Μονογονεϊκότητα στον Δήμο Δωρίδος: Ποια οικογένεια αξίζει τελικά τη στήριξη;

Της Ελένης Μποζινέκη

Η απόφαση για το δημοτικό βοήθημα των 1.000 ευρώ, η «πατροπαράδοτη πυρηνική οικογένεια» και το ερώτημα που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο

Αφιέρωσα περισσότερο από μία ώρα από τον χρόνο μου για να διαπιστώσω αν όσα διαβάζω από το μεσημέρι σχετικά με την απόφαση του Δήμου Δωρίδος είναι πραγματικά ή αν, όπως συμβαίνει πολλές φορές, ένα κομμάτι της πληροφορίας έχει χαθεί στη μεταφορά.

Δυστυχώς, όσα κατάφερα να διαπιστώσω με προβλημάτισαν ακόμη περισσότερο.

Γιατί το θέμα δεν είναι απλώς ένα δημοτικό βοήθημα ύψους 1.000 ευρώ.

Το θέμα είναι ποιον θεωρούμε οικογένεια και ποιον επιλέγουμε να στηρίξουμε ως Δήμος.

Το 2026 μιλάμε ακόμη για «πατροπαράδοτη πυρηνική οικογένεια»;

Στη συζήτηση για το δημοτικό βοήθημα που αφορά γονείς οι οποίοι φέρνουν στον κόσμο ένα νέο παιδί, τέθηκε, σύμφωνα με όσα άκουσα, από την κυρία Σπυροπούλου το αυτονόητο ερώτημα:

Γιατί να εξαιρεθούν οι μονογονεϊκές οικογένειες;

Και, όπως αντιλήφθηκα, η απάντηση που δόθηκε από αντιδήμαρχο ήταν:

«Εμείς πιστεύουμε και στηρίζουμε την πατροπαράδοτη πυρηνική οικογένεια».

Εάν πράγματι αυτή ήταν η τοποθέτηση, τότε συγγνώμη, αλλά το 2026 έχουμε ένα σοβαρό πρόβλημα να συζητήσουμε.

Όχι επειδή κάποιος πιστεύει στην πυρηνική οικογένεια.

Φυσικά και δικαιούται.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωπική αντίληψη για το ποια οικογένεια θεωρείται «σωστή» μετατρέπεται σε κριτήριο για το ποια οικογένεια δικαιούται κοινωνική στήριξη από έναν δημόσιο φορέα.

Γιατί ο Δήμος δεν είναι οικογένεια.

Δεν είναι ένας άνθρωπος που αποφασίζει τι θεωρεί σωστό μέσα στο δικό του σπίτι.

Ο Δήμος είναι θεσμός και οφείλει να αντιμετωπίζει τους δημότες του ισότιμα.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες υπάρχουν

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι.

Οι πυρηνικές οικογένειες υπάρχουν.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες υπάρχουν.

Και καμία δεν είναι περισσότερο οικογένεια από την άλλη.

Δεν υπερτερεί η μία.

Δεν υστερεί η άλλη.

Υπάρχουν απλώς διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες.

Και μέσα σε όλες αυτές τις οικογένειες υπάρχουν γονείς που παλεύουν καθημερινά για το καλύτερο των παιδιών τους.

Αυτό θα έπρεπε να είναι το σημείο εκκίνησης οποιασδήποτε κοινωνικής πολιτικής.

Όχι ο τίτλος που έχει η οικογένεια.

Μια προσωπική ανάμνηση που δεν μπορώ να ξεχάσω

Και επειδή πολλές φορές μιλάμε για οικογένεια θεωρητικά, θα ήθελα να μιλήσω και προσωπικά.

Κύριε, το όνομα του οποίου δεν συγκράτησα, αλλά συγκράτησα τον τόπο καταγωγής σας, τη γνωστή σε όλους μας Μαναγούλη.

Όταν ήμουν 16 ή 17 ετών, είχα μια συμμαθήτρια από το χωριό σας, καθώς εγώ πήγαινα τότε στο Λύκειο Ευπαλίου.

Η κοπέλα αυτή βρισκόταν σε μια κακοποιητική σχέση με έναν μεγαλύτερό της άνδρα.

Έμεινε έγκυος.

Δεν ξέρω τι συνέβη στη συνέχεια της ζωής της.

Τότε δεν είχαμε κινητά τηλέφωνα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να μπορούμε να κρατήσουμε εύκολα επαφή. Το σχολείο το σταμάτησε και οι δρόμοι μας χωρίστηκαν.

Εύχομαι, πραγματικά, να άνοιξε τα μάτια της.

Εύχομαι να κατάφερε να προστατεύσει τον εαυτό της.

Εύχομαι να γέννησε το παιδί της και να κατάφερε να απομακρυνθεί από εκείνον τον άνθρωπο.

Και πάνω απ’ όλα, εύχομαι να επέλεξε την ευτυχία της, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι θα μεγάλωνε μόνη της το παιδί της.

Γιατί, εάν αυτό χρειάστηκε να κάνει, τότε δεν θα ήταν μια γυναίκα που «απέτυχε» να δημιουργήσει μια πυρηνική οικογένεια.

Θα ήταν ένας γονιός που επέλεξε να προστατεύσει το παιδί του.

Και αυτή είναι οικογένεια.

Τι θα λέγατε αν ήταν η κόρη σας;

Θέλω πραγματικά να θέσω ένα ερώτημα στον εν λόγω αντιδήμαρχο.

Αν μεγαλώνετε κόρες, τι θα θέλατε να συμβεί εάν μια μέρα η κόρη σας έρθει και σας πει:

«Μπαμπά, ο άντρας μου με κακομεταχειρίζεται. Πρέπει να πάρω τα παιδιά μου και να φύγω από το σπίτι».

Θα της πείτε:

«Μείνε, γιατί η οικογένεια πρέπει να παραμείνει πυρηνική»;

Ή θα ανοίξετε την αγκαλιά σας και θα της πείτε:

«Έλα σπίτι. Θα το αντιμετωπίσουμε μαζί»;

Εγώ ξέρω ποια από τις δύο απαντήσεις θα ήθελα να ακούσει κάθε κόρη.

Θα ήθελα να αισθάνεται ασφαλής να επιστρέψει στον πατέρα της.

Θα ήθελα να ξέρει ότι δεν θα κριθεί επειδή η οικογένειά της έπαψε να είναι «πυρηνική».

Θα ήθελα να ξέρει ότι το να φύγει από μια κακοποιητική σχέση δεν είναι αποτυχία.

Είναι προστασία.

Και αν μεγαλώνετε γιους;

Και κάτι ακόμη.

Εάν μεγαλώνετε γιους, εύχομαι να έχετε το θάρρος να τους αντιμετωπίσετε εάν κάποια στιγμή διαπιστώσετε ότι κακοποιούν τις συντρόφους τους.

Να μην πείτε «είναι οικογενειακό τους θέμα».

Να μην πείτε «να τα βρουν μεταξύ τους».

Να μην προστατεύσετε τον γιο σας επειδή είναι γιος σας.

Να έχετε το θάρρος να σταθείτε απέναντι στη λάθος συμπεριφορά του δικού σας παιδιού.

Γιατί, αν χρειαστεί, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι προστατεύετε τη νύφη σας και τα εγγόνια σας.

Και αυτό επίσης είναι οικογένεια.

Μονογονεϊκότητα: επιλογή ή συνθήκη;

Ας σταματήσουμε κάποια στιγμή να αντιμετωπίζουμε τη μονογονεϊκότητα σαν να είναι μια συνειδητή επιλογή που κάνουν οι άνθρωποι επειδή απλώς «έτσι θέλουν».

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μια συνθήκη ζωής.

Μπορεί να προκύψει από έναν χωρισμό.

Από εγκατάλειψη.

Από απώλεια.

Από μια κακοποιητική σχέση.

Από έναν άνθρωπο που εξαφανίστηκε μόλις άκουσε για την εγκυμοσύνη.

Από χίλιες διαφορετικές καταστάσεις.

Και τελικά, ο ένας γονιός μένει να μεγαλώνει ένα παιδί.

Όπως ειπώθηκε και από τον κ. Καπεντζώνη, μια μονογονεϊκή οικογένεια πρέπει να φέρει εις πέρας όσα και μια οικογένεια δύο ενηλίκων, αλλά με έναν ενήλικα λιγότερο.

Άντρα ή γυναίκα.

Δεν έχει σημασία.

Και ας το δούμε και ψυχρά

Ακόμη και αν αφήσουμε στην άκρη το συναίσθημα και το δούμε καθαρά πρακτικά:

Πόσες μονογονεϊκές οικογένειες στον Δήμο Δωρίδος θα αποφασίσουν να κάνουν παιδί κάθε χρόνο για να πάρουν 1.000 ευρώ;

Ας είμαστε σοβαροί.

Το ποσό δεν είναι τέτοιο που να αποτελεί κίνητρο για μια τέτοια απόφαση.

Άρα το επιχείρημα δεν μπορεί να είναι ότι η συμπερίληψη των μονογονεϊκών οικογενειών θα δημιουργούσε κάποιο τεράστιο δημοσιονομικό βάρος.

Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ πιο απλό:

Γιατί να αποκλείονται;

Δεν λέω ότι το μέτρο είναι λάθος

Και επειδή γνωρίζω ήδη τι θα ακούσω από ορισμένους «μπαχαλάκηδες του πληκτρολογίου», ας το ξεκαθαρίσω από τώρα:

Δεν γράφω ότι το μέτρο δεν είναι σωστό.

Η στήριξη των οικογενειών είναι αναγκαία.

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού είναι αναγκαία.

Η οικονομική βοήθεια σε νέους γονείς είναι καλοδεχούμενη.

Αυτό που θεωρώ απογοητευτικό είναι ο τρόπος με τον οποίο συζητήθηκε η συμπερίληψη των μονογονεϊκών οικογενειών και το γεγονός ότι τελικά δεν συμπεριλήφθηκαν στην απόφαση που ψηφίστηκε.

Εκεί βρίσκεται η ένστασή μου.

Είχατε την ευκαιρία

Και εδώ είναι ίσως το σημείο που με απογοητεύει περισσότερο.

Υπήρχε η ευκαιρία εκείνη τη στιγμή να σταλεί ένα διαφορετικό μήνυμα.

Ένα μήνυμα που θα έλεγε:

«Στηρίζουμε την οικογένεια σε όλες τις μορφές της».

Αντί γι’ αυτό, σύμφωνα με όσα ακούστηκαν, επιλέχθηκε να στηριχθεί μια συγκεκριμένη αντίληψη περί οικογένειας και οι μονογονεϊκές οικογένειες να μείνουν εκτός.

Και τώρα ακούμε ότι θα εξεταστεί ενδεχομένως στο μέλλον κάποια τροποποίηση.

Γιατί όχι τότε;

Γιατί να χρειάζεται δεύτερη συζήτηση για κάτι που θα μπορούσε εξαρχής να είναι αυτονόητο;

Δημοκρατικό ή όχι;

Και εδώ φτάνουμε στην ουσία.

Είναι δημοκρατικό;

Το ερώτημα δεν αφορά μόνο την αριθμητική της ψηφοφορίας.

Το ότι μια πρόταση ψηφίζεται από την πλειοψηφία δεν σημαίνει ότι σταματά εκεί η δημόσια συζήτηση.

Η δημοκρατία απαιτεί να ακούγονται και οι άνθρωποι που βρίσκονται στη μειοψηφία.

Απαιτεί να υπάρχει διάλογος.

Απαιτεί οι αποφάσεις να μπορούν να επανεξετάζονται όταν προκύπτουν εύλογα κοινωνικά ζητήματα.

Και πάνω απ’ όλα απαιτεί από εκείνους που κατέχουν θεσμική θέση να θυμούνται ότι εκπροσωπούν όλους τους δημότες.

Η κοινωνία θα σας κρίνει

Δεν ζητώ να καταργηθεί η στήριξη προς τις πυρηνικές οικογένειες.

Δεν ζητώ να πάρει κάποια οικογένεια περισσότερα από κάποια άλλη.

Ζητώ κάτι πολύ απλούστερο:

Να μην αποκλείεται μια οικογένεια επειδή έχει διαφορετική μορφή.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες δεν ζητούν προνόμια.

Δεν ζητούν να υπερτερήσουν.

Δεν ζητούν να αντικαταστήσουν την πυρηνική οικογένεια.

Ζητούν να αναγνωρίζονται ως αυτό που είναι:

Οικογένειες.

Και ναι.

Η κοινωνία θα σας κρίνει.

Όχι μόνο για το ποσό των 1.000 ευρώ.

Αλλά για το μήνυμα που επιλέγετε να στείλετε στους ανθρώπους που ζουν και μεγαλώνουν τα παιδιά τους στον Δήμο Δωρίδος.

Και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης;

Ένα τελευταίο ερώτημα αφορά και τα τοπικά μέσα.

Πού είναι η ενημέρωση;

Πού είναι η δημοσιογραφική κάλυψη μιας απόφασης που αφορά οικογένειες, παιδιά και μια σημαντική κοινωνική πολιτική του Δήμου;

Οι δημότες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι συζητήθηκε, ποιοι τοποθετήθηκαν, τι προτάθηκε και τι τελικά ψηφίστηκε.

Δεν είναι κουτσομπολιό.

Δεν είναι προσωπική διαμάχη.

Είναι δημόσια υπόθεση.

Μία οικογένεια δεν χρειάζεται τίτλο για να είναι οικογένεια

Τελικά, ίσως πρέπει να επιστρέψουμε στα απολύτως βασικά.

Η οικογένεια δεν μετριέται με το πόσοι ενήλικες υπάρχουν κάτω από την ίδια στέγη.

Δεν μετριέται με το αν υπάρχει γάμος.

Δεν μετριέται με το αν υπάρχει ένας γονιός ή δύο.

Μετριέται με την αγάπη, τη φροντίδα, την ασφάλεια, την ευθύνη και την προσπάθεια που καταβάλλονται καθημερινά για τα παιδιά.

Οι πυρηνικές οικογένειες υπάρχουν.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες υπάρχουν.

Δεν υπερτερεί καμία. Δεν υστερεί καμία.

Όλες είναι οικογένειες.

Όλες παλεύουν.

Όλες αξίζουν σεβασμό.

Και αν ένας Δήμος θέλει πραγματικά να μιλά για «στήριξη της οικογένειας», τότε ίσως το πρώτο βήμα είναι να βεβαιωθεί ότι μέσα στη λέξη «οικογένεια» χωρούν όλοι.

Ακόμη και εκείνοι που δεν χωρούν στην «πατροπαράδοτη» εικόνα της.

Γιατί η κοινωνία έχει αλλάξει.

Οι οικογένειες έχουν αλλάξει.

Και η αυτοδιοίκηση οφείλει να βλέπει την πραγματικότητα όπως είναι — όχι όπως θα ήθελε να είναι.

Αυτά.