“Ευτυχισμένοι γονείς… ευτυχισμένα παιδιά”

Χρυσάνθη Ποντίκη, Ψυχολόγος MSc 

Γεωργία Καράμπελα, Λογοπεραπεύτρια, 

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος

Το να είσαι γονέας αποτελεί αναμφισβήτητα έναν από τους κυρίαρχους ρόλους που μπορεί να έχει κανείς στη ζωή του. Αποκτάται από την στιγμή που ο γονιός κρατά για πρώτη φορά στα χέρια του το παιδί του και τον ακολουθεί για μία ολόκληρη ζωή. Απαιτεί θυσίες, υποχωρήσεις, αντοχές και ευελιξία. Είναι βέβαιο πως όσα βιβλία κι αν έχει διαβάσει κάποιος και όσο καλά κι αν έχει προετοιμαστεί, η πραγματικότητα του να είσαι γονέας μπορεί να συναρπάσει, ενώ ταυτόχρονα μπορεί και να απογοητεύσει και να εξαντλήσει, κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Αυτό που επιθυμεί κάθε γονιός είναι να προσφέρει το καλύτερο που μπορεί και να ξεπεράσει κάθε δυσκολία, ώστε να ανταπεξέλθει επάξια στο ρόλο του. Πολλές φορές, μάλιστα, αφοσιώνεται τόσο ολοκληρωτικά στις απαιτήσεις του γονεϊκού ρόλου, που άθελά του μπορεί να παραμελήσει άλλα κομμάτια της ζωής του. Ο χρόνος που αφιερώνεται τόσο στον επαγγελματικό όσο και στον προσωπικό τομέα γίνεται περιζήτητος μπροστά στις νέες προτεραιότητες. «Αξίζει», θα πούμε. «Για το παιδί μου αξίζει κάθε θυσία». Είναι όμως αυτή η θυσία τόσο ωφέλιμη όσο μπορεί να φανταστεί κάποιος; 

Φαίνεται πως η επιλογή αυτή δεν έχει τα αποτελέσματα που αναμένονται συνήθως. Η στέρηση ελεύθερου χρόνου και η παραίτηση από τους προσωπικούς στόχους λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων ως γονείς πολλές φορές οδηγεί σε εκνευρισμό και απογοήτευση. Αυτά τα αρνητικά συναισθήματα πιθανότατα οφείλονται στο ότι συχνά ο γονέας νιώθει να αφήνει πίσω τα δικά του όνειρα και ό, τι είχε οραματιστεί για τη ζωή του προκειμένου να ανταποκριθεί στο ρόλο του. 

Συνεπώς, όσο δύσκολο κι αν φαίνεται είναι χρήσιμο να βρεθεί ελεύθερος χρόνος για ενασχόληση με τα ενδιαφέροντά του γονέα, ώστε να νιώθει δημιουργικός και παραγωγικός. Για παράδειγμα, μπορεί να φανεί ωφέλιμος ο  χρόνος για ένα καλό βιβλίο, για λίγη ώρα στο γυμναστήριο, για μια συνάντηση με αγαπημένα πρόσωπα, για μία επαγγελματική επιμόρφωση ή ένα επαγγελματικό ταξίδι. Όποια κι αν είναι η επιδίωξη, θα συμβάλλει στο να γεμίσουν οι μπαταρίες και να αισθανθεί ο γονέας  πιο σίγουρος για τον εαυτό του. Το αίσθημα της ικανοποίησης, της πληρότητας και της ηρεμίας θα ακολουθήσει ολοκληρώνοντας τον αρχικό στόχο και έτσι, ο γονέας θα μπορέσει να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά τις όποιες απαιτητικές καταστάσεις μπορεί να ανακύψουν μέσα από το ρόλο του. Για παράδειγμα, όταν το παιδί κλαίει επίμονα ή παρουσιάζει μια επιθετική συμπεριφορά που αποτελεί μια πρόκληση, τότε θα ο γονιός θα είναι σε θέση να το διαχειριστεί με μεγαλύτερη ψυχραιμία και υπομονή, αφού πρώτα θα έχει καλύψει τις δικές του ανάγκες. Εξάλλου, για να μπορέσει να δώσει φροντίδα και να μιλήσει με αγάπη στο παιδί του είναι απαραίτητο πρώτα να φροντίζει και να δίνει αγάπη στον ίδιο του τον εαυτό. Πρόκειται για μία μορφή αυτοφροντίδας που δεν πηγάζει από εγωιστικά κίνητρα και το κέρδος και αφορά εξίσου γονέα και παιδί. 

Πράγματι, η ικανοποίηση προσωπικών στόχων του γονέα συμβάλλει και στην ψυχική υγεία του παιδιού. Όταν το παιδί παρατηρεί το γονέα να εξελίσσεται σε έναν τομέα, όπως σε ένα χόμπι ή στο επάγγελμα, το ίδιο παραδειγματίζεται ώστε να ακολουθήσει κι εκείνο τις κλίσεις του και τα ταλέντα του. Καλό είναι, λοιπόν, το παιδί να βλέπει τον γονέα να προσπαθεί να επιλύει ένα πρόβλημα ή να ξεπερνάει ένα εμπόδιο. Ακόμα, διδακτικό θα ήταν να τον βλέπει να παλεύει για τα όνειρά του και ταυτόχρονα να λαμβάνει ευχαρίστηση από όσα επιλέγει να κάνει.  Με αυτό τον τρόπο, το παιδί θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται ότι η ζωή είναι μία συνεχής μάχη στην οποία πρέπει να διεκδικούμε όσα θέλουμε και να κυνηγάμε τους στόχους μας. 

Όλα αυτά είναι ωφέλιμα μαθήματα, ώστε να αποκτήσει  σημαντικές δεξιότητες που θα το βοηθήσουν να είναι πιο ευέλικτο και να προσαρμόζεται πιο εύκολα, όταν θα έρχεται αντιμέτωπο με νέες προκλήσεις. Θα καλλιεργήσει έτσι την ικανότητά του στο να βρίσκει λύσεις και να μην τα παρατάει εύκολά. Άλλωστε, σίγουρα κάθε γονέας θέλει το παιδί του να έχει γύρω του ανθρώπους εμπνευστές, εμψυχωτές, παθιασμένους με αυτό που κάνουν και όχι ανθρώπους που μπροστά στις δυσκολίες παύουν να ακούν όσα προστάζει η καρδιά τους. Κάθε γονέας λοιπόν μπορεί να γίνει ένα τέτοιο παράδειγμα στη ζωή του παιδιού του μέσα από τις επιλογές και τις πράξεις του. 

Συνοψίζοντας, σαφώς και το παιδί θα αποτελεί πάντα προτεραιότητα για τους γονείς, αλλά αυτό δεν πρέπει να συνεπάγεται την παραμέληση της αυτοφροντίδας και των αναγκών τους. Όπως προκύπτει, είναι μάλλον μάταιο το κυνήγι του τίτλου του «τέλειου γονέα» με γνώμονα την αποκλειστική αφοσίωση στην φροντίδα του παιδιού. Δεν υπάρχει «τέλειος γονέας» και η επιδίωξη αυτού του τίτλου θα φέρνει συνεχείς απογοητεύσεις. Είναι προτιμότερο ο στόχος να αφορά ένα γονέα-πρότυπο που θα εμπνέει το παιδί να διαμορφώσει και να ακολουθήσει το δικό του όραμα στη ζωή, μέσα από έναν δρόμο με σωστές, αλλά κάποιες φορές και λάθος επιλογές. Με άλλα λόγια, ένας γονέας – σταθερός συμπαραστάτης στην πορεία του, που θα ενθαρρύνει το παιδί στο να κάνει τις προσωπικές του επιλογές, όπως αντίστοιχα ο ίδιος έκανε για τον εαυτό του.

Στο νομό Φωκίδας προσφέρονται δωρεάν υπηρεσίες παιδιών και εφήβων από την Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος με βάση τις αρχές της κοινοτικής ψυχιατρικής. Με την υποστήριξη των επαγγελματιών ψυχικής υγείας το οικογενειακό πλαίσιο μπορεί να βρει ένα ασφαλές υποστηρικτικό και συμβουλευτικό πλαίσιο. Οι υπηρεσίες παρέχονται σε παιδιά, εφήβους και στις οικογένειές τους μέσω της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας και του Κέντρου Ημέρας για παιδιά, εφήβους και ενήλικες Νομού Φωκίδας. 

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στα τηλέφωνα 22650-22924 και 22650-23333. Διεύθυνση: Εθνικής Αντιστάσεως 13, Άμφισσα (γραφεία ΚΜΨΥ) και Λεωφόρος Σαλώνων 29, Άμφισσα- Έναντι γηπέδου Άμφισσας (ΚΗ) ή να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.ekpse.gr