τελευταία ανάγκη, καθώς η κοινωνία χρειάζεται ευτυχισμένους εφήβους που θα γίνουν εργατικοί και αποδοτικοί πολίτες, η ΕΚΨ. Π. Σακελλαρόπουλος ξεκινά τη λειτουργία του Γραφείου Υποστηριζόμενης Εργασίας. Πρόκειται για μια σχετικά νέα, για τον τόπο μας, υπηρεσία όπου τόσο οι έφηβοι όσο και οι ενήλικες θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν την κατάλληλη επαγγελματική καθοδήγηση από εξειδικευμένους επαγγελματίες. 

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αναζητάτε στο 22653 01627 (πρόσωπο αναφοράς: Αθηνά Τουλιάτου).